Wrocław Extra

Bardo: Miasto cudów i sekretnej receptury pierników

UM Bardo

Malownicze Bardo, jedna z najstarszych miejscowości Dolnego Śląska, promuje się hasłem „Miasto Cudów” i nie ma w tym grama przesady.

Redakcja www.wroclaw.pl | 19 marca 2022

Pierwsza wzmianka o grodzie na przełomie Nysy Kłodzkiej pochodzi z XI wieku z kroniki czeskiego dziejopisa Kosmasa. Od XIV wieku (aż do roku 1810) miasto należało do zakonu cystersów i oni mieli największy wpływ na jego rozwój. Ze względu na położenie Bardo nazywane jest wrotami do Ziemi Kłodzkiej, kwitło jako ośrodek handlowy.

Objawienia Matki Bożej

Od średniowiecza Bardo jest znane jako miejsce kultu maryjnego i cel licznych pielgrzymek. Jego początki wiążą się z objawieniem Matki Bożej, która według legend ukazała się młodemu mężczyźnie i poleciła wykonanie swojej figurki.

Cudowna figurka Matki Bożej Bardzkiej jest najstarszą drewnianą, romańską rzeźbą na Dolnym Śląsku i najcenniejszym zabytkiem Barda. Według specjalistów powstała na początku XII wieku. Od wieków uchodzi za patronkę miasteczka, które chroni przed kataklizmami. Wota na ścianach bardzkiego sanktuarium to dowody wdzięczności za łaski złożone przez tysiące wiernych.

Do dzisiaj Bardo znajduje się na mapie najważniejszych sanktuariów maryjnych w Polsce. Jego centrumjest właśnie bazylika mniejsza pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Świątynia została wzniesiona w latach 1686-1704 przez cystersów z Kamieńca Ząbkowickiego. Kościół w Bardzie zaprojektowany prawdopodobnie przez architekta Quadro.

Panorama Barda, fot. UM Bardo Panorama Barda, fot. UM Bardo

Budowla z małymi zmianami przetrwała do naszych czasów i imponuje rozmachem. Ma 54 metry długości, 26 metrów szerokości, pomieścić blisko 5 tys. osób. Z surową bryłą kontrastuje bogaty wystrój wnętrza. Uważana jest za jedną z najpiękniejszych świątyń barokowych na Dolnym Śląsku.

Na uwagę zasługuje również bogato rzeźbiona barokowa ambona, a także obrazy w ołtarzu głównym i dwóch ołtarzach bocznych, autorstwa największego malarza śląskiego baroku Michała Willmanna.

W części chóralnej bazyliki znajduje się arcydzieło autorstwa mistrza Eberharda. Instrument o rozpiętości 50 głosów ma 3567 piszczałek, a bogatą, rokokową dekorację wykonał znakomity snycerz Henryk Hartman.

Innym miejscem kultu maryjnego jest sanktuarium na Bardziej Górze, gdzie Matka Boża objawiła się w roku 1400. Pamiątką tamtego wydarzenia jest odcisk stopy Maryi zostawiony w kamieniu.

Zobacz cud Sudetów

W Bardzie można wybrać się na spływ pontonem lub kajakiem wzdłuż Przełomu Bardzkiego. To środkowy, najbardziej malowniczy odcinek Nysy Kłodzkiej o długości 14 km pomiędzy Ławicą (Młynowem) a Bardem. Ze względu na swój urok i historię powstania przełom ten nazywany jest Cudem Sudetów. Rzeka w tym miejscu przecina Góry Bardzkie kilkoma meandrami. Nysa Kłodzka jest rzeką górską, więc spływ będzie na pewno frajdą dla amatorów sportów wodnych.

Najdłuższe singletracki w regionie

Gmina Bardo jest także rajem dla rowerzystów, zwłaszcza wyznawców tras typu singletrack lub dla tych, którzy chcą spróbować zupełnie innej jakości ścieżek rowerowych. W Bardzie są najdłuższe singletracki na Dolnym Śląsku. Obejmują one obszar siedmiu gmin Kotliny Kłodzkiej. 

Na terenie gminy Bardo znajduje się aż 5 pętli: Hrabiowska, Łaszczowa, Wilcza, Kłodzka, Wzgórza Różańcowe. Oprócz singletracków przez górzyste tereny prowadzą także trasy rowerowe: Wilczym Wądrożem, Górami Bardzkimi i Złotymi, Cisy, Wokół Kalwarii.

Innego typu wrażenia, chociaż równie pozytywne, czekają na obrywie skalnym w Bardzie. To największe osuwisko w Sudetach, zaś jego górna krawędź  jest znakomitym punktem widokowym z panoramą Barda, Przełomu Bardzkiego, Grzbietu Zachodniego Gór Bardzkich i Gór Stołowych.

Fabryka miodowych przysmaków

Historia Barda nierozerwalnie łączy się z tradycją piernikarską, która sięga XV wieku i łączy się z rozwojem ruchu pielgrzymkowego. Miodowe wypieki były nie tylko przysmakami, ale i formą pamiątki z wyprawy do sanktuarium maryjnego w Bardzie. W pewnym okresie w miasteczko działało aż siedem fabryk pierników.

Bardzkie Pierniki Fabryka Magdalena Topolanek

Bardzkie Pierniki Fabryka Magdalena Topolanek

Do najbardziej znanych należy Fabryce Pierników Roberta Gerlicha, funkcjonująca w XIX wieku, którą po Gerlichu zarządzał Max Prause. I dzisiaj wato zajrzeć w okolice Rynku. W miejscu fabryki Gerlicha i Prausego działa firma Bardzkie Pierniki Fabryka Magdalena Topolanek.

Jak dojechać do Barda?

Do położonego ok. 75 km od Wrocławia Barda dojedziemy drogą krajową nr 8 na południe w kierunku Kudowy Zdrój. Przejazd zajmie godzinę. Pociąg z dworca Wrocław Główny jedzie do Barda Śląskiego około 80-90 minut.