Array
  1. wroclaw.pl
  2. Kultura
  3. Rozmowy i recenzje
  4. Klasyka nie umiera nigdy. Recenzja „Ryszarda III” w Teatrze Polskim w Podziemiu
Kliknij, aby zobaczyć galerię
Aktor siedzący martwo na krześle przed lustrem w scenie z „Ryszarda III” w Teatrze Polskim w Podziemiu, listopad 2026 Natalia Kabanow
Aktor siedzący martwo na krześle przed lustrem w scenie z „Ryszarda III” w Teatrze Polskim w Podziemiu, listopad 2026

Na cmentarzu już piszą szminką: umarł król, umrą następni. W najnowszej inscenizacji zespół z Podziemia, z reżyserem Pawłem Świątkiem, sięgnął po Shakespeara i sprawił tym publiczności czystą przyjemność.

Reklama

Kto przejrzyste kule gradu

ciska z pasją w maszty statków?

Kto piorunom ostrzy groty?

Kto z impetem nimi miota?

Już setki lat temu Katarzynie Nosowskiej odpowiedział William Shakespeare:

wypełniony pustką i samotnością, żądny najwyższej władzy, okrutny i wyrachowany Ryszard książę Gloucester.

Michał Opaliński w roli tytułowej, „Ryszard III” w Teatrze Polskim w Podziemiu, listopad 2026 Natalia Kabanow
Michał Opaliński w roli tytułowej, „Ryszard III” w Teatrze Polskim w Podziemiu, listopad 2026

Jak dzwony katedry na Ostrowie tak wymownie i donośnie dźwięczą na scenie w "Piekarni" słowa Shakespeara w przekładzie Stanisława Barańczaka. Spośród kilku dużych zalet i niewyraźnych wad warstwa słowna jest pierwszym największym atutem adaptacji „Ryszarda III”. Świetnie się słucha, co zasługą jest także aktorów, którzy bez zbędnej egzaltacji, z wyczuciem i umiarem, czysto i wyraźnie wygłaszają kolejne monologi i dialogi. Niektóre uszy mogą jednak uznać, że zdań w tej opowieści jest zbyt dużo.

W księcia Ryszarda umiejętnie wciela się niewysoki wzrostem a wysoki kunsztem aktorskim i recytatorskim Michał Opaliński. Kto jak nie on w taki sposób uwiedzie lub przekona kobietę? Partie dialogowe z naiwną i trochę żenującą Lady Anną oraz z początkowo nieugiętą, lecz słabnącą w miarę upływu jadowitych słów królową Elżbietą, należą do najlepszych momentów całości. Janka Woźnicka i Elżbieta Kwietniewska wypadają niegorzej niż Michał Opaliński w roli tytułowej. Cichym bohaterem jest z kolei Bartosz Śledź. Cały na biało, a złowieszczy.

Świetnie stworzona i odegrana jest również postać zataczającej się i gubiącej w zeznaniach, zniesmaczonej i zgorzkniałej Małgorzaty (Anastazja Kowalska). Niby dama, lecz pijana, że aż się chwieje. Upadła królowa topiąca smutki w kieliszku, bełkotliwie rzucająca niedopowiedziane klątwy. Wspaniały obrazek.

Kolejnym akcentem z wysokiej półki jest posiłek z pudełek na angielskim dworze. Z pałeczkami do twarzy najlepiej chuligańskiemu Lordowi Buckinghamowi (Michał Mrozek). Pochwały należą się zresztą wszystkim aktorom, bo każdy pracuje na scenie niby krawiec w Hoi An. Shakespearowskie postaci są prawdziwe, lecz nie przenoszą nas bezpośrednio do zamierzchłych czasów Anglii. Są należycie uwspółcześnione, otwierając pole do alegorycznych interpretacji.

Stroje, jakie im uszyli, pasują jak ulał. Gustowne, niektóre zabawne, wszystkie nieprzesadzone. Są nie tylko kostiumami. Można je bowiem potraktować jako uzupełnienie scenografii, która obok słów jest najmocniejszą stroną spektaklu.

Bartosz Śledź w roli Tyrrela, „Ryszard III” w Teatrze Polskim w Podziemiu, listopad 2026 Natalia Kabanow
Bartosz Śledź w roli Tyrrela, „Ryszard III” w Teatrze Polskim w Podziemiu, listopad 2026

Zdrady, spiski, morderstwa dokonują się na stylowo zaaranżowanym cmentarzu. W czarnych grobach spoczywa wszystko co dobre, po ziemi pełza zło. Imiona kolejnych mordowanych wypisywane są szminką na lustrach – pierwszorzędny pomysł. Pomiędzy rytmicznie rozmieszczonymi mogiłami aktorzy są i razem, i osobno, odgrywając swoje partie w różnych miejscach jednocześnie. Widzowie sami mogą zdecydować, której części się przyglądać. Dzięki temu bohaterowie dynamizują układ i plotą historię wciągającą, choć nie porywającą. 

Wszystko się zgadza, łącznie z harmonizującą z wydarzeniami muzyką i nastrojowymi światłami. Są jeszcze krzesła reżyserskie, na których zasiadają wielmożni państwo. Przecież to oni – najwyżsi w hierarchii – decydują i rozdają karty, sobie podległym zabierając i przydzielając co uznają za stosowne. Pogrążona w wewnętrznych nieczystych układach, niepohamowana w manipulacjach i kłamstwach, miotająca oszczerstwami jak kulami gradu, gotowa zabić, by istnieć. Wyzbyta etyki i moralności – władza.

Może to na Ciebie i na Twoje dzieci ostrzy groty piorunom. Ty, wchodząc na widownię, zawczasu możesz spojrzeć w nagrobne lustro, ale uśmiechnij się szeroko, bo zobaczysz udane przedstawienie.

Najbliższe pokazy: 21-24 stycznia 2027.

Twórcy:

  • reżyseria – Paweł Świątek,
  • muzyka – Olga Mysłowska,
  • scenografia i światła – Marcin Chlanda,
  • kostiumy – Grzegorz Więckowski,
  • asystenci reżysera – Franciszek Słoniowski, Maciej Ćwieluch.

Obsada: Janka Woźnicka, Agnieszka Kwietniewska, Michał Mrozek, Dariusz Maj, Igor Kujawski, Michał Opaliński, Anastazja Kowalska (gościnnie), Katarzyna Wuczko (gościnnie), Bartosz Śledź (gościnnie), Eryk Walkowiak (gościnnie).

Koprodukcja Teatru Polskiego w Podziemiu, Instytutu im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu oraz Fundacji Teatr Polski – TP dla Sztuki.

Galeria zdjęć

Bądź na bieżąco z Wrocławiem!

Kliknij „obserwuj”, aby wiedzieć, co dzieje się we Wrocławiu. Najciekawsze wiadomości z www.wroclaw.pl znajdziesz w Google News!

Reklama