Piąte posiedzenie Wrocławskiej Rady Kultury

Protokół z posiedzenia Wrocławskiej Rady Kultury w dniu 4 marca 2021 r.


Obecni na spotkaniu:

Członkowie Wrocławskiej Rady Kultury (kolejność alfabetyczna):

  1. Izabela Duchnowska
  2. Agnieszka Franków-Żelazny
  3. Jarosław Fret
  4. Marek Gluziński
  5. Konrad Imiela
  6. Janusz Jasiński
  7. Paweł Jarodzki
  8. Paweł Kamiński
  9. Katarzyna Majewska
  10. Magdalena Piekarska
  11. Jerzy Pietraszek
  12. Tomasz Sikora
  13. Tomasz Jakub Sysło
  14. Sylwia Świsłocka-Karwot
  15. Katarzyna Uczkiewicz

Pracownicy Urzędu Miejskiego Wrocławia:

  1. Bartłomiej Świerczewski – dyrektor Departamentu Spraw Społecznych
  2. Jacek Pluta – zastępca dyrektora Departamentu Spraw Społecznych
  3. Beata Bernacka – dyrektor Wydziału Partycypacji Społecznej
  4. Dorota Ciastek – zastępca dyrektora Wydziału Kultury
  5. Marta Ostrowska – główny specjalista w Wydziale Kultury

Posiedzenie otworzyła Przewodnicząca WRK Agnieszka Franków-Żelazny, która przedstawiła następujący projekt porządku obrad:

  1. Działalność kulturalna organizacji pozarządowych i jej finansowanie. Propozycje zasad współpracy z Miastem.
  2. Wrocławscy artyści w czasach pandemii. Omówienie wdrażanych narzędzi wsparcia, analiza sytuacji bieżącej. Propozycje dalszego wsparcia.
  3. Wrocławska Strategia Kultury. Ewaluacja Kultury Obecnej.
  4. Sprawy bieżące.
  5. Wolne wnioski.

W wyniku głosowania (jednogłośnie) porządek obrad przyjęto w zaproponowanej formie.

Ad. 1. Działalność kulturalna organizacji pozarządowych i jej finansowanie. Propozycje zasad współpracy z Miastem

Przewodnicząca A. Franków-Żelazny przekazała głos dyrektorowi B. Świerczewskiemu, który przedstawił Beatę Bernacką, dyrektor Wydziału Partycypacji Społecznej w Urzędzie Miejskim Wrocławia.

Dyr. B. Bernacka przedstawiła informację dotyczącą organizacji konkursów na realizację zadań publicznych przez Miasto. Jak poinformowała 99% konkursów ogłaszanych przez miasto jest ogłaszanych na podstawie ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie. Ustawa reguluje zasady zlecania zadań organizacjom oraz kwestię planu współpracy z organizacjami pozarządowymi. Gmina Wrocław, zgodnie z przepisami, każdego roku przyjmuje taki program współpracy i jest on konsultowany z organizacjami pozarządowymi. Co więcej, raz na 4 lata Gmina przyjmuje kilkuletni program współpracy z NGO. On także jest konsultowany. Programy współpracy określają zakres zadań finansowych oraz współpracy o charakterze niefinansowym.

Odnosząc się do pytań, które zadała Rada dotyczących między innymi terminów ogłaszania konkursów dyr. Bernacka poinformowała, że ogłaszanie konkursów jest możliwe dopiero w chwili przedłożenia Radzie Miejskiej projektu budżetu Miasta na kolejny rok. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych musi to nastąpić najpóźniej do 15 listopada. Stąd wszystkie konkursy i zadania, których realizacja zaczyna się 1 stycznia ogłaszane są w dniu 15 lub 16 listopada. Kolejne konkursy są ogłaszane sukcesywnie w zależności od terminów realizacji zadań. Kwoty projektowane są już od sierpnia i są określane w zależności od możliwości budżetowych Miasta. Pierwszeństwo mają zadania o charakterze obligatoryjnym, dotyczy w szczególności zadań z zakresu pomocy społecznej oraz zadań dotyczących całodobowej opieki nad osobami oraz zwierzętami. W następnej kolejności dotyczy to zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Do 15 listopada każdego roku gmina otrzymuje informację od wojewody, jakie to będą zadania i jakie kwoty zostaną przekazane na ich realizację.

W następnej kolejności planowane są zadania i kwoty dotyczące innych zadań. Ostateczną decyzję podejmuje w tym zakresie Rada Miejska, która ma obowiązek zatwierdzić uchwałę budżetową do 31 grudnia.

Konkursy na realizację zadań muszą być ogłaszane w Biuletynie Informacji Publicznej i muszą być w nim publikowane na okres 22 dni. Zazwyczaj terminy składania ofert mijają 22 dnia od momentu publikacji ogłoszenia w południe. Wszystkie oferty wpływają do Wydziału Partycypacji Społecznej, gdzie są sprawdzane pod względem formalnym. Po weryfikacji formalnej przekazywane są do wydziałów merytorycznych.

