Najważniejsze informacje (kliknij, aby przejść)
Młyny św. Klary
Młyny św. Klary to jeden z najstarszych przemysłowych zabytków Wrocławia, sięgający czasów piastowskich. Usytuowane na wyspach Słodowej i Bielarskiej młyny przez wieki stanowiły kluczowy element miejskiej gospodarki. Z drewnianych konstrukcji przekształciły się w murowane budynki o charakterze barokowo-klasycystycznym, a w XIX wieku władze miejskie planowały ich adaptację na schroniska młodzieżowe.
Galeria zdjęć
Młyny zostały wysadzone przez saperów w 1975 roku, paradoksalnie ogłoszonym „Rokiem Ochrony Zabytków”. Pomimo licznych protestów środowisk kulturalnych budynki zostały zdetonowane, a władze tłumaczyły decyzję złym stanem technicznym. Dziś historycy zgadzają się, że obiekty mogły zostać uratowane. Zniszczenie młynów do dziś uważane jest za jedną z największych strat w architekturze zabytkowej Wrocławia.
Galeria zdjęć
Po młynach pozostały jedynie archiwalne fotografie i wspomnienia – oraz ocalona figura św. Klary, która dziś zdobi dziedziniec Domu Księży Emerytów.
Fontanna Neptuna
Symbol wrocławskiego Nowego Targu, znany również jako „Jurek z widłami”, przez ponad dwa wieki intrygował mieszkańców. Wzniesiony w 1732 roku, była dziełem dwóch artystów – Johanna Adama Karingera i Johanna Jakoba Bauera. Barokowa kompozycja przedstawiająca boga mórz budziła skrajne emocje: surowy Neptun z trójzębem w dłoni przyprawiał o dreszcze, a jego skąpe odzienie wywoływało zgorszenie. Mimo początkowych kontrowersji fontanna stała się ważnym symbolem miasta, miejscem spotkań i świętowania, a w XIX wieku przeszła kilka renowacji, w tym wymianę posągu Neptuna na nowy o dynamiczniejszej formie.
Oryginalna barokowa rzeźba Neptuna, zdemontowana w 1874 roku, przez lata uznawana była za zaginioną. Fascynująca historia „Jurka z widłami” została ponownie wzięta na tapet w 2022 roku, gdy historyk Tomasz Sielicki odnalazł oryginalną barokową rzeźbę w Wielowsi koło Sycowa. Choć uszkodzona, przetrwała w przydworskim parku i została przewieziona do Wrocławia. Wcześniej, podczas prac archeologicznych na Nowym Targu w 2010 roku, odkryto fragmenty zniszczonej w 1945 roku wersji fontanny. Planowana rekonstrukcja fontanny budziła kontrowersje, ostatecznie więc nie została zrealizowana, ale oryginalna rzeźba Neptuna czeka na swoje nowe wcielenie.
Rzeźnia miejska
Dawny Wrocław był pełen wyjątkowych obiektów przemysłowych, a jednym z nich był kompleks rzeźni miejskich przy ulicy Legnickiej. Jego historia sięga XIV wieku, kiedy pierwsza rzeźnia powstała nad Odrą. W 1896 roku nowoczesny zakład zaprojektowany przez berlińskiego architekta Georga Osthoffa zastąpił dawniejsze obiekty. Kompleks o powierzchni 20 ha, składający się z targu zwierząt, ubojni, laboratoriów i chłodni, należał do najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie.
Galeria zdjęć
Mimo częściowego zniszczenia podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 roku, zakład został odbudowany i funkcjonował przez kolejne dekady. Ostatecznie w 1999 roku budynki wyburzono, wzbudzając liczne protesty. Dziś w tym miejscu stoi centrum handlowe Magnolia Park.
Poczta Główna
Monumentalny gmach poczty, wzniesiony w 1888 roku, był prawdziwą ozdobą wrocławskiej architektury. Zaprojektowany przez berlińskich architektów J. Hennickego i H. von Hudego, zachwycał bogatą elewacją stworzoną przez W. Kyllmanna i A. Heydena. Wnętrza mieściły urzędy pocztowe i dwie obszerne sale obsługi klientów.
Galeria zdjęć
Podobnie jak wielu innych przedwojennych budynków, także i tego nie ominęły liczne bombardowania podczas Fechtung Breslau. Choć mury nadawały się do odbudowy, zdecydowano o jego rozbiórce, a materiały wykorzystano do odbudowy Warszawy. Dziś po Poczcie Głównej nie pozostał żaden ślad.
Hotel Residenz
Hotel Residenz był jednym z najbardziej prestiżowych hoteli przedwojennego Wrocławia. Mieścił się przy ówczesnym Tauentzien Platz. Zbudowany w 1861 roku, początkowo jako Hotel Galisch, później przemianowany na Residenz, zachwycał neorenesansową fasadą i pałacowymi wnętrzami. Na parterze mieściła się ekskluzywna kawiarnia Cafe Residenz i wytworna restauracja, a na wyższych kondygnacjach luksusowe pokoje hotelowe.
Galeria zdjęć
Pod koniec lat 20. XX wieku ustąpił miejsca nowoczesnemu domowi towarowemu Wertheim. Po wojnie funkcjonował jako Dom Handlowy Renoma, a dziś – po gruntownej renowacji – nadal służy jako centrum handlowe.
Lądowisko balonów
Na przełomie XIX i XX wieku Wrocław dosłownie unosił się w powietrzu. Loty balonowe, zlokalizowane przy ówczesnej ulicy Trzebnickiej, nieopodal gazowni Ołbin, stanowiły jedną z największych atrakcji miasta. Napełniane gazem balony zabierały mieszkańców i turystów wysoko ponad dach miejskich kamienic, oferując niezapomniany widok. Choć dziś trudno wyobrazić sobie balony szybujące ponad placami i ulicami, to w przedwojennym Wrocławiu była to niezwykła rozrywka, która na długo zapisała się w miejskiej wyobraźni.
Galeria zdjęć
Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego na ul. Rychtalskiej
Przez 130 lat, od 1866 do 1996 roku, zakłady stanowiły kluczowy element wrocławskiego przemysłu kolejowego. Początkowo związane z Koleją Prawego Brzegu Odry, w czasach PRL-u rosły w siłę – zatrudniały nawet 5000 pracowników i specjalizowały się w produkcji wagonów towarowych oraz cystern chemicznych. Po przekształceniu w spółkę akcyjną nie zdołały uniknąć likwidacji. W 2008 roku zabudowania wyburzono, a teren przekształcono w osiedle mieszkaniowe Promenady Wrocławskie – kolejny przykład metamorfozy przemysłowej przestrzeni miasta.
