Teatralne skarby przy Zapolskiej
- W archiwum Teatru Polskiego we Wrocławiu zgromadzono dokumentację z blisko 80 lat działalności sceny.
- Pod szyldem teatru do 2025 roku zrealizowano 633 premiery.
- W zbiorach archiwalnych Teatru Polskiego jest ok. 70 tysięcy obiektów.
Od Jakuba Rotbauma po Michała Zadarę
W Teatrze Polskim pracowali najważniejsi polscy artyści teatralni. Przy Zapolskiej reżyserowali m.in. Jakub Rotbaum, Krystyna Skuszanka, Jerzy Krasowski, Henryk Tomaszewski, Jerzy Grzegorzewski, Jerzy Jarocki, Krystian Lupa, Andrzej Wajda, Paweł Miśkiewicz, Jan Klata.
Na scenie realizowali dramaty Witolda Gombrowicza, Stanisława Wyspiańskiego, Juliusza Słowackiego, Adam Mickiewicza – wielogodzinna, pełna wersja jego „Dziadów” w reżyserii Michała Zadary (obecnie dyrektor Teatru Polskiego) to wyjątkowe wydarzenie w historii polskiego teatru. Wśród autorów są także współcześni pisarze: Helmut Kajzar, Ireneusz Iredyński, Janusz Głowacki, a Tadeusz Różewicz był nie tylko wystawiany jako autor, lecz przeprowadził serie prób jako reżyser „Kartoteki rozrzuconej” na Scenie Kameralnej.
Katalog aktorów Teatru Polskiego jest nie mniej imponujący, widnieją w nim nazwiska, m.in. Igora Przegrodzkiego, Igi Mayr, Krzesisławy Dubielówny, Zygmunta Bielawskiego, Bogusława Lindy, Teresy Sawickiej, Haliny Skoczyńskiej, Tadeusza Szymkowa, Krzysztofa Dracza, Miłogosta Reczka, Kingi Preis, Bartosza Porczyka, Anny Ilczuk.
List od Iredyńskiego, scenografia Zachwatowicz
Elżbieta Małecka od wielu lat pracuje w dziale literackim Teatru Polskiego we Wrocławiu, archiwum i biblioteka jest jego częścią. – To tylko zbiór nagrań muzyki do spektakli – mówi i otwiera szafę, która ma kilka metrów długości i sięga sufitów. W środku setki pudełek ze szpulami magnetofonowymi uszeregowane rocznikami i tytułami.
W największym pokoju teatralnego archiwum regały postawiane są tak gęsto, że trzeba się między nimi przeciskać. Na półkach m.in.:
- scenariusze spektakli (egzemplarze reżyserskie, poznaczone kolorowymi pisakami egzemplarze inspicjenckie, suflerskie, cenzorskie),
- raporty z prób i przedstawień,
- segregatory z fotosami aktorów, zdjęć z prób, spektakli, wydarzeń i uroczystości organizowanych przy ul. Zapolskiej,
Galeria zdjęć
- zapisy audio i video,
- afisze teatralne,
- plakaty,
- całe roczniki miesięcznika „Dialog” i innych periodyków teatralnych,
- książki.
W olbrzymiej komodzie szuflady wypełniają szkice scenografii (w tym autorstwa Krystyny Zachwatowicz oraz prof. Michała Jędrzejewskiego) i projekty kostiumów (przód i tył) z próbkami materiałów do poszczególnych elementów ubrań. Makiet scenografii nie można złożyć – zajmują kolejne półki.
Wśród nielicznych przykładów korespondencji z autorami jest list od Ireneusza Iredyńskiego, którego "Żegnaj, Judaszu" wystawiono we wrocławskim teatrze.
Plakaty i afisze w dużych szufladach rozłożone wraz z fotografiami dużych formatów, dalej dublety programów teatralnych i innych druków.
Różnorodność historycznych obiektów zachwyca. - Za to w procesie digitalizacji, a przede wszystkim przygotowań do niej, jest olbrzymim wyzwaniem. Bowiem każdy obiekt musi mieć nadany oryginalny numer katalogowy, który później umożliwi jego odnalezienie w cyfrowym archiwum Teatru - wyjaśnia Elżbieta Małecka. - W tym zakresie nieoceniona jest pomoc specjalistów z Biblioteki Uniwersyteckiej.
Zadanie na kilka sezonów
O potrzebie zdigitalizowania zbiorów teatralnego archiwum zaczynając od taśm muzycznych jako pierwszy mówił Zbigniew Karnecki, kompozytor, który był twórcą muzyki do wielu przedstawień. Pierwsze przymiarki - poszukiwania współpracowników do tego zadania oraz pieniędzy na jego realizację, przeprowadził, z pozytywnym skutkiem, Kazimierz Budzanowski, wicedyrektor teatru.Elżbieta Małecka, Teatr Polski we Wrocławiu
Ostatecznie proces digitalizacji to wspólne przedsięwzięcie Teatru Polskiego we Wrocławiu, Uniwersytetu Wrocławskiego, Oddział Digitalizacji i Usług Cyfrowych Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu oraz Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (IChB PAN), w ramach projektu „Bliżej Teatru. Digitalizacja i udostępnianie zasobów archiwalnych Teatru Polskiego we Wrocławiu”.
Na jego realizację uzyskano ponad 10,5 mln zł, które pochodzą także z budżetu UE. Prace potrwają do 2028 r.