Komisje konkursowe mogą być powołane w ostatnim dniu składania ofert, po to, aby uniknąć sytuacji, w której do komisji zostałaby powołana osoba reprezentująca organizację, która złożyła swoją ofertę w konkursie. Każdy członek komisji konkursowej podpisuje w tym zakresie oświadczenie o tym, że nie jest związany z organizacją, która jest oferentem. Składy komisji są regulowane przepisami ustawy. Ze strony miasta zasiadają w nich przedstawiciele wydziałów merytorycznych. W komisjach biorą także udział przedstawiciele organizacji pozarządowych. Miasto raz w roku zbiera wnioski organizacji dotyczące uczestnictwa w komisjach. Przedstawiciele organizacji zgłaszając się do pracy w komisjach deklarują zakresy konkursów, w których chcą wziąć udział. Są to 32 obszary wymienione w Ustawie o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Na przykład w 2010 r., gdy te przepisy weszły w życie, do prac w komisjach konkursowych w mieście zgłosiły się łącznie 33 osoby, w tym 5 zadeklarowało pracy w komisjach konkursowych w obszarze kultury. W roku 2017 do komisji zgłosiło się jedynie 8 osób, w tym 4 zadeklarowały zainteresowanie obszarem kultury. W 2018 zgłosiło się 28 osób, w tym 24 chciałby brać udział w konkursach dotyczących zadań z zakresu kultury. W 2020 zgłosiło się 39 osób z czego 31 zadeklarowało uczestnictwo w komisjach konkursowych dotyczących zadań z zakresu kultury. W 2021 wpłynęło 21 zgłoszeń, w tym 17 osób zadeklarowało uczestnictwo w komisjach w konkursach na realizację zadań z zakresu kultury. Na pytanie o liczbę osób, które w 2020 roku brały udział w komisjach konkursowych dyrektor Bernacka odpowiedziała, że zgłosiło się 31 osób, spośród których w ocenie ofert w obszarze kultury wzięło udział 8 osób. Wynikało to z m.in. tego, że w związku z pandemią nie wszystkie osoby, które zadeklarowały udział w komisjach złożyły oświadczenia dotyczące przetwarzania danych osobowych w formie oryginalnej, tj. w wersji papierowej, które jest niezbędne dla dopuszczenia do pracy w komisji [brak możliwości pracy zdalnej]. Z kolei w 2021 r. na 17 osób, które się zgłosiły 9 osób już brało udział w pracach komisji. Aby wziąć udział w pracach komisji nie można mieć żadnego związku z ocenianą ofertą i to jest kolejna z przyczyn odmowy. Ostatnim powodem odmów we wzięciu udziału w pracach komisji jest brak czasu w danym momencie, w którym odbywa się konkurs.

Każdy z członków komisji indywidualnie ocenia wniosek wpisując w karty oceny odpowiednią liczbę punktów. Przy ocenie brane są pod uwagę wytyczne określone w ogłoszeniu o konkursie. Zbiorcza ocena jest przekazywana Prezydentowi Wrocławia lub osobie przez niego upoważnionej do dokonania wyboru oferty.

Zadania są powierzane umowami jednorocznymi lub wieloletnimi do maks. 5 lat. Zazwyczaj to dotyczy zadań realizowanych całodobowo, takich jak prowadzenie domów pomocy społecznej, schronisk dla bezdomnych oraz schronisk dla zwierząt, tj. tam, gdzie musi być ciągłość i trwałość danego zadania. W takim przypadku kwoty muszą być wpisane do Wieloletniej Prognozy Finansowej i uwzględniać ograniczenia dotyczące zaciągania zobowiązań przez Prezydenta.

Po rozstrzygnięciu konkursu zawierana jest umowa. Realizacja zadań może podlegać kontroli po jego zakończeniu lub w trakcie, w zależności od specyfiki zadania. Po zakończeniu zadania konieczne jest złożenie sprawozdania. Sprawozdania są weryfikowane i porównywane z ofertą, która została złożona w konkursie. W zależności od efektów tej weryfikacji są akceptowane albo organizacje są proszone o złożenie wyjaśnień albo też nie są zatwierdzone i zgłaszane są do kontroli.

Oprócz tego jest również uchwała Rady Miejskiej dotycząca zadań innych niż z zakresu pożytku publicznego. Zadania zlecane w ten sposób dotyczą głównie promocji Wrocławia, a także zadań inwestycyjnych, które również nie mogą być realizowane zgodnie z Ustawą o pożytku publicznym i wolontariacie, ponieważ nie ma tam zadania miękkiego Komisja składa się z przedstawicieli organu wykonawczego - może to być dyrektor sam, albo może powołać komisję. Mogą być do niej zaproszeni przedstawiciele organizacji pozarządowych.

I. Duchnowska dopytywała, skąd wynika różnicowanie podstawy prawnej ogłaszanych konkursów - na przykład przeprowadzenie i organizacja festiwalu raz jest ogłaszane z Ustawy o pożytku publicznym, ale po dodaniu “Promocja zadania poprzez przeprowadzenie i organizację festiwalu…” konkurs jest ogłaszany z Uchwały Rady Miejskiej, a w tym drugim przypadku są inne (krótsze) terminy oraz zmniejszone komisje, złożone wyłącznie z urzędników.

Dyrektor B. Bernacka odpowiedziała, że różnicowanie wynika z oferty, a wyboru podstawy prawnej dokonuje wydział merytoryczny.

W związku z powyższym, ze względu na to, że komisje zadań realizowanych z Uchwały Rady Miejskiej składają się w większości wyłącznie z urzędników, I. Duchnowska złożyła wniosek o ujednolicenie zapisów w Uchwale Rady Miejskiej (nr XVI/281/11 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 15 września 2011 r.) tak, aby zapisy były równorzędne z zapisami Ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie, a składy komisji określone, aby uniknąć sytuacji, w której w komisji zasiadają wyłącznie przedstawiciele urzędu. Propozycja I. Duchnowskiej będzie głosowana na kolejnym posiedzeniu.

Są 2021 r. dane niepełne, są jeszcze nieogłoszone i nierozstrzygnięte.

Według T. Sikory znane są przypadki konkursów, które były "wcześniej umówione na realizację całoroczną, a były ogłaszane później". Taka sytuacja miała jego zdaniem miejsce w przypadku konkursu dot. Stowarzyszenie Kultury Teatralnej „Pieśń Kozła” i jeszcze jednej organizacji, której nazwy T. Sikora nie wymienił.

Według dyr. B. Bernackiej zadania mogą być realizowane dopiero po rozstrzygnięciu konkursu. Nie zna odpowiedzi na to pytanie, bo "z nią się nikt nie umawiał".

