Słyszałem kosa piękny śpiew... Koncert średniowiecznej pieśni niemieckiej

Koncert „Słyszałem kosa piękny śpiew…” w Muzeum Przyrodniczym UWr

Zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie w Muzeum Przyrodniczym Uniwersytetu Wrocławskiego!

Informacje organizacyjne

• Wydarzenie odbędzie się w sali wystawy „Świat zwierząt” (ze szkieletem płetwala błękitnego).

• Nie jest to typowy koncert – uczestnicy mogą swobodnie poruszać się po wystawie.

• Wstęp wolny.

• Liczba miejsc siedzących jest ograniczona – prosimy o ustępowanie miejsca potrzebującym.

• Muzycy będą zmieniać miejsca w przestrzeni sali i przenosić instrumenty – prosimy o ułatwienie przejścia.

• Pomiędzy trzema częściami koncertu zaplanowana jest moderacja Julii Siwek, która wprowadzi słuchaczy w tematykę kolejnych utworów wykonywanych w dawnych formach języka niemieckiego.

O repertuarze

Okres od XII wieku to w Europie czas rozkwitu kultury i nauki: rycerstwo, gotyckie katedry, scholastyka – niemal wszystko, co kojarzymy ze średniowieczem, rozwijało się wtedy. Na dworach Francji i Niemiec zaczynają działać poeci i muzycy: trubadurzy i truwerzy we Francji oraz minnesingerzy w Niemczech.

Często rekrutowali się z najwyższych klas średniowiecznego społeczeństwa, a czasami sami byli władcami, jak np. wrocławski książę Henryk IV Probus (ok. 1256–1290). Jednym z głównych tematów ich poezji była dworska miłość, którą minnesingerzy – „piewcy miłości (Minne)” – prezentują w programie koncertu. Tytuł wydarzenia – „Słyszałem kosa piękny śpiew…” – nawiązuje do pieśni Ulricha z Gutenburga, działającego w XII w. na dworze cesarza Fryderyka I Barbarossy.

W programie koncertu ważną rolę odgrywają także wątki związane z naturą. W poemacie „Ich clage dir, meie” wspomniany Henryk IV skarży się na nieszczęśliwą miłość, zwracając się do maja, łąki, koniczyny i zielonego lasu. W niemieckiej poezji średniowiecznej pojawiają się głównie ptaki: kos zapowiada wiosnę, drozd i skowronek przekrzykują się z krukiem, a śpiew słowika symbolizuje głos poety. Ważne są również zmiany pór roku (szczególnie zima–wiosna) oraz dnia – w tzw. Tagelieder („pieśniach dziennych”) wschód słońca oznacza rozstanie kochanków.

Minnesang przetrwał do naszych czasów głównie w formie tekstów, choć był wykonywany muzycznie. Zespół Vox Imaginaria wykona zarówno pieśni zachowane z melodiami, jak i rekonstrukcje innych utworów. Dzięki stosowaniu kontrafaktur – podkładaniu niemieckich tekstów pod melodie trubadurów i truwerów – możliwe jest przywrócenie dawnych pieśni. Ważnym punktem koncertu będzie wykonanie „Ich clage dir, meie”, gdzie poezji Henryka IV po raz pierwszy nadano melodię Wisława III z Rugii (ok. 1265–1325).

Koncert powstał we współpracy zespołu Vox Imaginaria (członkowie związani z Instytutem Muzykologii Uniwersytetu Wrocławskiego) z Julią Siwek z Uniwersytetu w Passau (Katedra Dawnej Literatury Niemieckiej).

Wykonawcy

Vox Imaginaria:

• Julieta González-Springer – śpiew

• Ryszard Lubieniecki – portatyw organowy, recytacja

• Julia Siwek – recytacja

Miejsce

Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Wrocławskiego
ul. Sienkiewicza 21, Wrocław

Ilustracja na plakacie: Julieta González-Springer (na podstawie obrazu z Codex Manesse)