Najważniejsze informacje (kliknij, aby przejść)
Malczyce to idealne miejsce dla miłośników historii, architektury i przyrody, którzy pragną odpocząć z dala od zgiełku miasta, w sercu Dolnego Śląska.
Miejscowość położona jest w centralnej części województwa dolnośląskiego tuż nad środkową Odrą. W gminie znajdują się obszary ochrony siedlisk i specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Łęgi Odrzańskie, gdyż okolice słyną z wielkiej ilości różnych gatunków (około 100) gnieżdżących się szczególnie w okolicach rzeki. To właśnie sprawia, że gmina Malczyce przede wszystkim wyróżnia się bogactwem przyrodniczym związanym z jej położeniem nad Odrą.
Rzeka Odra żywicielka
Oficjalna historia wsi sięga roku 1202, gdy została pierwszy raz wymieniona w książęcych dokumentach. Właśnie w tym miejscu powstała osada rybacka, która dała początek obecnym Malczycom. Malczyce rozwijały się przede wszystkim poprzez handel rzeczny – m.in. jako port przeładunkowy. We wsi powstały także cukrownia, piece wapienne, stocznia rzeczna oraz zakłady celulozowe i fabryka papieru.
Kolejny impuls do rozwoju Malczyc dała linia kolejowa, dzięki czemu wieś stała się znaczącym węzłem komunikacyjnym.
Małe dzieło wielkiego architekta
Do najważniejszych zabytków Malczyc należą dwie świątynie, które powstały jednak dopiero na początku XX stulecia.
- kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w stylu neogotyckim został zbudowany w 1905 roku. Wnętrze zdobi neogotycki wystrój oraz wyposażenie z tego samego okresu;
- cerkiew prawosławna pod wezwaniem Zwiastowania Najświętszej Maryi Bogurodzicy. Neogotycka świątynia została zbudowana w latach 1902–03 według projektu Hansa Poelziga.
W zachodniej części Malczyc znajduje się zabytkowy dworzec kolejowy w stylu klasycystycznym. Na terenie stacji wznosi się wodociągowa wieża ciśnień.
Port powstał w latach 1896–99. Jego głównym zadaniem był przeładunek węgla z zagłębia wałbrzyskiego na statki i barki płynące w głąb kraju. Z dawnych zabudowań ocalały budynki magazynowe, nadbrzeże przeładunkowe i basen postojowy.
Stocznia rzeczna w Malczycach, znajdująca się w dawnym zakolu Odry, wraz z zabudowaniami i urządzeniami została wzniesiona około 1899 roku.
Chomiąża – ponad 850 lat historii malowniczej wsi
W tym roku Chomiąża, najstarsza miejscowość w gminie Malczyce, obchodziła wyjątkowy jubileusz – 850 lat istnienia.
Historia wsi sięga roku 1176, a pierwsze wzmianki o niej pochodzą z 1202 roku, kiedy to należała do cystersów z Lubiąża. W kolejnych wiekach wieś wielokrotnie przechodziła we władanie zarówno klasztoru w Lubiążu, jak i klasztoru w Trzebnicy, co świadczy o jej znaczeniu w regionie i bogatej historii związanej z zakonami.
W 1824 roku miejscowość dotknęła tragedia – wielki pożar zniszczył znaczną część zabudowy. Odbudowa wsi nadała jej formę zbliżoną do obecnej, zachowując jednak wiele elementów dawnego układu przestrzennego.
Jednym z najcenniejszych zabytków Chomiąży jest kościół parafialny, którego historia sięga końca XVII wieku. Świątynia w stylu barokowym powstała w latach 1693–1696.
Wieżę nadbudowano w latach 1905–1906, nadając jej obecny kształt. Kościół został poświęcony w 1726 roku przez biskupa wrocławskiego. Wnętrze świątyni zachwyca barokowym wystrojem pochodzącym z czasu jej przebudowy. Z wcześniejszego wyposażenia zachowało się m.in. kamienne sacramentarium z XV wieku – cenny przykład średniowiecznej sztuki sakralnej.
Przy bramie prowadzącej do kościoła znajduje się unikatowy krzyż pokutny z piaskowca, jedyny tego typu zabytek na terenie gminy Malczyce. Według tradycji krzyże te stawiano w miejscach, gdzie doszło do zbrodni jako znak pokuty sprawcy.
Tekst i zdjęcia na podstawie materiałów Stowarzyszenia Aglomeracja Wrocławska.
Źródło: materiały prasowe
