Projekt PACMAN (czyli „Personalized antibody-drug conjugates activated by matrix metalloproteinases for solid tumors”) ma odpowiedzieć na wyzwanie w leczeniu nowotworów.
PACMAN zlikwiduje komórki nowotworowe, a ominie zdrowe
W dużym uproszczeniu polega to na tym, że aby zwalczyć guza - należy podać bardzo silny lek, który po zwykłym podaniu do krwioobiegu stałby się trucizną zagrażającą człowiekowi. Istotą pomysłu zawartego w projekcie jest natomiast zastosowanie strategii konia trojańskiego.
Naukowcy wybrali do badań pięć nowotworów litych, które są dużym wyzwaniem klinicznym dla współczesnej medycyny – niedrobnokomórkowego raka płuca, czerniaka skóry, raka piersi, jelita grubego i trzustki. Szeroki panel badań podstawowych – od chemii po biochemię, biologię molekularną i cytofizjologię – zostanie w projekcie uzupełniony zaawansowanymi analizami z wykorzystaniem sztucznej inteligencji i modeli matematycznych. oraz badaniami in vivo.
Potężny zespół naukowców
Trzeba zaznaczyć, że pod kierunkiem prof. Marcina Poręby z Politechniki Wrocławskiej przez 52 miesiące pracować będzie 100 naukowców. Dr hab. inż. Marcin Poręba, prof. uczelni jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich badaczy młodego pokolenia w dziedzinie chemii biologicznej i biotechnologii medycznej. Kieruje Katedrą Chemii Biologicznej i Bioobrazowania na Wydziale Chemicznym PWr.
Warto wspomnieć, że w warszawskim zespole wsparcia PACMAN-owi udzielać będzie się prof. Marcin Drąg - laureat nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, chemik, do niedawna związany z Politechniką Wrocławską, członek pierwszego składu utworzonej przy WCA w 2009 roku Akademii Młodych Uczonych i Artystów. Pracował z sukcesami nad badaniami związanymi ze szczepionkami i lekiem na COVID. Obecnie w Warszawie tworzy nowe Centrum Badawcze Chemii Biologicznej, którego celem jest stworzenie konkurencyjnych w skali globalnej interdyscyplinarnych zespołów, które pracują nad przełomowymi terapiami medycznymi.
Wirtualny Instytut Badawczy
To rządowy projekt, którego koordynatorem jest wrocławski Łukasiewicz PORT, stworzony, aby inwestować punktowo znaczne środki na badania dla najwybitniejszych zespołów badawczych, które pracują nad najbardziej zaawansowanymi rozwiązaniami.
Problemem jest to, że w Polsce ośrodki badawcze są często rozproszone. Mechanizm tego konkursu pozwala je integrować w interdyscyplinarne konsorcja na poziomie naukowym i merytorycznym (w tym przypadku 6 różnych jednostek z 2 ośrodków akademickich) - w badaniu nad bardzo konkretnym rozwiązaniem.
Celem tych projektów jest nie tylko naukowa doskonałość, ale również komercjalizacja rozwiązań wraz z wdrożeniem ich na rynek i wcielenie do praktyki medycznej oraz terapeutycznej.
Umowę o finansowaniu projektu PACMAN podpisali rektor Politechniki Wrocławskiej, prof. Arkadiusz Wójs oraz dyrektor Łukasiewicz – PORT, prof. Jarosław Bosy.
To pierwszy projekt WIB, w którym lider konsorcjum znajduje się we Wrocławiu. Konsorcjum tworzy 6 jednostek naukowych:
- Politechnika Wrocławska,
- Uniwersytet Wrocławski,
- Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu,
- Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN (Wrocław),
- Instytut Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN (Warszawa),
- Instytut Chemii Fizycznej PAN (Warszawa).
