Najważniejsze informacje (kliknij, aby przejść)
Tradycja miejskich kalendarzy i roczników w Europie Środkowej sięga stuleci, jednak w powojennym Wrocławiu zyskała szczególny wymiar. Wydawany od 1958 roku „Kalendarz Wrocławski” towarzyszył kilku pokoleniom w procesie oswajania miasta, dokumentowania jego odbudowy z ruin oraz budowania nowej, lokalnej tożsamości.
Kronika pisana od 1958 roku: dlaczego ten tytuł jest tak unikalny?
To publikacja, która łączy rzetelność akademickich badań z przystępną formą eseju, reportażu i wspomnienia. Od 2022 roku rocznik ukazuje się pod wspólnymi skrzydłami dwóch zasłużonych dla pamięci miasta instytucji: Towarzystwa Miłośników Wrocławia oraz Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” – Centrum Historii Zajezdnia.
Współpraca ta dała serii nową dynamikę, spajając doświadczenie nestorów wrocławskiej tradycji z nowoczesnym podejściem do historii mówionej i edukacji regionalnej.
Podwójne święto i imponujący rozmach
Wydanie przygotowane na 2026 rok to kamień milowy w dziejach wrocławskiej literatury faktu. Mamy do czynienia z podwójnym jubileuszem:
- numerem w bogatej historii samego „Kalendarza”,
- 70-leciem Towarzystwa Miłośników Wrocławia, którego działacze i społecznicy od dekad kształtują krajobraz kulturalny stolicy Dolnego Śląska.
Skala publikacji robi wrażenie – to ponad 500 stron gęstych od faktów, anegdot i archiwalnych fotografii, stworzonych przez zespół blisko 50 autorów: historyków, dziennikarzy, wratislawianistów i pasjonatów Wrocławia.
Szczególne miejsce w tomie poświęcono ludziom i inicjatywom Towarzystwa Miłośników Wrocławia, które przez dziesięciolecia ratowały lokalne zabytki, animowały życie społeczne i definiowały to, co dziś nazywamy „wrocławskością”.
Od Odry do Elwro: przemysłowa przeszłość i włoskie akcenty
Motywem przewodnim jubileuszowej edycji stało się przemysłowe dziedzictwo Wrocławia. Autorzy zabierają czytelnika za bramy zakładów, które napędzały powojenny rozwój miasta i tworzyły jego legendę.
- Pafawag – serce polskiego taboru kolejowego,
- Elwro – pionierzy rodzimej informatyki i komputerów serii Odra,
- Polar – zakłady, w których powstawały sprzęty obecne niemal w każdym polskim domu,
- Hutmen oraz mniej dziś pamiętane, a niegdyś wiodące fabryki branży odzieżowej i zabawkarskiej.
To jednak nie tylko historia maszyn i technologii, lecz przede wszystkim opowieść o robotnikach, inżynierach i całych rodzinach związanych z tymi kombinatami.
Redaktorzy nie pomijają również współczesności – pokazują, jak pofabryczne hale i poprzemysłowe nieużytki zyskują drugie życie jako centra kultury, lofty czy przestrzenie kreatywne.
„Kalendarz” to też kronika
Przemysł to niejedyna oś narracyjna. Drugim fascynującym tematem są włoskie ślady nad Odrą – od renesansowych i barokowych mistrzów architektury, przez wpływy artystyczne, aż po współczesne powiązania kulturalne łączące Wrocław z Italią.
Całość dopełniają biografie wybitnych postaci, recenzje najważniejszych wystaw oraz kronikarskie podsumowanie kluczowych wydarzeń kulturalnych, sportowych i społecznych minionego roku.
Spotkanie z historią: premiera w Centrum Historii Zajezdnia
Jubileuszowy „Kalendarz Wrocławski 2026” zadebiutuje oficjalnie w miejscu symbolicznym – w dawnej zajezdni autobusowej przy ul. Grabiszyńskiej, będącej sercem wrocławskiej „Solidarności”, a dziś nowoczesnym muzeum historii najnowszej:
- Kiedy: środa, 28 października 2026 r., godz. 18:00
- Gdzie: Centrum Historii Zajezdnia, ul. Grabiszyńska 184
- Wstęp: bezpłatny
Spotkanie premierowe będzie okazją do rozmowy z twórcami tomu, autorami tekstów oraz świadkami historii, którzy współtworzyli opisywane na kartach książki zakłady i inicjatywy. Dla każdego, komu bliska jest tożsamość Wrocławia, to jedna z najważniejszych pozycji na półce w tym sezonie wydawniczym.
