Z tego artykułu dowiesz się
- kim są Polki i Polacy, którzy stworzyli w USA firmy warte ponad miliard dolarów,
- którzy absolwenci wrocławskich uczelni są w elicie światowego AI,
- dlaczego w Polsce tak rzadko słyszymy o sukcesach polskiej diaspory technologicznej.
Jak powstało Polish Tech Minds
Od lat pasjonujesz się startupami. Od początku 2026 roku prowadzisz Polish Tech Minds. Swoje dzieło też nazwałbyś startupem?
Michał Karbowiak: - Chyba bardziej emocjonalnie niż z punktu widzenia ścisłej definicji (śmiech). Startup to młoda firma technologiczna o wysokiej dynamice i potencjale wzrostu. Nie tworzę firmy technologicznej, lecz platformę Polish Tech Minds (polishtechminds.com), której celem jest identyfikacja i promowanie Polaków mających realny wpływ na globalny biznes, technologię oraz gospodarkę.
Platforma jest młoda, szybko rośnie, ale technicznie buduję ją za pomocą Lovable. To popularne narzędzie, które dzięki AI, pozwala tworzyć aplikacje czy strony internetowe osobom bez wykształcenia technicznego. Dla byłego dziennikarza i absolwenta stosunków międzynarodowych to ma fundamentalne znaczenie (śmiech).
Skąd wziął się ten pomysł?
Kiełkował od 2018 roku, od wizyty we Wrocławiu Eveline Buchatskiy, byłej dyrektorki renomowanego akceleratora Techstars w Bostonie. Eveline przyjechała na Startup Wrocław: Ewolucje, które współorganizowałem jako pracownik Agencji Rozwoju Aglomeracji Wrocławskiej (ARAW). Na kameralnym spotkaniu z wrocławskimi inwestorami, jeszcze przed samą konferencją, pokazała prezentację o Polakach, którzy zbudowali w USA firmy warte miliardy dolarów.
Wymieniła m.in. Luke’a Noska, współzałożyciela PayPala, o którym nigdy wcześniej nie słyszałem. Byłem pewny, że inni uczestnicy spotkania również nie. Zacząłem drążyć temat.
Co było dalej?
Zimą 2019 roku pojechałem do Tarnowa spotkać się z ciocią i wujem Luke’a, czyli Łukasza Noska. Chciałem poznać jego korzenie.
Na miejscu zobaczyłem blok, w którym się urodził, a bliscy opowiedzieli mi o historii rodziny, wyjeździe z Polski czy o relacjach Łukasza z Elonem Muskiem. Razem współtworzyli PayPala, potem Luke został pierwszym inwestorem w SpaceX założonym przez Elona. Mimo to Nosek był w Polsce właściwie nieznany. W listopadzie 2019 roku opublikowałem jego sylwetkę w „Newsweeku”.
Przez wiele lat jej fragmenty cytowano chyba w każdym artykule na temat Luke’a Noska w polskich mediach.
Amerykanie postrzegają go jako swojego?
Amerykanie nie wnikają w korzenie, dla nich to Luke. Z kolei w Polsce, po wyjeździe do USA, tracimy takie osoby z radaru. Luke Nosek został w tym roku uznany przez „Wprost” za najbogatszego Polaka, a myślę, że niektórzy czytelnicy słyszeli o nim pierwszy raz w życiu.
Co ostatecznie przesądziło o powstaniu Polish Tech Minds?
Idea kiełkowała, potrzebny był zapalnik. W grudniu 2025 roku słuchałem mnóstwo wywiadów z Tomkiem Karwatką, który właśnie napisał książkę „The Five. Pierwsze pięć lat prowadzenia firmy” i ciągle zachęcał w nich do działania. Z kolei Krzysztof Habowski, założyciel i prezes RST Group, pokazał mi wspomniane wcześniej Lovable i przekonywał że nigdy wcześniej tworzenie nie było tak łatwe. No to zacząłem tworzyć i działać (śmiech).
W styczniu narodziło się Polish Tech Minds – przestrzeń, w której chcę jak najlepiej opowiadać historie polskich innowatorek i innowatorów tworzących globalne firmy i technologie: od Apple i PayPala, przez OpenAI, po ElevenLabs i Nextivę. Ogromną satysfakcję dało mi to, że sam od zera zaprojektowałem całą stronę internetową. Dla humanisty niesamowite uczucie.
Postawiłeś sobie bardzo konkretne zadanie…
Założyłem, że w każdym miesiącu napiszę przynajmniej jeden tekst o Polakach, którzy odgrywają dużą rolę w biznesie w Stanach Zjednoczonych. Chodziło o odkrywanie nieznanych wątków i ujawnianie danych, do których nikt wcześniej nie dotarł. Dziś tych tekstów jest zdecydowanie więcej niż jeden miesięcznie. Ta tematyka totalnie mnie pochłonęła.
Polscy twórcy jednorożców w USA
Zacząłeś od mocnego uderzenia.
