Wrocław Extra

Pomysł na weekend: Poznaj Strzelin – średniowieczne miasto z granitu

UM Strzelin

Strzelin i ziemia strzelińska słyną przede wszystkim z okolicznych kopalni granitu. Jednak miasteczko ma więcej miejsc, którymi może się pochwalić. Część zainteresuje pasjonatów historii, a część tych, co szukają miejsca na aktywny wypoczynek, bo wokoło Strzelina jest wiele tras spacerowych i rowerowych.

Tomasz Wysocki | 11 września 2022

Strzelin ma interesujący zestaw zabytków. Najstarszym jest rotunda św. Gotarda z połowy XII w., która w kolejnych stuleciach była wielokrotnie przebudowywana i dzisiaj reprezentuje mieszankę stylu romańskiego i gotyckiego, z elementami barokowymi we wnętrzu. Najstarszym fragmentem świątyni jest dolna część wieży z portalem.

Nieco młodszy, bo z początku XIV w., jest ratusz, który stanął w miejscu dawnego domu kupieckiego. Na przestrzeni kolejnych stuleci bywał burzony i odbudowywany. W 1945 r. znaczna część budynku spłonęła, a wieżę ratuszową wysadzono z rozkazu ostatniego niemieckiego burmistrza. Po wojnie ruiny ratusza rozebrano pozostawiając fragment wieży.

W pobliżu ratusza znajduje się granitowy stół sędziowski, przy którym publicznie ogłaszano wyroki. Pochodzi prawdopodobnie z XV w. To jeden z dwóch zachowanych na Dolnym Śląsku stołów sędziowskich.

Pomnik Strzelca w Strzelinie

Pomnik Strzelca w Rynku w Strzelinie

Położona w sąsiedztwie rynku i ruin strzelińskiego browaru baszta prochowa to jedyny zachowany element dawnych fortyfikacji miejskich. Powstała w wieku XVI, ale już w XIX w. utraciła walory militarne i służyła za wieżę widokową.

Miłośnicy historii powinni także zajrzeć do Nowolesia, do tamtejszego kościoła pw. św. Marcina. Został zbudowany w 1867 r. w stylu neoromańskim, w miejscu dawnej świątyni, wzmiankowanej już w źródłach z 1368 r. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Boskiej Różańcowej przywieziony w 1945 r. przez przesiedleńców z Kresów Wschodnich.

Strzelińskie atrakcje dla aktywnych

Okolice Strzelina to doskonałe miejsce na aktywny wypoczynek. Latem w Białym Kościele działa kompleksowo zmodernizowany ośrodek wypoczynkowy „Nad Stawami”, położony u zbiegu turystycznych szlaków pieszych i rowerowych, przy obficie zarybionych stawach.

Co roku odwiedzają go tysiące turystów i wczasowiczów. Są tu miejsca noclegowe w nowoczesnych 22 domkach campingowych wyposażonych m.in. w bezpłatny internet.

W ośrodku działa wypożyczalnia rowerów, a Biały Kościół jest świetną bazą wypadową do pieszego i rowerowego zwiedzania malowniczych Wzgórz Strzelińskich, których ogromnym atutem jest dobrze rozwinięta sieć tras rowerowych (m.in. ok. 20 km singletracków).

Za to przez cały rok działa Aquapark Granit, jedna z najnowocześniejszych dolnośląskich krytych pływalni. To zespół basenów, w tym basen pływacki, basen rekreacyjny, jacuzzi, brodzik dla dzieci z parasolem wodnym i zjeżdżalnia o długości 72 m.

Ofertę aquaparku dodatkowo wzbogacają: profesjonalne szkoły pływania, restauracja, siłownia, sauny – fińska i parowa oraz sklep z akcesoriami sportowymi.

Największa kopalnia w Europie

W strzelińskich kamieniołomach są eksploatowane wielkie złoża granitu, przerabiane na materiał drogowy, brukowy i kruszywa. Użyto ich m.in. do odbudowy mostu Poniatowskiego w Warszawie, budowy Pałacu Kultury i Nauki, pomnika Nike i pomnika papieża Jana XXIII we Wrocławiu. Strzelińska kopalnia prowadzi klasyczne wydobycie wgłębne i jest największym tego typu wyrobiskiem w Europie.

Wzgórza Strzelińskie, fot. Anna Baran

Wzgórza Strzelińskie, fot. Anna Baran / UM Strzelin

Z uwagi na charakter prowadzonych prac nie jest na co dzień dostępna dla turystów. Możliwość zwiedzania istnieje zazwyczaj podczas dnia otwartego, który jest elementem wrześniowych obchodów święta patrona Strzelina Michała Archanioła

Głębokość największego kamieniołomu wynosi ok. 120 metrów, długość 650 metrów, a szerokość 300 metrów. Natomiast przy dworcu kolejowym w Strzelinie jest się park skalny – plenerowa wystawa skał wydobywanych w okolicy.

Na terenie parku umieszczono tablice informacyjne oraz specjalne kody QR, których aktywacja umożliwia udział w grze edukacyjnej pt. „Znajdź granit strzeliński”. W parku można też zobaczyć odrestaurowany wagonik, który służył do transportu granitu wydobywanego w strzelińskiej kopalni.

Jak dojechać z Wrocławia do Strzelina?

Samochodem: wyjazd z Wrocławia przez Bielany Wrocławskie autostradą A4 w kierunku Opola, Krakowa. Po 26 km zjazd z A4 na drogą wojewódzką 396 w kierunku Strzelina. Odległość 50 km, czas przejazdu 60-70 minut. Droga na odcinku autostradowym jest płatna.

Pociągiem: wyjazd z dworca Wrocław Główny w kierunku Kłodzka, Międzylesia. Odległość 37 km, czas przejazdu 30-35 minut.

Tekst na podstawie materiałów informacyjnych UM Strzelin