Według B. Świerczewskiego NGO pod koniec zakończenia realizacji zadania czasem [bo nie jest to regułą] piszą pismo do urzędu, w którym określają swoje plany działań na rok kolejny. Podkreślił jednak, że łatwiej byłoby odpowiadać na tego typu pytania jak T. Sikory, gdyby było wiadomo, o jakie konkretnie konkursy chodzi.

Odpowiadając na pytanie dotyczące krótkich terminów składania wniosków odpowiedział, iż wynikają one z ustaleń z NGO, wieloletniej praktyki i braku uwag NGO w tym względzie.

W roku covidowym NGO miały i cały czas niektóre mają problemy z realizacją zadań. Wszystkie umowy zawarte przed ogłoszeniem epidemii mogły być aneksowane, m.in. mogła być zmieniona forma realizacji zadania (stacjonarne na online), zmiana miejsca, struktury, terminów (z wyłączeniem możliwości wyjścia poza termin realizacji zadania). Zdarzyło się, że kilka zadań nie mogło być zrealizowane z przyczyn niezależnych i takie umowy zostały wypowiedziane przez NGO i rozwiązane na podstawie porozumienia.

I. Duchnowska zapytała, czym się różnią konkursy ogłaszane na podstawie uchwały Rady od konkursów dotyczące organizacji festiwali od konkursów ogłaszanych na podstawie ustawy o pożytku publicznym również dotyczących realizacji niektórych festiwali?

Według B. Świerczewskiego o zakresie projektu świadczy treści oferty, a nie tytuł.

Na prośbę członków Rady podane zostały poniższe dane na temat środków finansowych corocznie są przyznawane na kulturę organizacjom pozarządowym.

Dane te łącznie publikowane są w BIP w zakładkach:

  • Wykaz dotacji z budżetu miasta Wrocławia na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe
  • Sprawozdania z realizacji programów współpracy Miasta Wrocławia z organizacjami pozarządowymi
  • Sprawozdania z wykonania budżetu miasta

Środki finansowe co roku przyznawane NGO z podziałem na dziedziny sztuki: muzyka, teatr, sztuki wizualne, taniec, literatura, interdyscyplinarne (lata 2017-2021) z zaznaczeniem, że za rok 2021 dane niepełne, są jeszcze nieogłoszone i nierozstrzygnięte konkursy.

 

2017

2018

2019

2020

2021*

EDUKACJA KULTURALNA

1 528 820,00 zł

1 913 700,00 zł

2 638 110,00 zł

2 444 500,00 zł

2 389 897,00 zł

FILM

6 660 000,00 zł

6 740 000,00 zł

6 770 000,00 zł

6 505 000,00 zł

6 485 000,00 zł

INTERDYSCYPLINARNE

438 680,00 zł

874 495,00 zł

691 840,00 zł

585 000,00 zł

403 000,00 zł

LITERATURA

437 600,00 zł

575 600,00 zł

200 000,00 zł

218 000,00 zł

185 000,00 zł

MUZYKA

1 344 325,00 zł

2 953 951,00 zł

3 243 851,00 zł

2 323 220,00 zł

1 967 000,00 zł

SZTUKI WIZUALNE

2 050 510,00 zł

2 055 500,00 zł

2 086 100,00 zł

2 205 790,00 zł

2 494 700,00 zł

TEATR

3 420 200,00 zł

5 397 300,00 zł

4 269 400,00 zł

4 165 190,00 zł

3 381 300 zł         

      

Odpowiadając na pytania członków Rady dotyczące Teatru Pieśni Kozła, dyr. Jerzy Pietraszek poinformował, że konkursy na prowadzenie Teatru Pieśń Kozła oraz realizację Festiwalu Brave nie zostały ogłoszone w grudniu, ponieważ w ubiegłym roku, roku pandemicznym, Stowarzyszenie borykało się z dużymi problemami w realizacji swoich zadań, co znalazło odzwierciedlenie w złożonym aneksie do umowy. Według J. Pietraszka Urząd Miejski w kontakcie z organizacją niejako wymusił zrealizowanie wszystkich zadań przed Świętami Bożego Narodzenia. Te zadania zostały wykonane poprzez transmisje internetowe około 19 do 20 grudnia, tj. tuż przed świętami. Organizacji groziło, że jeżeli nie wykona tych zadań, będzie musiała zwrócić znaczną część dotacji. W listopadzie 2020 r. organizacja poprosiła o zmianę zakresu rzeczowego zadania. Z ustalonych 25 przedstawień dla mieszkańców Wrocławia, organizacja wnioskowała o zmniejszenie tej liczby do 15. Wydział Kultury bardzo dobrze rozumiał trudną sytuację i pomógł organizacji tak, aby mogła wykonać całość zadania. Tak traktowane były również inne podmioty.

Ta sytuacja bezpośrednio wpłynęła na to, że konkursów nie można było ogłosić w grudniu. Dwa konkursy zostały ogłoszone w styczniu. Jednego z nich nie udało się rozstrzygnąć z powodów proceduralnych. W przeszłości bywały też różne sytuacje, np. w 2017 roku konkurs został rozstrzygnięty w styczniu, ale organizacja poinformowała, że rezygnuje z sobie znanych powodów ze wszystkich umów. Trzeba było ponowić konkurs i zadanie było realizowane od marca.

Jeżeli chodzi o kwoty, to w tym roku organizacja otrzymała dotację w kwocie 1.765.000 zł. W roku 2019 była to kwota 2.150.000 zł, w 2018 r. - 3.900.000 zł, w 2017 r. - 2.150.000 zł, w 2016 3.100.000 zł, w 2015 r. - 2.500.000 zł. Jak przypomniał J. Pietraszek, organizacja rozpoczęła działalność we Wrocławiu w roku 2005 od kwoty dotacji 420.000 zł. W 2006 było to 500.000 zł.

