Kampania „Skumaj to” wystartowała w kwietniu tego roku, by zwrócić uwagę mieszkańców Wrocławia, na to, że płazy to nie są „jakieś żaby”, lecz konkretne gatunki, które mają swoje potrzeby i realnie wpływają na naszą jakość życia w mieście, np. dlatego, że redukują liczbę uciążliwych owadów. W kampanii chodziło również o to, by usprawnić współpracę urzędników i inwestorów związaną z wdrażaniem działań ochronnych.
Jest o co walczyć: we Wrocławiu żyje co najmniej 11 z 19 gatunków płazów, które występują w Polsce, w tym tak rzadkie jak rzekotka drzewna i traszka grzebieniasta. Ich sytuacja – nie tylko w naszym mieście – nie jest jednak łatwa: płazy są najbardziej narażoną na wyginięcie grupą kręgowców na świecie. Przyczyny to m.in. rozwój cywilizacji, zanieczyszczenie środowiska i obniżanie się poziomu wód gruntowych, spowodowane zmianami klimatu.
– Jako urząd miasta staramy się słuchać głosów naukowców i ekologów na temat podejmowanych przez nas działań w zakresie ochrony płazów. Pora na wyciągnięcie wniosków, żebyśmy mogli kontynuować to, co przynosi rezultaty, i poprawić to, co nie zadziałało w wystarczającym stopniu – powiedział podczas spotkania podsumowującego kampanię Bartłomiej Świerczewski, zastępca dyrektora Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Dr Aleksandra Kolanek: Jest lepiej niż dekadę temu, ale wciąż mamy dużo do zrobienia
Podczas spotkania w Barbarze dr Aleksandra Kolanek, herpetolog, ekolog, geoinformatyk oraz prezeska Towarzystwa Herpetologicznego NATRIX mówiła m.in. o tym, jak zmieniała się skuteczność działań ochroniarskich na przestrzeni lat.
– Ochrona płazów i ich siedlisk jest dziś z wielu powodów (m.in. ze względu na większą wiedzę organizacji pozarządowych oraz większe zainteresowanie mieszkańców) skuteczniejsza niż jeszcze dekadę temu, ale jeszcze wiele zostało do zrobienia – powiedziała. – Konieczne jest m.in. stworzenie spójnej bazy danych o rozmieszczeniu gatunków na terenie miasta, a także usprawnienie przepływu informacji między jednostkami miejskimi i zatrudnianie firm przyrodniczych znających lokalny kontekst.
Jako przykład dobrej współpracy w sprawie płazów w mieście ekspertka podała inwestycję Alei Wielkiej Wyspy (AWW). W 2024 roku, już po oddaniu AWW do użytku, mieszkanka Wrocławia zauważyła ginące tam ropuchy szare.
– Zgłosiła to jeszcze tego samego dnia do nas, a my natychmiast zawiadomiliśmy Wrocławskie Inwestycje – mówi dr Kolanek. – Reakcja była bardzo szybka: jako rozwiązanie tymczasowe ustawiono plotki naprowadzające ropuchy na bezpieczne przejście, szybko też doszliśmy do porozumienia co do montażu stałych wygrodzeń i tzw. „stoprynny”. Uczestniczyliśmy w każdym etapie tego procesu i problem został rozwiązany. Ropuchy mogą bez przeszkód migrować. Moim zdaniem to jedna z lepszych tego typu realizacji w Polsce.
Dr Krzysztof Kolenda: Żeby skutecznie pomagać, musimy wiedzieć, co dokładnie się dzieje
Dr hab Krzysztof Kolenda z Uniwersytetu Wrocławskiego, adiunkt oraz kierownik Zakładu Biologii Ewolucyjnej i Ochrony Kręgowców mówił podczas spotkania w Barbarze o badaniach dotyczących śmiertelności płazów na 1800-metrowym odcinku ul. Marszowickiej.
Naukowcom udało się m.in. ustalić, który fragment trasy jest dla nich najbardziej niebezpieczny. Chodzi nie tylko o to, że giną tam pod kołami aut, ale także w stromych, wybetonowanych rowach, które dla młodych osobników są śmiertelną pułapką. Na ich sytuację wpływa także m.in. zanieczyszczenie światłem, które je dezorientuje.
Skuteczna ochrona płazów nie musi oznaczać ogromnych wydatków
Podczas spotkania była także mowa o tym, że skuteczna ochrona płazów nie musi oznaczać ogromnych wydatków, zwłaszcza jeśli się o tym pomyśli już na etapie projektowania. Czasem chodzi o rzeczy naprawdę proste, takie jak np. obniżenie krawężników czy przygotowanie schodków albo innych rozwiązań pozwalających się płazom wydostać z pułapki.
Więcej informacji na temat płazów żyjących we Wrocławiu na poświęconej im stronie w portalu Wroclaw.pl.