Od tekstu o Tomaszu Górnym (w USA znanym jako Tomas Gorny). To człowiek wychowany w Rudzie Śląskiej, który zbudował w Stanach firmę Nextiva, wartą dziś 2,7 miliarda dolarów. Ma historię w amerykańskim stylu, powiedzielibyśmy od pucybuta do milionera.
Sięgnąłem do źródeł, których amerykańskie media nie znają, bo nie mają pojęcia o istnieniu naszego Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych. Ponieważ Górny zarejestrował też spółkę w Polsce, w oficjalnych dokumentach znalazłem czarno na białym, że ma 66 proc. udziałów w Nextiva. To niesamowicie wysoka liczba - w USA założyciele wielkich biznesów potrafią mieć w nich kilka lub maksymalnie kilkanaście procent udziałów.
Dodatkowo, za oceanem przed wyjściem firm na giełdę, takich danych nikt nie podaje publicznie. Pierwszy artykuł i już taki news (śmiech). Tekst dotarł do samego Tomasza, który publicznie podziękował mi na LinkedInie. Dostałem niesamowitego, pozytywnego kopa.
Jednym z głośniejszych materiałów był też tekst, który sam nazwałeś historycznym – o pierwszej Polce, która stworzyła jednorożca – startup wart przynajmniej miliard dolarów.
W połowie lutego opublikowałem materiał o Joannie Kochaniak, współzałożycielce firmy Upside, wartej 1,5 mld dolarów. W Polsce nikt o niej nie słyszał, także dlatego, że Joanna wyjechała z kraju jako dziecko, zupełnie nie szuka rozgłosu, nie udziela wywiadów i woli rozwijać technologię w ciszy. Odpisała mi na maila, dopiero kiedy skontaktowałem się z jej ojcem. Byłem bardzo zdeterminowany (śmiech).
Kolejnym szeroko komentowanym materiałem był ten o ElevenLabs.
Przygotowałem pierwszą analizę wpływu Polaków na ElevenLabs – światowego lidera w łączeniu AI i technologii głosowych - firmy wycenianej dziś na 22 miliardy dolarów. Wiadomo było, że założyli ją Polacy Mati Staniszewski i Piotr Dąbkowski, ale ja sięgnąłem głębiej. Przez ponad miesiąc analizowałem na LinkedInie profile wszystkich osób z ElevenLabs i wyławiałem stamtąd naszych rodaków. Artykuł miał świetny odbiór: udostępnił go obecny wicenaczelny polskiego „Forbesa” a także była dziennikarka, „The Wall Street Journal”.
Prawdziwe poruszenie wywołało jednak Twoje zestawienie dziewięciorga polskich twórców amerykańskich jednorożców.
Z tego materiału jestem wyjątkowo dumny. Trafiłem na raport National Foundation for American Policy – wiarygodnej amerykańskiej fundacji, która od ponad dwudziestu lat bada wpływ imigrantów na gospodarkę USA.
Wyszperałem z tych danych „wspaniałą dziewiątkę” Polek i Polaków. Wyceny ich firm wahają się od 1,5 aż po 850 miliardów dolarów. To Wojciech Zaremba (OpenAI), Mati Staniszewski i Piotr Dąbkowski (ElevenLabs), Paweł Garbacki (Fireworks AI), Karol Hausman (Physical Intelligence), Filip Kaliszan (Verkada), Tomas Gorny (Nextiva), Joanna Kochaniak (Upside) i Kamil Bajda-Pawlikowski (Starburst).
Gdy zobaczyłem nazwisko Kamila, zacząłem sprawdzać jego życiorys i okazało się, że to absolwent Politechniki Wrocławskiej! Napisałem wtedy wprost: „Politechniko Wrocławska, macie absolwenta ze startupem za ponad miliard dolarów!”. Starburst jest dziś wyceniany na około 3,3 miliarda dolarów.
Absolwenci wrocławskich uczelni w elicie światowego AI
W Dolinie Krzemowej lub elicie światowego AI znalazłeś inne wrocławskie wpływy?
Większe niż myślałem. Odbyłem świetną rozmowę z prof. Leszkiem Pacholskim, byłym rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego, który wykształcił ludzi znajdujących się właśnie w elicie światowego AI. Łukasz Kaiser, absolwent wrocławskiego XIV LO i Uniwersytetu Wrocławskiego, był współautorem przełomowej pracy naukowej „Attention Is All You Need”, na której wyrosły współczesne duże modele językowe. Niektórzy twierdzą, że to będzie przyszły noblista. Inny absolwent UWr, prof. Aleksander Mądry z MIT współodpowiada za kwestie bezpieczeństwa w OpenAI, a w tej samej spółce pracuje też Michał Moskal.
Mamy również firmę Pathway, wycenianą na pół miliarda dolarów, w której szefem technologii jest dr Jan Chorowski z Uniwersytetu Wrocławskiego. Rozwiązania Pathway prawdopodobnie pozwolą tworzyć bardzo zaawansowaną sztuczną inteligencję znacznie taniej, niż to robią firmy pokroju OpenAI czy Anthropic.
Polska diaspora technologiczna. Dlaczego o niej nie słyszymy
Skąd bierze się to, że w Polsce tak rzadko słyszy się o tych sukcesach?
Sami twórcy firm są skupieni głównie na rozwoju spółek, nie zależy im na rozgłosie. Niestety jako środowisko przez lata nie potrafiliśmy skutecznie identyfikować tych ludzi, zapraszać ich do współpracy, dbać o relacje. Chciałbym to zmienić.
Czy powtarza się syndrom emigracji, w którym dopiero kolejne pokolenia szukają kontaktu z krajem?
Zaszła tu zasadnicza zmiana. Steve Wozniak (współzałożyciel Appla), potomek polskich emigrantów, urodził się w USA i dla niego Polska była odległym krajem ojca. Luke Nosek wyjechał jako 4-latek, ma sentyment, odwiedza rodzinę, ale jego świat ukształtowały Stany. Ale już Mati Staniszewski z ElevenLabs (rocznik 1995) zainwestował w około 30 polskich startupów. ElevenLabs zorganizowało zresztą w tym roku swój szczyt w Warszawie pod hasłem „Wracamy do domu”.
Wojtek Zaremba, który skończył Uniwersytet Warszawski i był stypendystą Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci, sfinansował w swoim liceum w Kluczborku pracownię informatyczną, uczniom fundował stypendia. Poza tym ściągnął do OpenAI wybitnych inżynierów, tworząc nieformalną „polską mafię”. Ogólnie polscy założyciele wielkich firm w USA, to nie są osoby odcięte od korzeni. Często brakuje im czasu, ale mentalnie są blisko Polski.
Co wyróżnia ludzi, którzy dochodzą na sam szczyt w Dolinie Krzemowej?
Myślę, że składniki sukcesu to wybitny talent, pracowitość, pasja, konsekwencja i trochę szczęścia. Ważne jest też nastawienie niezłomność, optymizm i skupienie na tym, co można zbudować, zamiast szukania barier. Fascynujące jest to, że za właściwie każdym z nich stoi jakaś wczesna porażka.
Marcin Żukowski współzałożyciel Snowflake – firmy o wycenie 100 mld dolarów - za pierwszym razem nie dostał się na studia na Uniwersytecie Warszawskim. Wojtek Zaremba z OpenAI po roku przeniósł się ze szkoły we Wrocławiu z powrotem do rodzinnego Kluczborka, bo nie umiał dogadać się z polonistą. W życiu ludzi ze szczytu nie było wyłącznie sukcesów. To fajna lekcja dla nas.
Co dalej z Polish Tech Minds
Piszesz o firmach w Stanach, a jeszcze tam nie byłeś…
Marzę o tym wyjeździe i spotkaniach z moimi bohaterami (śmiech).
Projekt prowadzisz równolegle z pracą zawodową?
Tak, wyłącznie w czasie wolnym. Na co dzień odpowiadam za rozwój biznesu we wrocławskiej firmie Zeccer, która zarządza siecią ponad 2,5 tysiąca drukarek samoobsługowych w Europie, a także pracuję w akceleratorze RST LIFT-OFF Startup Accelerator.
Jak dziś wyglądają zasięgi Polish Tech Minds?
Moje wpisy o Polish Tech Minds na samym LinkedInie wygenerowały ponad 260 tysięcy wyświetleń. Platforma rośnie, ale równocześnie jest skierowana do określonego grona odbiorców - to nigdy nie będzie portal horyzontalny o milionach odsłon. Serwis ma bardzo silny, pozytywny odbiór. Wiem, że teksty są czytane i dyskutowane m.in. w administracji publicznej i ministerstwach. Więcej, nie zdradzę.
Gdzie widzisz ten projekt za kilka lat?
Chciałbym być najlepszym specjalistą od polskiej diaspory technologicznej. I chciałbym wspólnie z jej przedstawicielami coś dobrego dla Polski zrobić. Marzę, żeby taki Kamil Bajda-Pawlikowski przyjechał na Politechnikę Wrocławską spotkał się ze studentami, a ja chętnie poprowadzę taką rozmowę. Podobnie z Łukaszem Kaiserem, Aleksandrem Mądrym, Michałem Moskalem czy Janem Chorowskim na UWr. I tymi, których dopiero odkryję.
Polska diaspora technologiczna to jeden z największych, a zarazem najbardziej niewykorzystanych atutów naszego kraju. Izrael czy Indie potrafią grać swoją diasporą w Dolinie Krzemowej w sposób zorganizowany. My dopiero zaczynamy to rozumieć – i to jest misja, w którą chcę się zaangażować.
Michał Karbowiak
Rocznik 1988. Opolanin z urodzenia, z wyboru i fascynacji Wrocławianin. Skończył stosunki międzynarodowe na Uniwersytecie Wrocławskim. W mediach zaczynał jako 15-latek w opolskiej „Gazecie Wyborczej”, w dziale „Sport szkolny”. Potem pisał dla „Gazety Wyborczej” w Poznaniu i we Wrocławiu. Pracował też w ARAW i Concordia Design.