M. Piekarska zapytała, dlaczego pierwszej edycji konkursu nie udało się rozstrzygnąć na czym polegały nieprawidłowości?

Według J. Pietraszka, nie można mówić o nieprawidłowościach tylko o niejasnościach. Komisja nie była w stanie w sposób rzetelny ocenić pozycji kosztorysowych, które znalazły się w ofercie z powodu sposobu ich przedstawienia przez organizację. W związku z tym organizacja została przy następnej procedurze konkursowej zobowiązana do uzupełnienia tych informacji w taki sposób, aby kwoty wpisane w kosztorysie były dla komisji zrozumiałe i jasne. W odniesieniu do Festiwalu Brave wątpliwości były mniejsze i po rozstrzygnięciu konkursu organizacja uzupełniła brakujące informacje. Konkurs został rozstrzygnięty w taki sposób, że organizacja została zobowiązana do uzupełnienia brakujących informacji przed podpisaniem umowy. Tak się stało i umowa została podpisana.

W przypadku Teatru Pieśń Kozła komisja konkursowa miała wątpliwości, co do zapisów w ofercie. Jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2020 r. nakazuje w takiej sytuacji anulowanie konkursu. Nie mając zatem możliwości implementacji poprawek, o które wnosiła komisja, niezwłocznie ogłoszono kolejny konkurs z wymogiem uszczegółowienia kosztorysu. Umowa dotycząca prowadzenia Teatru Pieśń Kozła została podpisana w lutym.  

I. Duchnowska nawiązując do słów J. Pietraszka dotyczących problemów z realizacją zadań przez Teatr Pieśń Kozła zapytała, czy inne teatry w pełni zrealizowały swoje zadania z roku 2020? Zwróciła uwagę, że w przypadku innych teatrów ogłoszono konkursy dotyczące ich działalności w listopadzie. Z czego wynika ta różnica?

Według J. Pietraszka różnica wynika przede wszystkim ze skali przedsięwzięcia. Informacje o tym, że Teatr Pieśń Kozła nie jest w stanie wykonać liczby spektakli, do których się zobowiązał Wydział Kultury otrzymał w połowie grudnia. W związku z tym, podjęto takie działania, aby Teatr Pieśń Kozła mógł wykonać spektakle i nie musiał zwracać dotacji.

W odniesieniu do innych teatrów, które otrzymują dotację rzędu na przykład 250.000 zł, skala i trudności przedsięwzięcia są zupełnie nieporównywalne, a ryzyko z tym związane jest również zupełnie inne.

I. Duchnowska zapytała z czego wynika coraz niższa wysokość dotacji dla Teatru Pieśń Kozła w ostatnich trzech latach? Skoro urząd jest zadowolony ze współpracy z TPK to z jakiego powodu dotacja dla nich jest co roku niższa?

J. Pietraszek przypomniał, że konkursy dla NGO nie są oceniane przez pryzmat zadowolenia lub braku zadowolenia urzędu. Poinformował, że na przestrzeni 16 lat dotacja i jej wysokość zmieniała się wielokrotnie. Kwota w roku obecnym i poprzednim wynika z liczby spektakli teatru, które można było zobaczyć we Wrocławiu. Jak stwierdził J. Pietraszek, Gmina Wrocław buduje ofertę dla wrocławian i dysponuje środkami w taki sposób, aby oferta służyła wrocławianom. Na ten temat były prowadzone rozmowy z Teatrem Pieśń Kozła. Były takie lata, że istniał problem z dostępnością spektakli Teatru Pieśń Kozła we Wrocławiu. Jak poinformował J. Pietraszek umowa z Teatrem Pieśń Kozła na 2020 r. dotyczyła realizacji w ramach przyznanej dotacji przynajmniej 24 spektakli. Takie zapisy były zawarte w ofercie oraz w umowie. Na przykład w 2019 r. było tych spektakli 15. We wcześniejszych latach było ich na przykład 25. Jak powiedział J. Pietraszek finansując zadanie tak dużą kwotą oczekujemy, że wrocławianie będą mogli zobaczyć co najmniej 24 spektakle. W tym roku oferta opiewała na 18 spektakli i do realizacji takiej ich liczby organizacja się zobowiązała. Stąd różnica w kwocie.

Według I. Duchnowskiej być może warto rozważyć, aby Teatr Pieśń Kozła stał się niepubliczną instytucją kultury, wzorem na przykład takich instytucji funkcjonujących w Warszawie.

J. Pietraszek poinformował, że tego typu oferta została złożona wiele lat temu. Dyskusja na ten temat toczyła się na Komisji Kultury Rady Miejskiej. Oferta złożona przez Teatr opiewała na 4.400.000 zł dotacji rocznie plus sala teatralna do dyspozycji, najlepiej zbudowana przez Miasto. Jak powiedział J. Pietraszek takie rozmowy były prowadzone co najmniej dwukrotnie. Oferta, ze względu na wysoką kwotę oraz konieczność wybudowania sali, nie została przyjęta i nie była już ponawiana. To jest również pytanie do Teatru Pieśń Kozła, czy chce być instytucją kultury z dyrektorem wybieranym w procedurze konkursowej oraz czy miasto dysponuje przestrzenią dla takiej instytucji.

J. Pietraszek zwrócił też uwagę, że Wrocław jest pionierem, jeśli chodzi o instytucje kultury prowadzone przez organizacje pozarządowe. Pierwszą taką instytucją jest Centrum Wro. Jest to organizacja pozarządowa, która ma stałą dotację i miejski lokal od wielu lat. Drugim przykładem może być Survival. W opinii J. Pietraszka można powiedzieć, że pomysł zapoczątkowany we Wrocławiu został skopiowany w innych miastach.

