„Jorcajt – czas chasydów”. Niezwykła wystawa w Muzeum Etnograficznym

Charakterystyczny sztrajmł (czyli okrągłe nakrycie głowy, koniecznie z 13 sobolich skórek, z szerokim rondem), długi czarny płaszcz z czarnej satyny, gabardyny lub jedwabiu, pejsy. Tak kojarzą się wielu z nas chasydzi, których w Polsce spotkamy przede wszystkim w miejscach związanych z cadykami (przywódcami chasydyzmu) – Lelowie, Leżajsku czy Radomsku. Na wystawie fotograficznej w Muzeum Etnograficznym zobaczymy zdjęcia z uroczystości  chasydzkich.

  • chasydzi lelów muzeum etnograficzne sidorowicz

    Zdjęcia Joanny Sidorowicz przedstawiające kirkut w Lelowie, 2015


Mistyczny chasydyzm

Chasydyzm, ruch religijny judaizmu, jest niezwykły, zwłaszcza jego polska odmiana (założycielem ruchu był Izrael Ben Eliezer (Baal Szem Tow) działający na terenie Międzyboża (dzisiejsza Ukraina).

W Rzeczypospolitej pracowali wybitni teoretycy i cadycy (czyli mędrcy, do których pielgrzymowano po rady dotyczące wiary, życia codziennego), jak rabin Elimelech Weissblum z Leżajska (w XVIII wieku), Dawid ben Szlomo Biderman w Lelowie (na przełomie XVIII i XIX wieku), wreszcie Salomon ha Kohen Rabinowicz (w XIX wieku), który był założycielem rodu cadyków z Radomska.

Bardzo wiele zmieniła I wojna światowa, choć w Polsce chasydzi pięlgnowali tradycję do II wojny światowej. Dziś przede wszystkim chasydzi odwiedzają rokrocznie miejsca związane z kultem cadyków. 

Refleksja w rocznicę śmierci cadyka

Tytuł wystawy w Muzeum Etnograficznym, czyli „jorcajt” (oznaczający rocznicę śmierci) to termin ściśle związany ze zwyczajami żydowskimi. We wspomnianą rocznicę trzeba nawiedzić groby bliskich, a pobożni Żydzi odmawiają wtedy kadisz, zapalają świece, poświęcają czas refleksji, wspominają m.in. nauki cadyka Bidermana z Lelowa. Tradycją jest także pozostawianie na grobie cadyka specjalnych karteczek z prośbami do Boga i nadzieją na wstawiennictwo cadyka w ich sprawach. 

Jorcajt – czas chasydów

Jorcajt – czas chasydów

Termin od 30 stycznia 2021 do 27 czerwca 2021

Miejsce Muzeum Etnograficzne Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu

Zobacz

Zafascynowani chasydzką kulturą

Na wystawie zobaczymy fotografie czworga artystów zafascynowanych jorcajtami, ale i ogólnie chasydzką religijnością i obyczajowością – Joanny Sidorowicz, Dariusza Gawrońskiego, Piotra Krasy i Jerzego Sobola. Dzięki ich pracom przyjrzymy się modlitwom, tańcom, czy wreszcie symbolicznemu składaniu karteczek z prośbami przy grobach cadyków.

Na wystawie znajdziemy też literaturę chasydzką, a dla zwiedzających świetnym przewodnikiem będzie kilkunastominutowy film, który, jak podkreślają organizatorzy, pozwoli przenieść się na chwilę do świata, który niemal 100 lat temu bezpowrotnie zniknął z polskiego krajobrazu.



Zgłoś uwagę