Wrocław rozwija monitoring jakości wody w akwenach: sześć nowoczesnych stacji pomiarowych kontroluje 21 parametrów

Wrocław od lat rozwija rozwiązania Smart City, wykorzystując nowe technologie nie tylko do poprawy jakości życia mieszkańców, ale także do skuteczniejszej ochrony środowiska. Od 2023 r. miasto prowadziło, dzięki specjalnym bojkom analitycznym, monitoring jakości wody w Odrze. W tym roku zakres projektu znacząco się rozszerzył.

Inteligentne technologie dla ochrony środowiska

– W ramach rozpoczętej właśnie współpracy ze startupem WaterSense zamiast dwóch urządzeń mamy aż sześć autonomicznych stacji pomiarowych – i to w różnych lokalizacjach: w Odrze, w fosie miejskiej, a także stawie w Ogrodzie Japońskim i w Jeziorze Pawłowickim – podkreśla Robert Bednarski, dyrektor ds. SmartCity z Wydziału Promocji Miasta i Turystyki Urzędu Miejskiego Wrocławia. 

– W ten sposób będziemy mogli chronić nasze zbiorniki wodne, skuteczniej monitorując ich stan i szybciej reagując na pojawiające się zagrożenia. Nowe urządzenia to prawdziwe pływające laboratoria. Mierzymy nimi aż 21 parametrów, podczas gdy ubiegłoroczne bojki monitorowały tylko 7 z nich. 

Zwodowane w 6 lokalizacjach urządzenia będą prowadzić pomiary do 18 grudnia – po raz pierwszy również w okresie zimowym, dostarczając danych niezależnie od warunków pogodowych.

Zebrane informacje trafią m.in. do Zarządu Zieleni Miejskiej, który wykorzysta je do bieżącej oceny stanu akwenów i planowania działań ochronnych. Po zakończeniu procesu kalibracji urządzeń - na początku sierpnia wyniki będą również dostępne publicznie na portalu wroclaw.pl (link wkleimy w tym miejscu, gdy usługa zostanie uruchomiona).

Monitoring w czasie rzeczywistym

Autonomiczne stacje WaterSense prowadzą ciągły monitoring jakości wody, analizując m.in.:

• temperaturę,
• pH,
• stężenie tlenu rozpuszczonego,

• stężenie azotanów i chlorków,
• przewodność,
• zawiesinę

oraz parametry, które nie były badane w ubiegłych latach, wśród nich m.in. zasolenie, obecność substancji ropopochodnych, a także fikocyjaniny – wskaźnika ostrzegającego o ryzyku zakwitu sinic.

Technologię WaterSense stworzyliśmy po to, aby przyczynić się do ochrony i poprawy stanu wód śródlądowych na całym świecie. Cieszymy się, że do grona naszych partnerów, z którymi wspólnie możemy realizować ten cel, dołączył Wrocław. Każda z wodowanych dziś stacji monitorujących WaterSense dzięki zaawansowanym sensorom i zdalnej transmisji danych umożliwia bieżące monitorowanie kluczowych parametrów fizykochemicznych wody, a zakres tych parametrów został dobrany indywidualnie do wskazanych przez miasto lokalizacji.

Filip Budny, założyciel startupu WaterSense

Technologia WaterSense została opracowana w Polsce. Rozwiązanie doceniono m.in. w międzynarodowym konkursie James Dyson Award 2025. Znany na całym świecie wynalazca sir James Dyson uznał WaterSense za najlepsze rozwiązanie na świecie w kategorii „Zrównoważony rozwój”.

O miejskie akweny miasto dba na co dzień

Jednym z zagrożeń dla organizmów wodnych jest długotrwałe obniżenie stężenia tlenu rozpuszczonego, które może prowadzić do np. śnięcia ryb i degradacji ekosystemu. Dane z pływających laboratoriów będą stanowić cenne wsparcie m.in. w ocenie prowadzonych działań profilaktycznych.

– O fosę czy miejskie stawy troszczymy się na co dzień – przede wszystkim podejmując proste prace porządkowe: oczyszczamy wodę z liści, usuwamy zanieczyszczenia powodowane przez człowieka, nierzadko sprzątamy nawet dno. Ważnym działaniem profilaktycznym, które prowadzimy, aby uniknąć śnięcia ryb, jest napowietrzanie wody. W wyjątkowych wypadkach zdarzało się nam stosować także taki materiał jak glinka bentonitowa służąca do oczyszczania wody, co sprawdziliśmy na Jeziorze Pawłowickim – mówi Marek Szempliński, rzecznik prasowy Zarządu Zieleni Miejskiej. 

– Analiza danych z wodowanych dziś urządzeń będzie pomocna w ocenie, jak skuteczne są nasze działania, a także pozwoli szybciej reagować w przypadku niepokojących zmian – dodaje.

Szybka reakcja na potencjalne zagrożenia dla miejskich akwenów to kwestia bezpieczeństwa – zarówno miasta i jego mieszkańców, jak i żyjących w wodzie organizmów. Np. wzrost poziomu fikocyjaniny w Odrze może być dla Zarządu Zieleni Miejskiej sygnałem, by wystąpić o zgodę na odcięcie połączenia rzeki z fosą, aby uniknąć zakwitu sinic w akwenie.

Badane parametry jakości wody we Wrocławiu

Sześć zwodowanych stacji pomiarowych WaterSense bada 21 parametrów:

• temperatura wody,
• przewodność,
• pH,
• tlen rozpuszczony,
• natlenienie,
• całkowita ilość rozpuszczonych substancji TDS,
• zasolenie,
• azotany,
• azot azotanowy,

• ChZT (Chemiczne Zapotrzebowanie na Tlen),
• BOD - BZT (Biochemiczne Zapotrzebowanie na Tlen),
• OWO (Ogólny Węgiel Organiczny),
• BGA – pomiar liczebności sinic na podstawie fluorescencji fikocyjaniny, absorbancja z sensora COD (określa zdolność wody do pochłaniania światła),
• mętność,
• chlorki,

• SCN substancje ropopochodne,
• pomiar głębokości,
• temperatura powietrza,
• ciśnienie atmosferyczne,
• wilgotność powietrza.

Źródło: Urząd Miejski Wrocławia