Płazy to najbardziej narażona na wyginięcie grupa kręgowców. Choć nie zawsze zwracamy na nie uwagę, dzielą z nami przestrzeń: we Wrocławiu żyje co najmniej 11 z 19 gatunków płazów, które występują w Polsce. Najwięcej jest ich na terenach wzdłuż dolin rzek, przy stawach w parkach, ale niektóre z nich, np. ropuchy, możemy spotkać także w naszych ogrodach i w ogródkach działkowych.
Do dbania o płazy zobowiązuje nas prawo (wszystkie żyjące w Polsce gatunki płazów objęte są ochroną), ale nie tylko w tym rzecz: są ważnym elementem naszego świata i naszymi sprzymierzeńcami. Np. ropuchy, z którymi dzielimy nasze ogrody, zjadają szkodniki w tym pomrowy i inne nagie ślimaki, a także gąsienice, chrząszcze, mrówki i pająki.
Płazy zimą zapadają w rodzaj odrętwienia
W naszym klimacie miejscem, gdzie płazy zawsze mogą liczyć na w miarę stabilną temperaturę powyżej zera, jest muł na dnie głębszych stawów i rzek. I właśnie tak zimuje np. część żab. Nie można powiedzieć, że tam śpią, raczej zapadają w rodzaj odrętwienia. Ich metabolizm spowalnia, dzięki czemu zużywanie energii jest ograniczone do minimum.
Niektóre płazy, np. właśnie ropuchy, spędzają zimę na lądzie: zagrzebują się w ziemi, w kompoście, pod stertą liści, kamieni albo gałęzi, pod korzeniami drzew, w ściółce, w różnych szczelinach, ziemnych jamach i zakamarkach – o ile tylko im na to pozwolimy. W niczym nikomu nie przeszkadzają. Po prostu próbują przetrwać.
Czasem też próbują wchodzić do naszych piwnic, z których nie potrafią potem wyjść.
– Nasze piwnice to dla płazów śmiertelna pułapka, dlatego trzeba im uniemożliwić korzystanie z tak niebezpiecznego dla nich zimowego lokum, zabezpieczając drzwi i okna – mówi dr hab. Krzysztof Kolenda.
Jak możesz pomóc ropuchom przetrwać zimę?
Co możesz zrobić dla płazów?
- Daj ropuchom szansę na przetrwanie zimy. Zostaw im miejsce, w którym mogą przezimować, np. stertę liści, kamieni czy gałęzi. Nie jest to wielki nieporządek, a dzięki temu płazy i inne stworzenia będą miały szansę doczekać wiosny. Jeśli możesz, zostaw w ogrodzie dziki zakątek z nieskoszoną trawą, martwym drewnem, innymi roślinami.
- Chcesz zrobić więcej? Przygotuj płazom luksusowe schronienie. To nie jest jakaś wymyślna konstrukcja: wystarczy umieścić wymieszane z liśćmi i kamieniami gałęzie w co najmniej półmetrowym zagłębieniu w ziemi i częściowo przysypać je ziemią, tak, by płazy mogły swobodnie wejść do środka – zwierzęta w tak przygotowanym miejscu nie zamarzną niezależnie od temperatury, jaka będzie panowała na zewnątrz.
Zajrzyj także do tekstu Jak każdy z nas może pomóc płazom we Wrocławiu.
