Nagroda „Odry” dla poety Bohdana Zadury. Pismo świętuje swoje 65-lecie [ZDJĘCIA]

Odra. To już 65 lat... – gala w Ratuszu

– Nadaliśmy naszemu jubileuszowi tytuł „Odra. To już 65 lat...”. A 65 lat to oficjalnie wiek graniczny, w którym dla jednych zaczyna się słoneczna, dla innych mniej, emerytura i słodkie lub mniej, nicnierobienie. Oczywiście, jeżeli nicnierobienie ma dla kogoś wartość i jest celem. Dla „Odry” nicnierobienie takim celem nie było nigdy. I tak będzie dalej – deklarował podczas gali jubileuszowej pisma Mariusz Urbanek, redaktor naczelny.

Wśród gości jubileuszu byli w sali głównej wrocławskiego Ratusza m.in. prof. Jan Miodek, językoznawca, ale i felietonista „Odry”, znakomita pisarka związana przez lata z „Odrą” Anna Janko, ale również Jerzy Lutogniewski, syn Tadeusza Lutogniewskiego, pierwszego redaktora naczelnego „Odry”.

Oprawę muzyczną wieczoru zapewniły Małe Instrumenty z Pawłem Romańczukiem na czele. Nie zabrakło ich autorskich interpretacji muzyki Igora Strawińskiego, Fryderyka Chopina, ale też próby odtworzenia bogatego uniwersum ptasich i wodnych (odrzańskich) brzmień. Odegrano też „Sto lat”, a występ domknął dowcipny akcent muzyczny Ennia Morricone z filmu „Pewnego razu na dzikim zachodzie”.  

Gratulacje dla „Odry” od prezydenta i marszałka

Jarosław Perduta, dyrektor Wydziału Kultury i Sportu, odczytał list gratulacyjny od prezydenta Jacka Sutryka, w którym podkreślono zarówno znaczenie pisma „Odra” jako istotnego miejsca dialogu artystycznego i intelektualnego, przestrzeni wymiany myśli i nspiracji między twórcami, badaczami oraz czytelnikami, ale też rolę miesięcznika w dokumentowaniu najważniejszych zjawisk życia kulturalnego.

Prezydent złożył też gratulacje Bohdanowi Zadurze z okazji otrzymania Nagrody „Odry”, wyróżnienia będącego wyrazem uznania dla jego wybitnego dorobku literackiego oraz wkładu w rozwój współczesnej polskiej literatury.

„Życzę Państwu dalszych lat twórczej pracy, inspirujących publikacji oraz wielu nowych czytelników” – dodał prezydent w liście. 

Gościem jubileuszu był Grzegorz Jankowicz, dyrektor Instytutu Książki, ale również autor piszący dla „Odry” i jej wieloletni czytelnik.

– Zacząłem czytać „Odrę” pod koniec lat 90., jeszcze na studiach, i od samego początku to było dla mnie czasopismo, które proponowało bardzo inspirujące teksty na temat polskiej literatury. Szukałem tu diagnoz wydarzeń literackich, sposobów rozumienia współczesnej poezji, prozy, eseju, ale także narzędzi do tego, żeby określić literaturę, która powstawała w tamtym okresie – mówił Grzegorz Jankowicz.

Dyrektor Instytutu Książki, współwydawcy „Odry”, mówił też o niespodziewanym spotkaniu z laureatem Nagrody „Odry”.

– Bohdana poznałem w 1997 roku we Wrocławiu, a mówiąc ściśle na przystanku autobusowym. Przyjechaliśmy z dwóch różnych miejsc i wybieraliśmy się tym samym autobusem do Bolesławowa na warsztaty będące pokłosiem konkursu poetyckiego. Przez całą drogę rozmawialiśmy przede wszystkim o filozofii, dlaczego się przydaje, kiedy chcemy pisać literaturę, albo kiedy chcemy pisać o literaturze – wspominał Grzegorz Jankowicz.

List gratulacyjny do „Odry” wystosował również marszałek województwa dolnośląskiego Paweł Gancarz.

„Pismo nie tylko dokumentuje rzeczywistość, lecz także aktywnie uczestniczy w jej implementowaniu, podejmując najważniejsze i często najtrudniejsze tematy współczesności. Życzę Państwu dalszej twórczej energii, odwagi w podejmowaniu nowych wyzwań oraz nieustającej obecności w centrum życia kulturalnego i intelektualnego” – pismo marszałka przeczytała Izabela Kurc-Kuriata, dyrektor departamentu kultury i dziedzictwa kulturowego urzędu marszałkowskiego.  

Odznaki Honorowe Wrocławia dla redaktorów „Odry”

W części gali poświęconej jubileuszowi 65-lecia „Odry” wręczono również brązowe, srebrne i złote odznaki. 

Brązową Odznakę Honorową Wrocławia – Wrocław z wdzięcznością – Wratislavia Grato Animo otrzymali redaktorzy „Odry” – Marta Mizuro i Krzysztof Śliwka.

Srebrną Odznakę Honorową Wrocławia – Wrocław z wdzięcznością – Wratislavia Grato Animo otrzymali Piotr Borkowski i redaktor naczelny „Odry” Mariusz Urbanek. 

Złotą Odznakę Honorową Wrocławia – Wrocław z wdzięcznością – Wratislavia Grato Animo prezydent przyznał Mieczysławowi Orskiemu, redaktorowi naczelnemu „Odry” w latach 1992-2005 (nieobecnemu tego wieczoru) oraz redaktorowi Maciejowi Ratajczakowi. 

Nagroda „Odry” za 2025 dla Bohdana Zadury

Laudację na cześć laureata wygłosił prof. Karol Maliszewski, poeta, prozaik, krytyk literacki przez lata związany z zespołem redakcyjnym „Odry”. 

Ale swoje prezenty (w tym, wiersz) przywiózł zespół pisma „Twórczość” z redaktorem naczelnym Darkiem Foksem na czele. 

Odbierając fundowaną przez prezydenta Wrocławia Nagrodę „Odry” i portret autorstwa Tomasza Brody (który stworzył też identyfikację wizualną 65-lecia „Odry”) Bohdan Zadura przyznał, że o nagrodzie wiedział od pewnego czasu i gdyby był tak rozsądnym człowiekiem, jakim czasem jest we własnych wierszach, napisałby sobie coś bardzo mądrego do wygloszenia.

– Ta nagroda chyba, jak żadna inna, bardzo mnie ucieszyła. Kiedy sobie poszukałem, kto był jej laureatem wcześniej, trochę przeszły mi ciarki po plecach. Bo dobrze wiadomo, że byli wśród nich również dwaj moi wykładowcy uniwersyteccy – Leszek Kołakowski i Zygmunt Bauman – wspominał Bohdan Zadura.

Laureat podkreślał, że „Odrę” czytał właściwie od początku.

– Były to czasy, kiedy prasa literacka była w co drugim kiosku w powiatowym miasteczku. I biegałem, do kiosku kupując „Twórczość”, „Dialog”, „Odrę”, „Literatura na świecie” jeszcze wtedy nie wychodziła. Pamiętam te czasy, kiedy „Odra” była jeszcze nastawiona na polonizowanie tzw. ziem odzyskanych – mówił Bohdan Zadura.

Bohdan Zadura (rocznik 1945) opublikował ponad 20 tomów wierszy. Jego debiutancki tom wierszy „W krajobrazie z amfor” ukazał się w 1968 roku, w tym samym czasie opublikowany też został tom prozatorski „Lata spokojnego słońca”.

Publikował we wszystkich najważniejszych polskich periodykach literackich, w tym w „Odrze”. Jest również autorem przekładów z języka angielskiego, ukraińskiego i węgierskiego.

Jego ostatni tom wierszy „Zmiana czasu” ukazał się nakładem Biura Literackiego. Publikował też m.in. w Państwowym Instytucie Wydawniczym.