Miasto jest wyłącznym właścicielem 1,1 tys. budynków mieszkalnych, w których znajduje się 11,6 tys. lokali komunalnych. Jednak udział miasta w zasobach wspólnotowym jest jeszcze większy. Wrocław to współwłaściciel 3,8 tys. wspólnotowych budynków mieszkalnych, w których znajduje się 18,3 tys. mieszkań komunalnych.
Nie wszędzie miasto ma głos przeważający
Warto o tym pamiętać, szczególnie spacerując po starych śródmiejskich osiedlach i zastanawiając się, kto odpowiada za dany obiekt - we Wrocławiu mniej niż co czwarta kamienica jest w całości miejska. Ogromna większość to budynki należące do wspólnot mieszkaniowych. Miasto nie decyduje w takich obiektach o robotach budowlanych samodzielnie.
Czy taki budynek remontować i co powinno w zakres tego remontu wejść - o tym przesądzają uchwały podejmowane przez wszystkich członków wspólnoty. Po ich podjęciu gmina współfinansuje remonty ramię w ramię z prywatnymi właścicielami mieszkań. Co do zasady, powinna wkładać w nie proporcjonalnie tyle pieniędzy, ile ma procent udziałów w budynku.
Często to podkreślamy: Wrocław robi co w jego mocy, by remontować zasób komunalny. Zachęcamy jednak wspólnoty do jak największej aktywności, bo ich budynków jest po prostu dużo więcej. Często pod opieką wspólnot mieszkaniowych są przykłady bardzo wykwintnej architektury. Realizujemy największy plan remontowy wrocławskich kamienic od czasów powojennych. Ale, jeśli chcemy, żeby stare osiedla, jak Ołbin, Przedmieście Oławskie czy Nadodrze znów wyglądały pięknie, to nad przywróceniem im szykownego wyglądu sprzed ponad stu lat musimy popracować razemmówi Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia.
Pierzeja w pełni odrestaurowana
Kilka remontów kamienic wspólnotowych w 2025 roku było naprawdę spektakularnych. Doczekaliśmy się też „rodzynka”, gdzie po obu stronach ulicy wyremontowane są wszystkie kamienice.
Stało się to przy ulicy Norwida na odcinku między Curie-Skłodowskiej, a skrzyżowaniem ze Smoluchowskiego i Janiszewskiego. Po obu stronach stoi po siedem kamienic. Remonty, prowadzone tam przez wspólnoty, zajęły w sumie kilkanaście lat.
Ostatnim, brakującym elementem układanki była secesyjna kamienica przy Norwida 22, wybudowana w 1903 roku (zarządca: Meritum, reprezentant gminy we wspólnocie: Wrocławskie Mieszkania). Jej remont zakończył się dosłownie trzy tygodnie temu.
Galeria zdjęć
Niezależnie od 38% udziału Wrocławia w tym zabytku, wspólnota Norwida 22 otrzymała dodatkowe środki z konkursu na miejskie dotacje konserwatorskie. Miasto dołożyło 1,2 mln zł na remont obu elewacji i balkonów oraz na remont i ujednolicenie stolarki. Wszystkie okna są drewniane, nie plastikowe. Przy okazji otrzymały modny na początku XX wieku ciemnozielony kolor.
Efekt jest imponujący. Tu nic nie było „po taniości”, bo przy takiej perełce po prostu by raziło. Bardzo chwalimy sobie współpracę zarówno z miejskim, jak i z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Bez miejskiej dotacji konserwatorskiej wspólnota nie miałaby szans na remont w takim zakresie, ale chyba każdy, kto widział Norwida 22 na żywo, potwierdzi, że było wartomówi Magdalena Płóciennik, dyrektor ds. technicznych i zarządzania spółki Meritum.
Wiele kamienic przy tej ul. Norwida już w przeszłości było remontowanych przy udziale miejskich dotacji konserwatorskich, a więc de facto w większym zakresie, niż to by wynikało z procentowego udziału gminy. O miejskich dotacjach świadczą liczne tablice informacyjne na elewacjach.