I. Duchnowska wróciła uwagę, że w protokole z prac komisji można przeczytać zalecenia dotyczące obniżenia kwoty np. dla reżysera, scenografa czy dla kompozytora (8.000 zł - wpisane do oceny komisji). W ocenie I. Duchnowskiej nie są to wysokie kwoty, a wręcz niskie zwłaszcza, że dotyczą sztandarowego teatru, który sławi Wrocław na całym świecie.

J. Pietraszek poinformował, że uwagi te wynikają z porównania złożonych sprawozdań z ofertami. Uwagi wynikają też ze skomasowania i wykonywania różnych funkcji przez te same osoby. Komisja nigdy nie miała uwag do wynagrodzeń zespołu aktorskiego. Można natomiast mieć zastrzeżenia co do wynagrodzeń dla osób kierujących. Nie budzi zastrzeżeń Wydziału Kultury honorarium na przykład kompozytora w kwocie 6.000 czy 8000 zł. Natomiast budzą zastrzeżenia na przykład kwoty 15.000 zł "za prowadzenie rozmów np. z dramaturgiem". Wiedza o tym, co jest w ofercie, a co jest w sprawozdaniu, sumuje się i trzeba dokonać racjonalnej oceny i z tego powodu komisja postawiła takie pytania. Do sprawozdań mieli dostęp pracownicy Wydziału Kultury, a nie członkowie komisji.

I. Duchnowska zadała pytanie w jaki sposób sprawozdanie z poprzedniej rocznej umowy (za 2020) mogło mieć wpływ na decyzję, skoro termin złożenia sprawozdania mijał 30 stycznia, a komisja, w której byli również pracownicy WKL, zbierała się w połowie stycznia?

Odp: Przy pierwszym konkursie nie mogło, ale miał wspomniany wyżej wniosek z listopada o zmianę zakresu realizowanego zadania i sytuacja epidemiczna w 2021 r. Przy drugim konkursie sprawozdanie było już dostępne. Przepisy zaś prawa, zobowiązują komisję do oceny dotychczasowej współpracy z NGO.

I. Duchnowska zapytała, czy jeżeli jest taka sytuacja, że reżyser spektaklu otrzymuje wynagrodzenie za reżyserię, ale jednocześnie występuje w tym spektaklu jako aktor albo jest autorem scenografii czy współautorem muzyki, to wg urzędu powinien dostawać wynagrodzenie tylko za reżyserię? Wg niej łączenie funkcji i zadań jest możliwe i powinno być osobno wynagradzane. Poprosiła o wypowiedź dyrektorów teatrów, którzy są obecni na posiedzeniu.

W opinii J. Jasińskiego wysokość środków przeznaczanych na działalność artystyczną teatrów zależna jest od wysokości otrzymywanej dotacji i uzyskanych dochodów własnych. Natomiast wynagrodzenia twórców spektakli zależy od wysokości zaplanowanego budżetu na ich realizację. Ich wysokość jest zróżnicowana w zależności od rodzaju teatr (lalkowy, dramatyczny, muzyczny), pozycji artysty na rynku oraz możliwości finansowych teatru. Wysokość honorariów podlega systemowi negocjacji. Możliwe jest wypłacanie honorariów dla artysty z różnych tytułów (np. reżyseria i scenografia).

Według J. Jasińskiego dotacje, w kwotach o jakich jest mowa, w przypadku Teatru Pieśń Kozła, są porównywalne z dotacjami średniej wielkości teatru instytucjonalnego, który zazwyczaj prezentuje około 200 spektakli rocznie i mniej więcej za taką dotację utrzymuje budynek, stały zespół aktorski oraz zespół administracyjny i techniczny. J. Jasiński zastrzegł przy tym, że nie zna szczegółów funkcjonowania Teatru Pieśń Kozła, zna tylko jego bardzo dobrą działalność artystyczną.

J. Pietraszek zgodził się, że zdarza się łączenie funkcji, ale w tym przypadku mamy do czynienia z łączeniem funkcji o charakterze organizacyjnym z funkcjami artystycznymi.

K. Imiela stwierdził, że oczywiście wynagrodzenie należy się osobno na każdą funkcję. Dodatkowo, przy ustalaniu wysokości honorarium dla artysty, brane jest pod uwagę wiele czynników, takich jak stopień skomplikowania, skala przedsięwzięcia czy prestiż artysty. Trudno skomentować kwoty, nie znając szczegółów umowy. Czasem zdarza się tak, że reżyser jest na przykład też scenografem albo autorem kostiumów, czy autorem tekstu. Jeśli zsumować kwoty wypłacane z różnych tytułów jednemu artyście to może ona relatywnie niższa niż gdyby zatrudniono kilka osób do tej samej pracy. Z kolei w przypadku dyrektora teatru, na każde wynagrodzenie wykraczające poza ten zakres obowiązków, konieczna jest zgoda organizatora instytucji kultury, czyli prezydenta.

Kontynuując wątek finansowy J. Pietraszek poinformował, że w przypadku Teatru Pieśń Kozła nie są to jedyne środki, które ta organizacja otrzymuje. W ub. roku organizacja otrzymała też 450.000 zł dotacji z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Oprócz tego organizacja uzyskuje potężne wpływy z biletów. W chwili obecnej kończy się kontrola w Teatrze Pieśń Kozła obejmująca lata 2017-2019. Wszystkie szczegóły poznamy za kilka miesięcy, po zakończeniu całej procedury kontrolnej.

Kontrola wykazała różnice pomiędzy kwotami wskazanymi w ofertach a faktycznymi wpływami z biletów. W 2019 r. różnica ta wyniosła 980.000 zł. Część tych biletów jest sprzedana poza Wrocławiem, także za granicą. W 2018 r. różnica wyniosła 942.000 zł. W roku 2017 była to kwota 586.000 zł. Różnic tych organizacja nie ujawniła w złożonych sprawozdaniach za te lata. Jak powiedział J. Pietraszek Wydziałowi Kontroli po wielu próbach i długim czasie udało się wręczyć protokół z kontroli prezesowi stowarzyszenia. Kilka dni temu organizacja odniosła się do jej wyników. Postępowanie trwa i zakończy się najprawdopodobniej w kwietniu.

