Klechdy polskie z kreatywnym Wrocławiem w tle

„Czarny Kozioł”, „Majka” i „Wiedźma” autorstwa Bolesława Leśmiana w formie słuchowisk to projekt, który stworzyli Fundacja KUNST.CAMERA i współpracujący z nią młodzi artyści. Okazał się tak kreatywny, że Narodowe Centrum Kultury postanowiło wesprzeć go stosowną dotacją. Ale to w zasadzie nic dziwnego – szefowa fundacji to przecież jedna z Kreatywnych Wrocławia 2017, a wśród zespołu, który teraz realizuje ambitne przedsięwzięcie, wiele osób ma silne związki z dolnośląską stolicą. W żadnym razie nie jesteśmy „lokalnymi szowinistami”, ale duma rozpiera nas za każdym razem, gdy przy okazji ciekawych i wartościowych zjawisk pojawiają się wrocławskie wątki.

Małgorzata Wieliczko | 06 sierpnia 2020

Słuchowiska, oparte na „Klechdach polskich”, w adaptacji i reżyserii Weroniki Marii Kuśmider, które zaplanowane są do emisji online (premiera 14 września, godz. 17.00), to nie wszystko, co w ramach ambitnego projektu, proponują młodzi twórcy. Ma bowiem temu artystycznemu wyzwaniu towarzyszyć również materiał edukacyjny dla dzieci i rodziców „Jak stworzyć domowe słuchowisko?”. W obecnych trudnych czasach, gdy przebywanie w domach stało się swego rodzaju koniecznością, taka kreatywna podpowiedź, czym (rozwijającym wyobraźnię i twórczym) może się zająć nawet cała rodzina, wydaje się bardzo dobrym pomysłem.

Uczniowie pana Leśmiana

Trzeba sokolego wzroku, żeby nazwisko poety, prozaika, a także krytyka literackiego Bolesława Leśmiana, wypatrzeć w aktualnie obowiązującym szkolnym kanonie lektur. Pojawia się ono co prawda w zakresie podstawowym spisu jako jedno wśród innych nazwisk poetów, po których utwory mogą sięgnąć nauczyciele, wybierając wiersz do analizy uczniom klas VII-VIII, jednak żaden z utworów Leśmiana nie jest wymieniony ani w  lekturach obowiązkowych, ani tym bardziej uzupełniających.

Próba czytana, fot. Magdalena Franczuk

A Bolesław Leśmian to przecież czołowy reprezentant dwudziestolecia międzywojennego, którego już za życia okrzyknięto epigonem Młodej Polski, a krytycy nie odmawiali mu miana geniusza poetyckiego za nowatorską twórczość, której filozoficzno-metafizyczno-psychologiczny wymiar urodzony ponad 143 lata temu twórca zamknął w świecie baśni i fantastyki – w opozycji do nudnego realizmu dnia codziennego i skrępowanych konwenansami ludzi.

Ci, dzisiaj już niekiedy „bardzo dorośli”, którzy jednak pamiętają Leśmiana jako „obowiązkowego” bohatera lekcji języka polskiego, oraz np. obecni studenci polonistyki, kojarzą go ze snem, ulotnością, magią i ludowym folklorem, a także subtelną erotyką i często sensualnym językiem wiersza. 

Próba czytana, fot. Magdalena Franczuk

Dlatego cieszy, że Leśmian znowu trafia pod strzechy dzięki młodym i wrażliwym artystom, i to w tej odsłonie swojej twórczości, która pozwala czytelnikowi (w przypadku projektu Fundacji KUNST.CAMERA – słuchaczowi) uciec od nieprzyjaznego często oblicza współczesnego świata w objęcia baśniowej konwencji i prawd pierwotnych, ludowych.

Nie znacie? To posłuchajcie!

„Klechdy polskie” (Leśmian pracował nad nimi w latach 1912-1914 we Francji), baśnie, których język jest wystylizowany na ludową opowieść, są przepełnione tajemniczością i magicznymi opisami. Jak to wszystko uda się wydobyć realizatorom słuchowisk „Czarny Kozioł”, „Majka” i „Wiedźma”, które wybrali „do obróbki” z zestawu klechd, niebawem się przekonamy. Próby i nagrania słuchowisk (zdjęcia w galerii poniżej) odbywają się w Warszawie.

Próba czytana, fot. Magdalena Franczuk

Przed mikrofonami, by odegrać role, stworzonych przez Leśmiana bohaterów, stanęli zaś (opisy fabuły pochodzą od realizatorów słuchowiska):

Czarny Kozioł

Tajemnice, metamorfozy, śledztwo pod osłoną nocy. Jak potoczą się losy Kiepasa, Gryza i Czarnego kozła? Przed Wami kryminalna komedia omyłek z najlepszym leśmianowskim poczuciem humoru i puentą, gdzie się jej nie spodziewaliście.

Wystąpią: Ewelina Zawada – Córka od Ołówka, Mikołaj Bańdo – Kiepas, Jerzy Machowski Gryz. 

Majka

Pewnego wieczoru na drodze Macieja Dziury staje Majka nie z tego świata. Czy serce człowieka będzie zdolne do pokochania rusałki? Klechda o tym, co może się wydarzyć, gdy nad zdrowym rozsądkiem zaczyna dominować tęsknota za romantyzmem jak z bajki.

Wystąpią: Mikołaj Bańdo – Dziura, Anna Krypczyk – Majka, Piotr Zakrzewski – Krawczyk Popsujko, Ewelina Zawada – Młynarzowa, Jerzy Machowski – Znachor.

Wiedźma

Na trzy dni przed swoją śmiercią Wiedźma rzuca na Wójta miłosną klątwę. Jak nasz bohater (i ofiara zarazem) poradzi sobie z niewygodnym uczuciem? Komediodramat psychologiczny z silną postacią kobiecą. Albo trzema.  

Wystąpią: Dominika Handzlik – Wiedźma, Monika Markowska – Jędrzejowa, Anna Maria Kosik – Żona Wójta, Jerzy Machowski – Wójt.

Pod naszym patronatem 

Okazuje się, że silną grupę uzdolnionych młodych twórców, zaangażowanych w ten nowy projekt Fundacji KUNST.CAMERA, stanowią osoby, mające wpisany Wrocław do swoich życiorysów.

Magdalena Franczuk – prezes fundacji, dyrektorka artystyczna, fotografka, jedna z 30 Kreatywnych Wrocławia 2017Mikołaj Bando i Piotr Zakrzewski – aktorzy, absolwenci wrocławskiej Akademii Sztuk Teatralnych, Marek Rybicki – autor oprawy graficznej projektu, który ukończył ASP we Wrocławiu i jest pracownikiem tej uczelni. Wrocławianki to także Katarzyna Pergoł – w fundacji zajmująca się promocją, PR i wideo, a w słuchowiskach wykonuje także partie wokalne, oraz fotografka Katarzyna Staniorowska.  

Próba czytana, fot. Magdalena Franczuk

Dlatego bardzo cieszy fakt, że mamy do czynienia z przedsięwzięciem, co do którego tu, we Wrocławiu, możemy powiedzieć, że znowu „nasi tam byli”. Czekamy na efekty projektu, które będą dostępne do posłuchania na jego stronie, do czego bardzo zachęcamy. 

 

Galeria

Kliknij na zdjęcie aby powiększyć