Wrocław Extra

Udanin: Zielona gmina, której dzieje sięgają średniowiecza

UG Udanin

Weekendowy wypad do gminy Udanin można potraktować jako okazję do kontaktu z przyrodą. Ponad 90 procent powierzchni gminy to lasy i pola. Na żyznej glebie przez wieki kwitły majątki ziemian i do dzisiaj można podziwiać pozostałości ich pałaców, ogrodów i parków. Poznajcie atrakcje Udanina.

Redakcja www.wroclaw.pl | 29 maja 2022

W Udaninie mamy szansę na wielogodzinny, niezakłócony spacer lub przejażdżkę rowerową przez pola i lasy. Zaś w położonych w pobliżu wsiach: Piekary, Ujazd Górny, Pichorowice, Lusin są stawy rekreacyjno-hodowlane, powstałe w dawnych wyrobiskach.

O tym kościele pisał papież

Dzisiaj gmina Udanin ma profil rolniczy. Żyzność tutejszych gleb doceniana jest od wieków. W okolicy są liczne stanowiska archeologiczne ze śladami pradawnego osadnictwa. Większość wsi ma średniowieczną metrykę. Wzmiankę o samym Udaninie można znaleźć w dokumentach sygnowanych przez papieża Innocentego IV z 1250 roku. Wspomina w nim o tutejszym kościele pw. św. Urszuli i przypisuje jego własność jednemu z zakonów.

Skromna jednonawowa świątynia miała wieżę oraz dach kryty słomą. Podczas wojny trzydziestoletniej kościół został poważnie zniszczony. W drugiej połowie XVII w. został przebudowany, potem przechodził jeszcze kilka remontów. Dzisiaj znajduje się w rejestrze zabytków najwyższej klasy „0”.

Mauzoleum dla syna

Udanin przez wieki wielokrotnie zmieniał właścicieli. Przez ponad sto lat osada należała do rodu von Pannwitz. Na przełomie XVII i XVIII w. powstało tam rokokowe mauzoleum. Z budowlą związana jest dramatyczna historia miłości ojca do syna.

Jeden z członków rodu obserwował zabawę swojego 12-letniego dziecka. Chłopiec wykopał dziurę w ziemi, a zaciekawionemu ojcu miał powiedzieć: „Znalazłem klucz i go tutaj zakopałem i nie minie dużo czasu, jak zostanę tutaj pochowany”. Kilka dni później zaraził się dżumą i zmarł. Na jego pamiątkę wybudowano bogato zdobiony grobowiec, który jednak nie przetrwał do naszych czasów.

Ruiny pałacu w Pielaszkowicach

Ruiny pałacu w Pielaszkowicach, fot. UG Udanin

Za to zachował się kościół pw. Najświętszej Maryi Panny w Lusinie. Średniowieczna osada została niemal doszczętnie spalona podczas wojny trzydziestoletniej. Pozostałościom gotyckiej świątyni nadano barokowy charakter. Fundatorem nowego wystroju był karczmarz Johann Krätzig. Najcenniejszą ozdobą świątyni są freski autorstwa Franza Heigla.

Pałac i park Richthofenów

W Udaninie znajduje się również XVIII-wieczny pałac. W latach 1823-1824 został przebudowany z inicjatywy Emila Kranste dla Juliusa von Richthofena. Nad głównym wejściem znajduje się kartusz herbowy sławnego rodu. Już w XVII w. obok pałacu założony został pierwszy ogród. Pod koniec XIX w. zamieniony na park krajobrazowy wg projektu Eduarda Petzolda. Część parku została ogrodzona murem.

Zawieszenie broni pod lipą

W historii Udanina na dobre zapisała się lipa. W 1813 r. Rosjanie i sprzymierzone wojska Prus, wyczerpane walkami, rozpoczęły rokowania rozejmowe. Do rozmów pomiędzy posłami i generalicją rosyjską, pruską i francuską doszło w Udaninie pod lipami ówczesnej szkoły i plebanii ewangelickiej.

Wydarzenie upamiętnia tablica umieszczona w ich setną rocznicę na budynku plebanii pastora (obecnie budynek ośrodka zdrowia). Napis wyryty jest w języku niemieckim, nad nim znajdują się wyrzeźbione dwie gałązki z liśćmi dębu, a pomiędzy nimi krzyż.

Tekst z tablicy mówi: „1 czerwca 1813 roku przybyli do domu parafialnego w Udaninie pełnomocnicy Prus i Rosji, generał von Kleist (Kaisers), hrabia Schuwalow i francuski generał hrabia Caulaincourt książę Vincenzy, gdzie 36-godzinne zawieszenie broni uzgodniono, z późniejszym zawarciem rozejmu przez dowództwo 4 czerwca w Pielaszkowicach podpisane, tak ważne dla naszej ojczyzny”.

Jak dojadę do gminy Udanin?

Z Wrocławia do Udanina jest ok. 50 km. Samochodem najszybciej dojedziemy A4 w kierunku Niemiec. Należy zjechać na węźle Udanin. Droga zajmie ok. 45 minut.