Jak powiedział J. Pietraszek w latach ubiegłych organizacja miała też rozmaite problemy z rozliczaniem dotacji. Zaowocowało to na przykład w 2017 r. umorzeniem kwoty 2 mln zł, która w całości powinna zostać zwrócona. To postępowanie trwało 5 lat. Decyzja o umorzeniu została podjęta jeszcze przez dyrektora J. Brodę. Sprawa dotyczyła roku 2012. W wyniku sposobu rozliczenia organizacja powinna zwrócić całą kwotę dotacji. Sprawa trafiła do Urzędu Miejskiego w związku z kontrolą przeprowadzoną przez Urząd Kontroli Skarbowej. W związku z tą kontrolą, Urząd Miejski był zobowiązany do przeprowadzenia własnej kontroli. Sprawa była rozpatrywana też przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i zakończyła się bardzo korzystnie dla organizacji, ponieważ dyr. J. Broda podjął decyzję administracyjną o umorzeniu sprawy pomimo bardzo dużych problemów z rozliczeniem dotacji za 2012 r. W opinii J. Pietraszka Gmina Wrocław jest bardzo życzliwie nastawiona do Teatru Pieśń Kozła, czego dowodem są podejmowane w przeszłości decyzje.

I. Duchnowska, w nawiązaniu do umorzenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi zapytała, czy ta procedura wynikała z tego, że organizacja nie zrealizowała tego do czego się zobowiązała, czy z błędów formalnych. Czy umorzenie miało charakter incydentalny? Czy organizacje, które cieszą się dobrą renomą mogą liczyć na takie umorzenia oraz czy takie umorzenia się zdarzały w poprzednich latach wobec innych organizacji?

J. Pietraszek poinformował, że umorzenia w drobnych kwotach się zdarzają. Jeśli chodzi rozliczenie i umorzenie dotacji dotyczącej roku 2012 chodzi o organizację, która do tego czasu już siedmiokrotnie rozliczała się z dotacji otrzymanych przez miasto i wcześniej robiła to prawidłowo. Jak powiedział J. Pietraszek, o ile dobrze pamięta, sprawa dotyczyła przekroczenia limitów wynagrodzeń. Jeżeli limity zostaną przekroczone, to wówczas mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, a nie działalnością NGO. Urząd Miejski otrzymał wiedzę od Urzędu Kontroli Skarbowej. Informacje Urzędu Kontroli Skarbowej nie są wystarczające do podejmowania decyzji przez Urząd Miejski, w związku z tym konieczne było przeprowadzenie własnej kontroli dla potwierdzenia tamtych ustaleń. Obie kontrole potwierdziły dokładnie to samo. Jeżeli organizacja nie pilnuje limitów wynagrodzeń, to wówczas z mocy prawa jest traktowana jak podmiot prowadzący działalność gospodarczą i to wynika wprost z ustawy.

I. Duchnowska zapytała, czy informacje o innych umorzeniach są dostępne w biuletynie informacji publicznej?

J. Pietraszek odpowiedział, że nie podejmował i nie podejmuje takich decyzji i nie leży to w jego kompetencjach, ale raczej tak. Generalnie informacje dotyczące umorzeń, na przykład podatkowych ze względu na interes podatnika, na pewno są publikowane w BIP. Po sprawdzeniu okazało się, że decyzji o których tu mowa w odniesieniu do organizacji pozarządowych nie ma na BIP-ie – sprawy prowadzone były w trybie przepisów KPA. Umów z NGO jest ok. 900 rocznie. Do tego dochodzą aneksy. Z uwagi na ogromną liczbę tych dokumentów, dostępne one są na wniosek.

Według P. Kamińskiego, dla poszerzenia wiedzy na temat działalności pożytku publicznego, warto poinformować o limitach wynagrodzeń w organizacjach pozarządowych w zakresie działalności pożytku publicznego. Limit wynagrodzeń wynosi 3 średnie krajowe (za rok poprzedni) miesięcznie, to jest w tym roku około 15,5 tys. zł brutto. Jeżeli wynagrodzenie choćby jednej osoby w organizacji w skali miesiąca przekroczy tę wartość, to organizacja z automatu jest traktowana przez Urząd Skarbowy jak przedsiębiorca, z wszystkimi tego konsekwencjami. Prawdopodobnie to było powodem kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej przed laty w Teatrze Pieśń Kozła. Jeśli chodzi o łączenie funkcji artystycznej i kierowniczych przez dyrektorów instytucji kultury, to jest ona możliwa na mocy przepisów Ustawy o działalności kulturalnej. Każdorazowo wymaga to zgody organizatora. Taka sytuacja jednak może mieć miejsce tylko w instytucjach o statusie instytucji artystycznych.

Dyr. B. Świerczewski poinformował, że to w ogłoszeniach o konkursach z organizacjami pozarządowymi znajdują się dookreślenia, ile środków można procentowo przeznaczyć na koszty osobowe. Ale NGO zazwyczaj same piszą o tym w swoich ofertach. Jeśli tych danych nie ma, komisje oceniające mogą prosić o doszczegółowienie. Jeśli ktoś przekroczy te stawki, albo nie ujawni jakieś części dochodu albo w ogóle go nie ujawni, to może być problem.

