„Eliasz” Mendelssohna owacyjnie przyjęty
W tym roku obchodzimy 180. rocznicę prawykonania oratorium „Eliasz” Feliksa Mendelsssohna-Bartholdy'ego w Birmingham Town Hall (26 sierpnia 1846 roku).
Krytycy donosili wówczas, że owacja była hałaśliwa i ogłuszająca. A o samym dziele pisali, że jest jednym z najbardziej niezwykłych osiągnięć ludzkiego intelektu i „nigdy nie było jeszcze tryumfu tak skończonego, nigdy pełniejszego i szybszego uznania dla wielkiego dzieła sztuki” („Times”).
Wyjątkowych rozmiarów, ale też niezwykłej muzycznej urody utwór zabrzmi w sobotę 25 lipca o godzinie 18 w kościele św. Krzyża na Ostrowie Tumskim podczas Wieczorów Tumskich. Wstęp wygłosi Stanisław Rybarczyk.
Wystąpią soliści, chór i orkiestra Kreuzkirche w Bonn pod dyrekcją KMD Karin Freist-Wissing.
Wstęp jest wolny!
Utwór o proroku Eliaszu, którego nie omijały duchowe rozterki
Historia starotestamentowego proroka Eliasza jest opowieścią o odwadze płynącej z wiary. Eliasz, stając samotnie wobec króla Achaba, królowej Izebel oraz setek proroków Baala, podejmuje walkę o prawdę i wierność Bogu.
Jego zwycięstwo na górze Karmel, gdzie ogień zstąpił z nieba, jest nie tylko jedną z wyjątkowo dramatycznych scen biblijnych, ale też znakiem obecności Boga Izraela.
Prorok Eliasz to jednak nie tylko postać pełna siły i determinacji, ale również człowiek niepozbawiony lęku i wyczerpania (kiedy uciekając na pustynię przed groźbami Izebel, przeżywa chwile głębokiego kryzysu).
Wybitnego niemieckiego kompozytora Feliksa Mendelssohna-Bartholdy'ego zainspirowały właśnie duchowe rozterki proroka Eliasza.
Stanisław Rybarczyk, wrocławski dyrygent, menadżer, animator kultury, twórca i szef artystyczny Wieczorów Tumskich podkreśla, że w ramach których posłuchamy wielkiego dzieła, oratorium „Eliasz” łączy monumentalność tradycji Bacha i Händla z romantyczną ekspresją, bogactwem orkiestracji i niemal operowym napięciem dramatycznym.
„Potężne chóry ludu Izraela, przejmujące modlitwy, dramatyczna scena na górze Karmel, poruszająca aria „Es ist genug” („Dosyć już, Panie”) oraz słynny ośmiogłosowy chór „Denn er hat seinen Engeln befohlen über dir” tworzą dzieło, które od blisko dwustu lat zachwyca słuchaczy na całym świecie”.
– W wykonaniu artystów Kreuzkirche Bonn usłyszymy muzyczną opowieść o wierze silniejszej od lęku, o ludzkiej słabości, nadziei, ale też o poszukiwaniu Boga pośród najtrudniejszych doświadczeń życia. Wrocławski koncert będzie zarazem częścią polskiego tournée zespołu obejmującego Katowice, Legnicę i Wrocław, stając się kolejnym muzycznym spotkaniem kultur i tradycji po obu stronach Odry – dodaje Stanisław Rybarczyk.
Oratorium „Eliasz” – program dla słuchaczy na 25 lipca
Część I:
Wprowadzenie:
Proroctwo Eliasza o suszy i karze za odstępstwo Izraela / Die Weissagung des Elias von Dürre und Strafe für den Abfall Israels
1. Głód i cierpienie Izraela /Hungersnot und Leid in Israel
- modlitwa ludu o pomoc / Gebet des Volkes um Hilfe
- zapowiedź trzyletniej suszy / Ankündigung der dreijährigen Dürre
- wezwanie do nawrócenia / Aufruf zur Umkehr
2. Eliasz i wdowa z Sarepty / Elias und die Witwe von Zarpath
- ucieczka Eliasza nad potok Kerit / Elias’ Flucht an den Bach Krith (Crith)
- cudowne rozmnożenie pożywienia / Wunderbare Vermehrung der Nahrung
- śmierć i wskrzeszenie syna wdowy / Tod und Auferweckung des Sohnes der Witwe
3. Eliasz i prorocy Baala / Elias und die Baalspriester
- spotkanie Eliasza z królem Achabem / Begegnung des Elias mit König Ahab
- pojedynek z kapłanami Baala na górze Karmel / Gottesurteil auf dem Berg Karmel
- objawienie mocy Boga Izraela poprzez ogień z nieba / Offenbarung der Macht des Gottes Israels durch Feuer vom Himmel
4. Koniec suszy / Das Ende der Dürre
- modlitwa Eliasza o deszcz / Elias’ Gebet um Regen
- powrót błogosławieństwa na ziemię Izraela / Die Rückkehr des Segens über das Land Israel
Część II:
Wprowadzenie:
Pocieszenie i zapowiedź Bożej opieki / Trost und Verheißung göttlichen Beistands
5. Prześladowanie Eliasza / Die Verfolgung des Elias
- gniew królowej Izebel / Der Zorn der Königin Isebel
- groźba śmierci proroka / Die Todesdrohung gegen den Propheten
- ucieczka Eliasza na pustynię / Elias’ Flucht in die Wüste
6. Eliasz na pustyni / Elias in der Wüste
- samotność i zwątpienie proroka / Einsamkeit und Verzweiflung des Propheten
- spotkanie z aniołem / Begegnung mit einem Engel
- umocnienie Eliasza do dalszej misji / Stärkung des Elias für seine weitere Sendung
7. Objawienie Boga na górze Horeb / Die Offenbarung Gottes auf dem Berg Horeb
- Eliasz doświadcza obecności Boga / Elias erfährt die Gegenwart Gottes
- Bóg objawia się nie w burzy, trzęsieniu ziemi ani ogniu, lecz w „cichym powiewie” / Gott offenbart sich nicht im Sturm, Erdbeben oder Feuer, sondern im „sanften Säuseln“
8. Powrót Eliasza do misji i jego wniebowzięcie / Die Rückkehr des Elias zu seiner Sendung und seine Himmelfahrt
- powołanie Elizeusza / Die Berufung des Elisa
- zapowiedź przyszłego odkupienia / Verheißung der künftigen Erlösung
- Eliasz zostaje zabrany do nieba na ognistym rydwanie / Elias wird auf einem feurigen Wagen in den Himmel aufgenommen
Finał:
- proroctwa mesjańskie / Messianische Weissagungen
- chwała Boga / Die Verherrlichung Gottes
- triumfalny chór końcowy / Triumphaler Schlusschor.
Koncert 25 lipca – wykonawcy
- Stephanie Watin – sopran
- Ingeborg Danz / Maria Anna Meyer – alt
- Christoph Behrens-Watin – tenor
- Andreas Petermeier – bas (Eliasz)
- Theresa Dewey – sopran (partia chłopięca)
- Chór Kreuzkirche Bonn
- Orkiestra Symfoniczna Kreuzkirche Bonn
- Peter Stein – koncertmistrz
- KMD Karin Freist-Wissing – dyrygentka.
