Wrocław Extra

Wrocław – Wenecja Północy stawia znów (na) mosty

fot. Janusz Krzeszowski

Każde z nich w Europie nazywane jest Wenecją Północy. Położone nad rzekami i licznymi kanałami dzielą miasto na wyspy, połączone setkami zabytkowych mostów. Amsterdam, Sankt Petersburg, Sztokholm, a  wśród nich nasz Wrocław, gdzie przed II wojną światową było ponad 300 przepraw. Zobacz, które z nich są właśnie w remoncie i gdzie powstaną nowe.

Redakcja www.wroclaw.pl | 31 lipca 2021

Pod opieką miasta znajduje się 108 mostów, z czego aż 39 to konstrukcje poniemieckie, pochodzące nawet z XVIII wieku.

most Piaskowy z 1861 roku nie jest najstarszym z wrocławskich mostów, fot. Janusz Krzeszowski

Większość z nich w dalszym ciągu pełni swoją funkcję. Codziennie jeżdżą po nich tramwaje i samochody, korzystają z nich też turyści. Dlatego Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta Wrocławia, dbając o bezpieczeństwo mieszkańców, sprawdza, w jakim stanie są przeprawy i w razie potrzeby przeprowadza remonty.

Czytaj też: Wrocławskie mosty 

– Przy ponad 200 czynnych mostach, kładkach, wiaduktach, estakadach, tunelach i przejściach podziemnych zawsze jest coś do zrobienia: remonty kapitalne, poważne i drobne naprawy, codzienna konserwacja. Dlatego każdego dnia gdzieś takie prace się toczą, szczególnie że przybywa nam nowych obiektów – bo i na Trasie Autobusowo-Tramwajowej i na rozpoczętej budowie Alei Wielkiej Wyspy powstają nowe wiadukty i mosty – zaznacza Klaudia Piątek ze ZDiUM.

Na pierwszym planie most wiszący o konstrukcji stalowej - Grunwaldzki, za nim - most Pokoju, fot. Janusz Krzeszowski

Mosty i kładki w remoncie

Pełną parą idą prace przy remoncie zabytkowych mostów Pomorskich i nad projektem remontu mostów Trzebnickich. Za rok, po konsultacjach z Wodami Polskimi i Miejskim Konserwatorem Zabytków dowiemy się, czy i na jakich warunkach można je poszerzyć, aby wyznaczyć trasy rowerowe.

Niebawem rozpocznie się też remont mostu Zwierzynieckiego. W czasie wakacji powinny zostać też rozstrzygnięte przetargi na wybór biur projektowych, które zajmą się opracowaniem dokumentacji na remont kładki św. Antoniego nad Miejską Fosą i mostu św. Klary przy Wyspach Odrzańskich. A także zaktualizują projekt z uzgodnieniami na remont chodników, balustrad i zabezpieczeń antykorozyjnych konstrukcji mostów Uniwersyteckich.

– Od nich właśnie rozpoczęlibyśmy przyszłoroczny sezon budowlany, ale ponieważ jezdnie i torowisko przeszły remont w 2016 roku, prace obejmą teraz chodniki, balustrady i czyszczenie i malowanie konstrukcji od spodu. W trakcie tych prac nie będzie utrudnień w ruchu – wyjaśnia Klaudia Piątek ze ZDiUM.

Most Tumski Łączy Ostrów Tumski z Wyspą Piasek. Swój ostatni remont zakończył zima 2020 r., fot. Janusz Krzeszowski

Most Zwierzyniecki

To jeden z najpiękniejszych mostów we Wrocławiu, którego historia sięga 1655 roku, kiedy w tym
miejscu wybudowano pierwszą przeprawę rzeczną o drewnianej konstrukcji. Została zaprojektowana przez Karla Klimma pod kierunkiem miejskiego radcy budowlanego Richarda Plüddemanna.

Ma 62 metry długości i blisko 22 metry szerokości.

– Most Zwierzyniecki to przykład wykorzystania bardzo charakterystycznego czerwonego piaskowca ze Słupca – Nowej Rudy, świetnego jakościowo kamienia. Wystarczy zobaczyć, ile tam jest finezyjnych fidrygałków rzeźbiarskich wymyślonych przezKlimma i Plüddemanna, które przetrwały do
dzisiaj – opowiadał o konstrukcji prof. Marek Lorenc z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, specjalista z zakresu skał. – Minęło ponad sto lat od jego budowy, a secesyjne zdobienia mają ostre kształty, co najlepiej pokazuje, jak ten kamień jest wytrzymały i odporny na warunki atmosferyczne. To sztandarowy przykład wykorzystania piaskowca noworudzkiego – dodaje.

Most Zwierzyniecki to ciekawy przykład secesji, fot. Wikipedia

Dzisiaj most Zwierzyniecki łączy centrum miasta z osiedlami Dąbie, Biskupin, Sępolno i Bartoszowice. Stanowi też bezpośrednią drogę dojazdową do ogrodu zoologicznego, przez którego
sąsiedztwo został tak nazwany, a także do kompleksu Hali Stulecia.

W ramach planowanego remontu wykonane zostaną prace: remont chodników (wykonanie nowej płyty chodnikowej, naprawa uszkodzonych elementów konstrukcji mostu), prace naprawcze elementów konstrukcyjnych i zabezpieczenie antykorozyjne. Zostanie również przebudowana sieć wodociągowa, istniejąca sieć ciepłownicza, a nieczynna sieć trakcji tramwajowej na moście zostanie zdemontowana. Renowacja obejmie przede wszystkim kamienne oraz stalowe elementy zabytkowe.

Wszystko będzie kosztowało ponad 9,3 mln zł.

Na bramę mostową wróci również inskrypcja, upamiętniająca lata jego budowy , na której wyryte będą słowa: „Hœlzern ruht ich Jahrhunderte lang ueber trægem Gewæsser / Jetzt aus Eisen und Stein schmueck ich den schiffbaren Strom”. Czyli: „Drewniany spoczywałem przez stulecia nad
leniwymi wodami/ Teraz z żelaza i kamienia zdobię żeglowny szlak”.

Mosty Trzebnickie

Most Południowy pochodzi z 1905 roku, Północny jest ponad 10 lat młodszy – powstał w 1916 r.

Obydwa obiekty przechodziły kompleksowe remonty w latach 80., w 1998/99 wykonano na nich zabezpieczenie antykorozyjne. Mosty zapewniają komunikację w północnej części Wrocławia, pomiędzy Kleczkowem a Różanką i Karłowicami.

Od kwietnia trwa tworzenie projektu ich modernizacji, który uwzględnia obustronne poszerzenie obiektów o ok. 2,5 m z każdej strony oraz opracowanie koncepcji budowy dróg rowerowych. W planie jest też m.in. naprawa płyty pomostowej, wymiana płyty żelbetowej, a także oświetlenia i remont kapitalny sieci trakcyjnej z wymianą torowiska tramwajowego. Zadanie trzeba skoordynować z projektem remontu sieci gazowej.

Prace ruszą za 3-4 lata.

Mosty Uniwersyteckie

Powstały w latach 1933-1934 w miejsce swych poprzedników wzniesionych w 1869 roku. Jezdnia i torowisko z trakcją przeszły remont w 2016 roku. W tej chwili ZDiUM jest w trakcie przetargu na aktualizację dokumentacji projektowej na remont chodników (z dostosowaniem ich do ruchu rowerowego), balustrad oraz zabezpieczenia antykorozyjnego.