W opinii T. Sikory dobrym zwyczajem byłoby ogłaszanie konkursów w grudniu, żeby organizacje pod koniec roku wiedziały, czy w nowym roku będą realizować swoje zadania. Jeśli to możliwe, byłoby dobrze, gdyby wszystkie konkursy były zamykane do końca roku. Postulat ten wynika, z tego, że część NGO, zwłaszcza tych działających tylko we Wrocławiu i na rzecz Wrocławia w ramach zadań wynikających z konkursów celowych, poświęcają całe zasoby i energię na  tak sprofilowaną działalność, a nie będąc pewnymi rozpisania konkursu albo w momencie kiedy konkurs jest opóźniony o kilka miesięcy, spotykają się z sytuacją dużej niepewności ekonomicznej i realnych strat finansowych, z powodu których są zmuszone zwalniać swoich pracowników, albo rezygnować z wcześniej podjętych i zaplanowanych zobowiązań. Pieniądze od miasta stanowią podstawę działalności dla wielu instytucji. Te środki mają istotne znaczenie dla istnienia tych organizacji. Dla organizacji pozarządowych ważne jest także planowanie działań w dłuższej perspektywie w związku z tym pożądane jest organizowanie konkursów na zadania wieloletnie.

Według B. Świerczewskiego zarówno w konkursach ogłaszanych na podstawie Ustawy o pożytku publicznym i wolontariacie jak i w konkursach ogłaszanych na podstawie uchwały Rady Miejskiej bierze udział strona społeczna. Rzeczywiście w konkursach ogłaszanych na podstawie uchwały Rady zdarza się to rzadziej. B. Świerczewski poinformował, że się z takim podejściem nie zgadza i uważa, że powinno być to zintensyfikowane. W tym kontekście czeka na propozycje Rady i wypracowane wnioski.

Według B. Świerczewskiego organizacje posiadają wiedzę o tym, czy miasto zamierza finansować określoną działalność w kolejnym roku. Zachęca również, aby organizacje w momencie, gdy zbliża się koniec umowy składały wniosek dot. chęci kontynuacji takiej działalności. Urząd ogłasza rocznie około 900 konkursów i w związku z tym nie ma szans, aby wszystkie przeprowadzić w jednym miesiącu, tj. w grudniu. Dlatego konkursy odbywają się również później. Urząd może je ogłaszać dopiero wtedy, gdy zna wielkość budżetu. Bardzo precyzyjnie wyjaśniła to wyżej dyr. Bernacka. M.in. dlatego zawieramy umowy wieloletnie. Takie umowy we Wrocławiu funkcjonują. Problem polega na tym, że 2 lata temu zmieniło się rozporządzenie ministerialne a w nim załączniki – wzory oferty, umowy, sprawozdania. Niejasne zapisy powodowały, że organizacje i urząd miały obawy przed podpisywaniem umów wieloletnich. Mogło to skutkować zwrotami dotacji, w przypadku nieosiągnięcia wskaźników.

Na rok 2020 zawieszono więc umowy wieloletnie. Pandemia Covid-19 w roku 2020 spowodowała, że umowy wieloletnie nie mogły być zawierane z uwagi na wskaźniki budżetowe miasta. Według B. Świerczewskiego miasto chciałoby, żeby więcej umów z organizacjami miała charakter wieloletni, bo to daje stabilność organizacjom. ale i pewność realizacji zadania, ale do tego musi być przestrzeń budżetowa. Te kwestie omawiane są szczegółowo z NGOsami na różnych forach odbywających się w trakcie roku. Organizacje dobrze o tym wiedzą.

Według J. Pluty miastu zależy na takim sposobie finansowania różnych zjawisk w kulturze, aby nie było tak zwanego efektu “mrożenia” i żeby była pewna cyrkulacja, weryfikacja i aby powstawała przestrzeń kreacji dla nowych rzeczy, nowych zjawisk. Być może należałoby przenosić część środków w kierunku nowych kreacji.

Dyr. J. Pluta zauważył, że warto, aby Rada wyszła poza schemat dotyczący zadawania pytań i żeby wypowiadała również swoje intuicje, przekonania, sugestie. Taki głos byłby bardzo potrzebny, zwłaszcza, że sprawa jest wielowątkowa i złożona a historycznie rzecz biorąc, jest dość znacząca. Wiadomo, że Teatr Pieśń Kozła nie ma swojej siedziby i jak wiele teatrów wynajmuje sale, wiadomo również, że swoją ofertę kieruje głównie poza granice kraju. Priorytetem miasta jest budowanie oferty dla mieszkańców, więc jest wyzwaniem jak te kwestie pogodzić.

We Wrocławiu funkcjonują również inne marki, takie jak na przykład Stowarzyszenie Nowe Horyzonty, które buduje ofertę we Wrocławiu i dla Wrocławia. W kontekście dalszych dyskusji o kierunkach rozwoju kultury wrocławskiej należy się zastanowić, jak należy traktować marki kultury funkcjonujące we Wrocławiu. Ta sytuacja jest w pewnym sensie, dla pewnych problemów, "soczewkowa".

W ocenie A. Franków-Żelazny obecne spotkania Rady oraz spora część czasu poprzednich posiedzeń sprowadza się do zadawania pytań i odpowiadania na nie. Jej zdaniem warto wrócić do postulatu z poprzedniego spotkania Rady dotyczącego zadawania pytań, jak i uzyskiwania na nie odpowiedzi przed posiedzeniami. Pozwoli to poświęcać więcej czasu na zastanawianie się i wypracowywanie propozycji rozwiązań istotnych problemów. Stąd w dokumencie na dysku Google przygotowała miejsce na pytania oraz rekomendacje Rady związane z tematami znajdującymi się w agendzie posiedzenia. Taki model funkcjonowania dotyczyć będzie również kolejnych posiedzeń Rady.

Zasugerowała również, aby zamiast zadawać pytania z tezą, warto byłoby raczej sugerować konkretne rozwiązania. W ten sposób Rada będzie działać proaktywnie, a tym samym mieć szansę na realny wpływ na kulturę Wrocławia.

Rada postanowiła opracować rekomendacje działań i sugestie rozwiązań do omawianego tematu proponując takowe w trybie obiegowym i omawiając ja na kolejnych posiedzeniach. 

Ad. 2. Wrocławscy artyści w czasach pandemii. Omówienie wdrażanych narzędzi wsparcia, analiza sytuacji bieżącej. Propozycje dalszego wsparcia

Przewodnicząca poinformowała, że w związku z brakiem czasu, punkt 2. porządku obrad, mimo swojej wagi, musi zostać przeniesiony na kolejne posiedzenie Rady.  

Ad. 3. Wrocławska Strategia Kultury.  Ewaluacja Kultury Obecnej

Przewodnicząca A. Franków-Żelazny poinformowała, że pojawił się po raz kolejny wniosek I. Duchnowskiej dotyczący powołania zespołu do spraw strategii i kultury.

W nawiązaniu do wniosku dyr. J. Pluta zaproponował, aby zanim taki zespół zostanie powołany, przeprowadzić na ten temat rozmowy. W opinii J. Pluty najpierw należy się umówić na pewien format dyskusji nad strategią. Należy się także zastanowić nad rolą Wrocławskiej Rady Kultury, ponieważ ona nie będzie jedynym partnerem społecznym w tym procesie. Potrzebna jest także ewaluacja "Kultury - obecnej", a także dyskusja o wynikach Wrocławskiego Kongresu Kultury.

J. Pluta poinformował też, że zostało zakończone badanie instytucji kultury i nie jest to jedyny raport, ponieważ Wrocław wraz z innymi dużymi miastami prowadzi badanie instytucji kultury w pandemii. Oprócz tego trwają prace przygotowawcze do dużej nowej strategii Wrocław 2050. Ponadto weszła w życie nowa ustawa o polityce rozwojowej, która nakłada na gminę nowe obowiązki związane z tworzeniem dokumentów rozwojowych.

Ad. 4. Sprawy bieżące

Przewodnicząca podziękowała radnym za zgłoszenie w trybie obiegowych propozycji zagadnień, którymi Rada powinna zająć się w czasie swojej trzyletniej kadencji, a nad którymi to propozycjami Rada będzie musiała się pochylić w najbliższym czasie. Zanim to jednak nastąpi według A. Franków-Żelazny należy się zastanowić nad formatem funkcjonowania Rady i sposobem wypracowania stanowisk, opinii i rekomendacji - czy Rada wypracowuje jedno wspólne stanowisko w danej sprawie będące wypadkową wiedzy eksperckiej jej Członków, czy mają być one zbiorem indywidualnych stanowisk Członków Rady?

Przewodnicząca poinformowała również o spotkaniu z Markiem Sztarkiem, przewodniczącym Społecznej Rady Kultury przy Marszałku Województwa Dolnośląskiego i o planowanym spotkaniu prezydiów obu Rad. Poinformowała także, że Marek Sztark przekazał Radzie raport dotyczący badania wrocławskich instytucji kultury, o którym mówił J. Pluta, zrealizowany przez Ośrodek Ewaluacji na zlecenie Strefy Kultury Wrocław. Raport został udostępniony Członkom Rady poprzez dysk Google.

W sprawie wniosku Aliny Czyżewskiej z Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska, dotyczącego udziału w posiedzeniu Rady otrzymała wiadomość od urzędu, że odpowiedź zostanie udzielona w terminie ustawowym wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego o czym poinformowała p. Alinę Czyżewską. Według A. Franków-Żelazny nawet jeśli odpowiedź urzędu będzie pozytywna, to Rada powinna podjąć wewnętrzną decyzję co do tego, czy umożliwić udział w posiedzeniach osobom z zewnątrz, a jeśli tak, to czy we wszystkich posiedzeniach, czy może w niektórych. Według A. Franków-Żelazny należy zastanowić się jak udział osób z zewnątrz wpłynie na otwartość dyskusji oraz jej konstruktywność. Na pewno jest to kwestia, która wymaga wypowiedzi ze strony Rady.

Przewodnicząca poinformowała też o zaproszeniu od p. Ewy Kaucz, dyrektor zarządzającej Concordia Design Wrocław na Wyspie Słodowej, która zaprosiła Radę na posiedzenie w swojej siedzibie. Posiedzenie Rady tradycyjnie odbędzie się w pierwszy czwartek miesiąca to jest 1 kwietnia o godzinie 14.00. Posiedzenie może odbyć się w trybie hybrydowym. Lista osób, które wezmą udział w posiedzeniu stacjonarnie oraz w zwiedzaniu obiektu zostanie ustalona w trybie obiegowym poprzez formularz elektroniczny przygotowany przez sekretarza.

Dyr. B. Świerczewski podziękował za opinię w sprawie zamiaru powołania dyrektora Ireneusza Grina na stanowisko dyrektora Wrocławskiego Domu Literatury bez konkursu. Jednocześnie dyr. B. Świerczewski przypomniał i poprosił o zaopiniowanie zamiaru powołania innych instytucji kultury do końca kwietnia br., o co zwrócił się do Rady Prezydent Wrocławia.

W trybie obiegowym odbyło się głosowanie w sprawie wniosku o dołączanie indywidualnych oświadczeń Członków Rady do protokołów. W wyniku głosowania wniosek został odrzucony liczbą głosów: 8 - przeciw, 7 - za.

Ad. 5. Wolne wnioski

I. Duchnowska zaproponowała, żeby Rada spotkaała się regularnie, co dwa tygodnie do końca czerwca.

Wniosek będzie rozpatrzony na kolejnym posiedzeniu Rady.

Przewodnicząca podziękowała zebranym za obecność i zamknęła posiedzenie.

 

Sekretarz Wrocławskiej Rady Kultury           Przewodnicząca Wrocławskiej Rady Kultury

(–) Paweł Kamiński                                       (–) Agnieszka Franków-Żelazny



Zgłoś uwagę