Najważniejsze informacje: (kliknij, aby przejść)
“Tacy Sami. Historie bez adresu” to seria podcastów o osobach, które w pewnym momencie swojego życia znalazły się w kryzysie bezdomności. Pochodzą z różnych środowisk, są w różnym wieku i mieli różne doświadczenia, jednak wszyscy kiedyś stracili wszystko i teraz powoli to odzyskują - także dzięki wsparciu MOPS. Zgodzili się opowiedzieć swoją historię, choć nie wszyscy chcieli pokazać twarz.
Wszystkie wyemitowane odcinki można obejrzeć tutaj:
- odcinek pierwszy - pan Zdzisław,
- odcinek drugi - pani Karolina,
- odcinek trzeci - pan Mariusz,
- odcinek czwarty - pan Adam,
- odcinek piąty - pan Marek,
- odcinek szósty - pani Anna.
Podcast został zrealizowany dzięki współpracy Miasta Wrocław, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu, przy wsparciu Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta. Odcinki dostępne są na kanale YouTube Wrocław.pl oraz na platformie Spotify.
Programy dla osób w kryzysie bezdomności we Wrocławiu
Według danych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu za rok 2026 r. liczba osób w kryzysie bezdomności w stolicy Dolnego Śląska waha się od 900 do 1100 w zależności od pory roku. Z tego kilkadziesiąt osób decyduje się na przebywanie pod gołym niebem.
Wielu mieszkańców kojarzy pomoc z akcjami doraźnymi, np. miejscem w noclegowni czy ogrzewalni, wydawaniem ciepłych posiłków oraz odzieży czy koców. Chociaż Streetbus, noclegowanie i ogrzewalnie ratują życie jesienią i zimą, ich skuteczność w powrocie do samodzielności nie jest zbyt duża.
Aby to zmienić Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej prowadzi specjalistyczne programy pomagające w wychodzeniu z kryzysu bezdomności, takie jak “Najpierw Mieszkanie” czy “Droga do domu”. Ich celem jest osiągnięcie przez uczestników pełnej samodzielności.
Pierwszy program skierowany jest do osób w najtrudniejszej sytuacji zdrowotnej, które nie mają dobrych warunków na start. Drugi stawia na osoby z potencjałem do szybkiej aktywizacji zawodowej. Chodzi o osoby, które mają już miejsca w schroniskach, a do osiągnięcia celu, jakim jest samodzielność, potrzebują pracy.
Dwa ważne filary, na których opiera się pomoc
W powrocie do samodzielności najważniejsze są dwa filary: aktywizacja zawodowa oraz mieszkanie - a właściwie miejsce w mieszkaniu projektowym. Pierwszy filar to zatrudnienie np. we Wrocławskiej Spółdzielni Socjalnej przy remontach, sprzątaniu czy pielęgnacji zieleni. Tam uczestnicy od nowa uczą się punktualności, współpracy, dokładności i radzenia sobie ze stresem. Tam też zarabiają, co jest kluczowe przy drugim filarze.
Jak mówi Joanna Kot, zastępczyni dyrektora ds. pieczy zastępczej i aktywnej integracji w MOPS, uczestnik programu po zdobyciu pracy i opuszczeniu schroniska zamieszkuje w jednym z kilkudziesięciu mieszkań partycypacyjnych, które są rozlokowane w różnych częściach Wrocławia. Nie ma go tylko dla siebie, ale dzieli je z 3-4 osobami w podobnej sytuacji. Na początku każdy lokator pokrywa 25 procent kosztów utrzymania i czynszu, jednak wraz ze stabilizacją zawodową i finansową koszty te są podnoszone (utrzymują się w granicach 700-800 zł), a uczestnik zyskuje stopniowo odpowiedzialność i autonomię finansową.
Wrocław już od ponad 10 lat udostępnia mieszkania treningowe podopiecznym. Obecnie jest to przeszło 50 lokali w różnych częściach miasta. Jak jednak zaznacza Joanna Kot, pomoc to nie tylko praca i mieszkanie, obejmuje też porady prawne, np. w przypadkach oddłużeń, doradztwo zawodowe, wsparcie psychologiczne – w tym terapię uzależnień, a nawet pomoc medyczną, np. w zakresie stomatologii lub przewlekłych schorzeń.
Powrót do zwykłego życia może trwać 2,5 roku. Ilu osobom się udaje?
