Gmina Prusice leży na styku dwóch różnych krain geograficznych. Z jednej strony są morenowe Wzgórza Trzebnickie z głębokimi wąwozami pozostawionymi przez lądolód, z drugiej – rozległa Równina Prusicka. Dzięki temu krajobraz jest znacznie bardziej urozmaicony niż mogłoby się wydawać osobom przejeżdżającym drogą ekspresową S5.
Najstarsze ślady człowieka odkryte na terenie gminy mają ponad osiem tysięcy lat. Archeolodzy odnaleźli tutaj narzędzia z epoki kamienia, ślady osad kultury łużyckiej, cmentarzyska oraz pozostałości osad z czasów wpływów rzymskich. Mało która gmina w tej części Dolnego Śląska może pochwalić się tak długą ciągłością osadnictwa.
Dokumenty lokacyjne Prusic nie zachowały się. Przypuszcza się jednak, że utworzenie miasta z regularną siatką ulic, kościołem i siedzibą książęcą (zamkiem), mogło mieć miejsce już około 1250 r. Za założycieli miasta uważa się księcia wrocławskiego Henryka III Białego (wnuka Henryka Brodatego), oraz Zbyluta Przybysławica z wielkopolskiego rodu Jeleńczyków, rycerza i sędziego na dworze książęcym we Wrocławiu.
Prawa miejskie otrzymały już w 1287 roku. Przez ponad sześćset lat były miastem, później utraciły ten status, by odzyskać go dopiero w 2000 roku. Niewiele miejscowości w Polsce przeszło taką drogę – od miasta, przez wieś, aż po ponowne wejście do grona miast.
Pamiątki po złotym wieku
Spacerując ulicami Prusic natkniemy się wszędzie na pozostałości historii i architektury z różnych epok.
W średniowieczu w Prusicach znajdował się zamek związany z księciem Henrykiem II Pobożnym. Do dziś zachowały się fragmenty dawnych murów, przypominające o czasach, gdy miejscowość leżała na ważnym szlaku między Wrocławiem a Wielkopolską.
W obrębie Starówki jest np. późnogotycki kościół św. Jakuba Apostoła świadectwo złotego wieku miasta za panowania rodu Kurzbachów (XVI w.). We wnętrzu kościoła znajdziemy doskonale zachowany, renesansowy nagrobek pierwszego z Kurzbachów, Zygmunta, oraz kilka płyt nagrobnych po przedstawicielach okolicznych, wpływowych rodzin szlacheckich.
Do bardzo szczególnych zabytków należy jednak barokowa, bogato wyposażona kaplica grobowa z tumbą barona Melchiora von Hatzfeldta. Zapoczątkował on władanie Prusicami przez ród Hatzfeldtów, trwające aż do okresu drugiej wojny światowej.
W miasteczku możemy podziwiać budynki użyteczności publicznej z końca XIX w., tj. budynek dawnej szkoły ewangelickiej, salę bankietową i pocztę dyliżansową, ale także Stary Browar i szykowne wille z XIX i początków XX wieku.
W centrum Rynku zwraca na siebie uwagę bryła Ratusza z oryginalną, renesansową wieżą widokową, trójkątnymi sterczynami i trzema wieżyczkami herbowymi. Łukowate, neorenesansowe podcienia w przyziemiu budynku oraz efektowne wejście główne do Ratusza, to zasługa ostatniej przebudowy, prowadzonej w latach 1928-1933 przez ówczesnego, wrocławskiego architekta, Ericha Graua.
Skarby natury w Dolinie Baryczy
Prawdziwe skarby kryją się jednak poza samym miastem. W Krościnie Wielkiej archeolodzy odkryli ślady osadnictwa od neolitu, przez epokę brązu, aż po średniowiecze. Znaleziono między innymi kamienne formy do odlewania brązu, pozostałości kilkudziesięciu budynków oraz ślady dawnych kultur zamieszkujących te ziemie tysiące lat temu. To jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych w północnej części Dolnego Śląska.
Galeria zdjęć
Jednym z największych atutów gminy jest również bliskość Doliny Baryczy. To największy kompleks stawów rybnych w Europie i jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce. Miłośnicy ptaków, fotografii i rowerowych wycieczek mają stąd doskonały punkt wypadowy do odkrywania jednego z najbardziej niezwykłych zakątków kraju.
W ostatnich latach o Prusicach zrobiło się głośno z jeszcze jednego powodu. Powstał tutaj jeden z najnowocześniejszych kompleksów sportowych w Polsce, z którego korzystają zawodowi piłkarze i reprezentacje sportowe. Dla niewielkiego miasta liczącego zaledwie kilka tysięcy mieszkańców był to krok, który zwrócił uwagę całego kraju.
Tekst: materiał informacyjny Stowarzyszenia Aglomeracja Wrocławska