Galeria zdjęć
Przed wojną ta okolica uchodziła za dość prestiżową. Znaczna część tej zabudowy przedstawia wysoką wartość architektoniczną i artystyczną.
Przeszłość przemawia z fasady
Zupełnie inny, ale również bardzo malowniczy efekt uzyskano na Nadodrzu. Na tym osiedlu, przy ul. Cybulskiego 19 (zarządca: PZM Patron, udział miasta: 51%, reprezentant gminy we wspólnocie: Zarząd Zasobu Komunalnego, całkowity koszt remontu: ok. 1 miliona złotych) świetnie wyremontowano elewacje i klatkę schodową. Zdecydowano się również na wyeksponowanie dawnych napisów reklamowych, malowanych bezpośrednio na elewacji.
Wzniesiona w stylu historyzmu XIX-wieczna kamienica przy ul. Cybulskiego 19 ma bardzo wysoki i smukły portal wejściowy, który prowokuje do zadarcia głowy w górę. Tam dużą literą „D” na podbiciu wykusza to znak, że wybudowano ją dla mistrza ślusarskiego, wytwórcy balustrad i ogrodzeń, niejakiego Hermanna Durowskiego.
Galeria zdjęć
Budynek ma bogatą przeszłość, bo działało w nim wiele firm zajmujących się handlem i produkcją – zarówno przed wojną, jak i po wojnie.
Nie mamy aż tak wielu przypadków, że na jednej i tej samej elewacji są relikty dawnych reklam zarówno niemieckich, jak i polskich. Tutaj to się zdarzyło i zostało wyeksponowane. Ładnie wyremontowana została również sień, gdzie było m.in. malarstwo imitujące marmurowe powierzchnie. Ukłony dla wspólnoty, że nie traktowała tych odkryć jak dodatkowego kłopotu, a wręcz przeciwnie - chciała ten dawny klimat odtwarzaćmówi Filip Heliasz, wrocławski influencer.
Filip Heliasz regularnie publikuje w mediach społecznościowych efekty remontów kamienic i pracował m.in. przy tym budynku jako przedstawiciel firmy-podwykonawcy.
Bajkowy wykusz, hermy i bogate sztukaterie
Warto wyróżnić także udany remont na ul. Rozbrat 12 (zarządca: Atena & HJW, obecnie 21% udziału gminy, którą reprezentują tutaj Wrocławskie Mieszkania). Od kilku miesięcy to znów jedna z najefektowniejszych ołbińskich kamienic.
Secesyjne „dziecko” popularnego projektanta Maxa Scheibkego z 1904 roku przez ostatnie lata było kojarzone głównie jako jedno z tych potrzebujących najpilniejszej opieki. Na początku XXI wieku balkony były już w tak złym stanie, że cztery z nich podparto na kilkanaście lat drewnianymi stemplami, a dwa w ogóle obcięto i przywrócono dopiero teraz, w ramach najnowszego remontu. Roboty budowlane i restauratorskie ukończono w połowie 2025 roku. Ich całkowita wartość wyniosła ok. 1,6 mln złotych.
W ramach remontu odnowiono obie elewacje. Zatroszczono się o przebogate secesyjne sztukaterie. Urodę odzyskały tzw. hermy – tu mające postać dwóch półnagich postaci kobiecych, podtrzymujących bajkowy wykusz – to jedna z cech charakterystycznych, powodująca że kamienica z ul. Rozbrat 12 jest trudna do pomylenia z jakąkolwiek inną w całym Śródmieściu.
Galeria zdjęć
Kolejne miliony na remonty w najbliższych latach
Aktualny program gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy Wrocław zakłada, że do końca 2031 roku samorząd wyłoży na remonty i zaliczki remontowe we wspólnotach mieszkaniowych ponad 200 mln złotych.