Podopieczni programu „Droga do domu” nie są rzucani na głęboką wodę. Nad każdym z nich czuwa koordynator usamodzielnienia, który pomaga podopiecznym w formalnościach (przy wnioskach o świadczenia lub wyrabianiu nowych dokumentów), monitoruje pracę, ale przede wszystkim motywuje, otacza opieką i wsparciem.
Nie mamy stałego wachlarza świadczeń, nie każdy musi iść do psychologa i specjalisty od uzależnieni. Po rozpoznaniu sytuacji w pierwszych dwóch lub trzech miesiącach wspólnej pracy - koordynator wie, jaki rodzaj wsparcia jest potrzebny konkretnej osobie. i motywuje ją do tego, by skorzystała z konkretnych form pomocy, np. wspólnie szukają pracy.mówi Joanna Kot, zastępczyni dyrektora ds. pieczy zastępczej i aktywnej integracji w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej.
Odzyskiwanie samodzielności wymaga od osoby, która doświadczyła bezdomności, gotowości i dużej cierpliwości, bo powrót do zwykłego życia może trwać nawet 2,5 roku. Jak jednak wskazują statystyki, aż 74 proc. osób korzystających z programu “Droga do domu” nie wraca na ulice czy do schronisk. Po zakończeniu programu mogą ubiegać się o lokale socjalne, mieszkania komunalne lub decydują się na wynajem komercyjny - niekiedy wspólnie z innymi podopiecznymi.
Według naszej rozmówczyni pierwszy rok w programie to czas na okrzepnięcie, na nauczenie się nowych schematów. Drugi rok jest po to, by te schematy utrwalić. Jak zauważa, wiele osób, które dostaje mieszkanie komunalne wraca do placówek, ponieważ nie są w stanie funkcjonować w innym otoczeniu, zerwać z nałogami czy utrzymać pracy.
Gdzie szukać informacji i pomocy?
Osoby w kryzysie bezdomności – lub Wrocławianie chcący pomóc komuś w potrzebie – mogą skontaktować się bezpośrednio z Zespołem ds. Osób Bezdomnych i Uchodźców MOPS Wrocław lub z Towarzystwem Pomocy im. św. Brata Alberta - Koło Wrocławskie, które jest głównym partnerem MOPS w realizacji wsparcia w schroniskach i mieszkaniach treningowych.
Dane kontaktowe:
- Zespół ds. Osób Bezdomnych i Uchodźców - tel. (71) 78 23 584, e-mail: [email protected]
- Bezpłatna infolinia dla osób w kryzysie bezdomności Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta - Koło Wrocławskie - tel. 800 292 137
Streetbus we Wrocławiu. Gdzie kursuje?
We Wrocławiu kursuje też Streetbus, w którym osoby w kryzysie bezdomności mogą ogrzać się, zjeść ciepły posiłek, otrzymać odzież i środki higieniczne, porozmawiać ze streetworkerami o swojej sytuacji i dowiedzieć się, gdzie można skorzystać z terapii, znaleźć ogrzewalnię lub łaźnię.
Autobus wyjeżdża w trasę codziennie i będzie kursował do 31 marca 2027 roku. O godz. 19:00 rusza z przystanku przy ul. Sieradzkiej. Tak wygląda jego trasa:
- godz. 19:00-19:30 – ul. Sieradzka (postój)
- godz. 19:40 – al. Hallera (przystanek na życzenie)
- godz. 19:45 – FAT (przystanek na życzenie)
- godz. 19:47-20:17 – ul. Bzowa, przy Centrum Historii Zajezdnia (postój)
- godz. 20:24 – pl. Orląt Lwowskich (przystanek na życzenie)
- godz. 20:35 – Galeria Dominikańska (przystanek na życzenie)
- godz. 20:45 – pl. Grunwaldzki (przystanek na życzenie)
- godz. 20:50-21:20 – Katedra/ ul. Wyszyńskiego (postój)
- godz. 21:25 – ul. Kościuszki/ ul. Pułaskiego (przystanek na życzenie)
- godz. 21:35-22:05 – ul. Sucha (postój - ostatni przystanek)
Osoby, które będą tego potrzebowały mogą zostać przewiezione ambulansem z ostatniego przystanku do ośrodka przy ul. Popielskiego.
Więcej na temat Streetbusa można przeczytać w tym artykule na Wroclaw.pl: