Prace nad Strategią ,,Wrocław 2050’’ od początku opierały się na założeniu, że nie istnieje jedna przewidywalna przyszłość. Dlatego na starcie, tuż po przystąpieniu do sporządzenia Strategii, opracowano „Wielodziedzinowe scenariusze przyszłości Wrocław 2050” – cztery odrębne obrazy możliwych przyszłości, pokazujące różne konfiguracje zjawisk społecznych, gospodarczych, środowiskowych i technologicznych.
Po uchwaleniu Strategii, na początkowym etapie jej wdrażania, ponownie sięgnięto po to narzędzie – tym razem, by sprawdzić, które cele i kierunki działań pozostają istotne w świetle aktualnych megatrendów i nowych sygnałów zmian, a które wymagają wzmocnienia lub uważniejszego monitorowania. W tym celu w listopadzie 2025 r. odbyły się warsztaty, których efektem było powstanie raportu z analiz foresightowych wspierających wdrażanie Strategii Rozwoju Wrocławia „Wrocław 2050”.
Myślenie o przyszłości – co to właściwie znaczy?
„Wielodziedzinowe scenariusze przyszłości Wrocław 2050” zostały opracowane w 2021 r. w oparciu o analizy danych, trendów oraz zjawisk społecznych, gospodarczych, środowiskowych i technologicznych. Takie podejście – określane mianem foresightu – nie polega na przewidywaniu jednej wersji przyszłości. Jego celem jest raczej pokazanie różnych możliwych kierunków zmian i lepsze przygotowanie się na niepewność.
Cztery scenariusze i głosy z warsztatu
Cztery Wielodziedzinowe scenariusze przyszłości Wrocław 2050 posłużyły jako punkt wyjścia dla warsztatu, który odbył się w listopadzie 2025 r., do rozmowy o wyzwaniach i priorytetach wdrażania Strategii. Każdy z nich pokazuje inną możliwą przyszłość miasta i pozwala spojrzeć na cele Strategii z odmiennej perspektywy. W warsztacie udział wzięli przedstawiciele Urzędu Miejskiego Wrocławia, organizacji pozarządowych, środowiska naukowego, biznesu oraz Rady Miejskiej. Poniżej krótkie charakterystyki scenariuszy oraz najważniejsze wątki, które pojawiły się w dyskusjach podczas warsztatu.
Silne państwo
Scenariusz zakładający wzmocnienie roli państwa, większą centralizację decyzji oraz ograniczenie samodzielności samorządów. Rozwój odbywa się w warunkach silnych regulacji i rosnącego znaczenia bezpieczeństwa oraz stabilności instytucjonalnej.
Głosy z warsztatu:
Uczestnicy zwracali uwagę, że w takim wariancie szczególnego znaczenia nabiera stabilność usług publicznych, zdolność reagowania na decyzje zewnętrzne oraz ochrona lokalnych wspólnot i podstawowych funkcji miasta.
Zakładnicy gospodarki
Scenariusz oparty na silnej presji wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, w którym logika ekonomiczna dominuje nad innymi celami rozwojowymi. Rozwój miasta jest szybki, ale nierównomierny.
Głosy z warsztatu:
W dyskusjach pojawiały się pytania o granice wzrostu, presję na przestrzeń i dostępność miasta dla różnych grup mieszkańców, a także o rolę samorządu w równoważeniu interesów gospodarczych i społecznych.
Slow life
Scenariusz kładący nacisk na jakość życia, lokalność i dobrostan, przy jednoczesnym spowolnieniu tempa rozwoju. Zmianie ulegają style życia, relacje społeczne i podejście do konsumpcji zasobów.
Głosy z warsztatu:
Ten scenariusz skłaniał do rozmów o jakości życia, relacjach sąsiedzkich i lokalności, ale także o ryzyku wykluczeń oraz nierównomiernego dostępu do usług i przestrzeni. W dyskusji pojawił się również wątek nadmiernej „troski” o potrzeby mieszkańców przez systemy i technologie, które – choć zwiększają komfort – mogą prowadzić do obniżenia odporności społecznej, życiowej i samozaradności.
Technologiczna ekspansja
Scenariusz dynamicznych zmian technologicznych, wpływających na rynek pracy, mobilność, sposób korzystania z usług i funkcjonowanie miasta. Technologia staje się jednym z głównych czynników rozwoju.
Głosy z warsztatu:
Wypowiedzi uczestników dotyczyły m.in. wpływu technologii na rynek pracy i mobilność, znaczenia kompetencji przyszłości oraz potrzeby wzmacniania odporności społecznej w świecie coraz bardziej cyfrowym.
Co z tego wynika?
Praca na scenariuszach pokazała, że część kierunków Strategii ,,Wrocław 2050’’ pozostaje istotna niezależnie od tego, jak będzie zmieniać się otoczenie.
To m.in.:
- poczucie bezpieczeństwa i wzajemne zaufanie,
- łatwy dostęp do usług, z których korzystamy na co dzień,
- wygodne i zrównoważone poruszanie się po mieście,
- dobra jakość przestrzeni, w których mieszkamy, pracujemy i spędzamy czas,
- umiejętność dostosowywania się do zmian – społecznych, gospodarczych i technologicznych.
Te kierunki, zapisane w celach Strategii ,,Wrocław 2050’’, powinny być wzmacniane w pierwszej kolejności i stanowić punkt odniesienia przy podejmowaniu decyzji w najbliższych latach.
Takie spojrzenie pozwala lepiej ustalać priorytety: wzmacniać działania odporne na niepewność i uważniej przyglądać się tym obszarom, które są szczególnie wrażliwe na zmiany gospodarcze, społeczne czy technologiczne.
Wnioski z prac zostały zebrane w raporcie z analiz foresightowych wspierających wdrażanie Strategii Rozwoju Wrocławia „Wrocław 2050”. Dokument ten będzie narzędziem wspierającym dalsze wdrażanie Strategii ,,Wrocław 2050’’ oraz punktem odniesienia przy kolejnych przeglądach i aktualizacjach działań.
Tekst: Busola Trends / Biuro Strategii Miasta
Źródło: Urząd Miejski Wrocławia