Drewniane przeprawy przez rzekę w tej okolicy (choć nie dokładnie w miejscu dzisiejszych mostów Uniwersyteckich) istniały już w średniowieczu, fot. Janusz Krzeszowski

Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, remont ruszy w 2021 roku. Prace mogą być realizowane równolegle z mostami Pomorskimi, bo odbędą się bez żadnych zakłóceń dla kierowców i ruchu
tramwajowego.

Most św. Klary

Jego pierwowzór pochodzi z 1799 roku. To kolejny zabytkowy obiekt wytypowany do remontu. Ta dwuprzęsłowa drewniana przeprawa o długości ponad 20 metrów w zeszłym roku została podpalona.  Most udało się uratować i przywrócić do ruchu, jednak płomienie dodatkowo znacznie
nadwyrężyły konstrukcję, więc konieczne było zaplanowanie jej renowacji.

Zakres prac projektowych przewiduje m.in. analizę możliwości zastosowania różnych materiałów do budowy pomostu (np. drewno liściaste, materiały drewnopodobne), wymianę pomostu z balustradami, remont zwieńczenia podpór. Dokumentacja powinna być gotowa w grudniu tego roku.

Kładka św. Antoniego

Ten urokliwy mostek nad fosą łączy Podwale z Promenadą Staromiejską. Jego pierwowzór został kompletnie zniszczony podczas oblężenia Breslau, i odbudowany w 1948 roku.

Ostatni poważny remont kładka przechodziła 16 lat temu. Konstrukcja kładki, pomost i balustrady wykonane zostały w całości w technologii drewnianej. Długość kładki wynosi 41,25 m, a jej szerokość – 3,2 m. ZDiUM spodziewa się zakończenia prac projektowych jeszcze w tym roku.

Dokumentacja projektowa powinna uwzględniać kompleksową inwentaryzację wszystkich
elementów drewnianych konstrukcji kładki i ocenę ich stanu, wymianę ośmiu drewnianych słupów, które są podporami kładki.

Mosty w liczbach i faktach

  • Najstarszym wrocławskim mostem nie jest wcale most Piaskowy z 1861 roku, lecz pochodzący z 1799 r. most św. Klary, łączący wyspę Słodową z wyspą Bielarską. W obecnym kształcie został odbudowany w latach 90.
  • Tuż obok niego znajduje się najkrótszy – most Słodowy, który ma zaledwie 8,5 m długości, ale w tym roku skończył właśnie 110 lat.
  • Najdłuższym mostem jest most Milenijny (554 m), który stanowi fragment Obwodnicy Śródmiejskiej. Warto zaznaczyć, że most Rędziński, mierzący ponad 612 m długości, nie znajduje się pod opieką miasta, jest częścią Autostradowej Obwodnicy Wrocławia i pieczę nad nim sprawuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Most Milenijny, podobnie jak Rędziński, to most wantowy, wiszący.
  • Najstarszą tego typu konstrukcją jest oczywiście most Grunwaldzki, najbardziej rozpoznawalny symbol Wrocławia i jednocześnie jeden z najbardziej obciążonych ruchem.
  • Najmłodszym mostem jest wybudowany w 2016 roku most Racławicki, ale jego status już wkrótce się zmieni, bo właśnie powstają dwa nowe mosty nad rzeką Oławą oraz nad Odrą, w ramach budowy Alei Wielkiej Wyspy.
  • Nie można też nie wspomnieć o moście Tumskim, który latami uginał się pod ciężarem… miłości. Łączy Ostrów Tumski z Wyspą Piasek. To na nim zakochani wieszali kłódki ze swoimi inicjałami.
  • Z kolei most Zwierzyniecki to ciekawy przykład secesji, a jedyny w naszym mieście most tralkowy to most Oławski. Dzięki neobarokowej konstrukcji przypomina nastrojowe mosty Rzymu i Paryża.
  • Natomiast most Osobowicki z balustradami wykończonymi cegłą klinkierową robi
    nie mniejsze wrażenie niż mosty Trzebnickie z czterema rdzawymi łukam.