Podwórko w kwartale ulic Nowowiejskiej, Jedności Narodowej, Daszyńskiego i Żeromskiego to miejsce wyjątkowe m.in. ze względu na swój rozmiar. Jest to największe podwórko kamieniczne w naszym mieście, określane planistycznym wybrykiem zabudowywanego zazwyczaj „pod korek” Breslau sprzed stu kilkudziesięciu lat.
Planowane przez Zarząd Zasobu Komunalnego prace są kontynuacją działań zainicjowanych przez samych mieszkańców, którzy za pośrednictwem Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego poczynili pierwszy krok.
Nie chcemy poprzestawać na tym, co w głosowaniu WBO wywalczyli sobie tutaj mieszkańcy. Mamy w mieście świetne przykłady, ile można „wycisnąć” z tych zapomnianych przez dziesięciolecia placów pomiędzy kamienicami, jeśli potraktuje się je kompleksowo. Przykładem niech będzie choćby Podwórko im. Wszystkich Mieszkańców na Przedmieściu Oławskim. Tam też zaczęło się od Budżetu Obywatelskiego. Skończyło - wielką transformacją z klepiska w przepiękną przestrzeń, z której cała lokalna społeczność może być dumna.Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia
Metamorfoza już się rozpoczęła
W ramach realizacji projektu WBO na wspomnianym podwórku powstał już plac zabaw wyposażony m.in. w sieć do wspinaczki oraz urządzenia do balansowania. Wybudowano alejki w formie mini-trasy rowerowej dla najmłodszych.
II etap realizacji będzie funkcjonalnie powiązany z tym, co już zrobiono:
- powstanie mini-skatepark,
- strefa do ćwiczeń na świeżym powietrzu,
- nowe nasadzenia.
Planowane jest odnowienie zielonego „labiryntu” oraz stworzenie przestrzeni służących integracji mieszkańców. Przetarg na te roboty budowlane zostanie ogłoszony już w październiku tego roku.
Wielkie zmiany jeszcze przed nami
Miasto już przygotowuje się do kolejnych etapów. Równolegle do prac związanych z WBO przygotowywany jest niezależny przetarg na opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej pozostałej części podwórka.
To zadanie zrealizujemy w ramach międzynarodowego projektu LifeCoolCity. Przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki wodnej oraz środków UE zamierzamy wprowadzić tutaj między innymi rozwiązania związane z jak najlepszą retencją wód i bioróżnorodnością. W tym podwórku już jest sporo zieleni, ale chodzi o to, by lepiej o nią zadbać i zatrzymać wody opadowe przy pomocy ogrodów deszczowych i niecek retencyjnych.Andrzej Margielewski, dyrektor ZZK
Galeria zdjęć
Już teraz wiadomo, że podwórko wymaga budowy dróg dojazdowych z prawdziwego zdarzenia, miejsc parkingowych oraz uporządkowania kwestii gromadzenia odpadów. Tradycyjnie, ostateczne rozwiązania oraz program użytkowy wnętrza zostanie opracowany w oparciu o konsultacje społeczne. Przed rozpoczęciem inwestycji Zarząd Zasobu Komunalnego wraz z projektantem zorganizują spotkanie dla mieszkańców, podczas którego będzie można zgłaszać swoje pomysły i uwagi.
Do zagospodarowania jest przestrzeń jak cztery boiska piłkarskie
Co kryje się pod hasłem „największe podwórko kamieniczne Wrocławia”? Formalnie, po odjęciu powierzchni kilku stojących w środku oficyn i warsztatów – całe wnętrze ma ok. 3 hektarów (ok. 30 tys. m2). Zmieściłyby się tu cztery pełnowymiarowe boiska piłkarskie. Nawet jeśli odejmiemy hektar (bo tyle nie jest własnością miejską), wciąż pozostaje ogromna przestrzeń do zagospodarowania.
Przy okazji warto wspomnieć o tym, że będzie to kolejny przykład wnętrza podwórzowego (po ul. Krzywej), które zostanie zaadaptowane na oazę zieleni o wielkości paru wielkomiejskich placów.
Kiedyś rosły tu winogrona
To okolica o długiej i barwnej historii, po której, mimo zachowania wielu kamienic, nie ma nawet śladu. Przed stuleciami w rejonie tego podwórka znajdowały się winnice. Pamięć o przeszłości tego miejsca trwała jeszcze w XX wieku w nazwach ulic, w sąsiedztwie tego kwartału zabudowy: była więc Weinstrasse (ul. Winna, dzisiejsza ul. Żeromskiego) oraz Rebenstrasse (ul. Winoroślowa, dziś to odchodząca na południe od Nowowiejskiej ul. Wygodna). Aż do lat 60. XX wieku na planie Wrocławia można było jeszcze dostrzec biegnącą równolegle do Jedności Narodowej uliczkę Winnice (do 1945 roku Weinbergsweg – Droga Do Winnicy).
Jakim cudem nie zabudowano tego terenu?
To, że tak atrakcyjna przestrzeń przedwojennego, przemysłowego Breslau nie została zabudowana jest nie lada ciekawostką. Na przełomie XIX i XX wieku, każdy metr kwadratowy pod zabudowę był na wagę złota.
Niezabudowana do dziś przestrzeń jest bowiem efektem niezrealizowanego planu niemieckich architektów. Gdyby zamierzenia te doszły do skutku, dzisiejsza ulica Orzeszkowej nie kończyłaby się na skrzyżowaniu z Żeromskiego, tylko pobiegła przez to podwórze na przełaj, aż do Jedności Narodowej.
Zamiary urbanistów sprzed około 120 lat pozostały jednak na papierze. W pierzejowej kamienicznej zabudowie miejsca na wlot i wylot takiej drogi pozostały, ale pełnią one obecnie jedynie rolę wjazdu na podwórze.
Warto dodać też, że aż do ostatniej wojny ogromna część wnętrza dzisiejszego podwórka Nowowiejska – Jedności Narodowej – Daszyńskiego – Żeromskiego była zagracona zabudowaniami warsztatowymi i fabryczkami. Interesy prowadzili tu przedsiębiorcy z branży meblarsko-drzewnej. Działała fabryka maszyn do obróbki drewna. Jeszcze po wojnie w podwórku funkcjonowały drobne warsztaty i przedsiębiorstwa.
Współcześnie mało kto domyśli się, że prawie pół wnętrza podwórzowego było zabudowane – szczególnie część od strony dzisiejszej Żeromskiego. Dziś o tej przeszłości świadczą ostatnie zabudowania gospodarcze oraz miejscami „kocie łby” – ślady dawnych placów i ciągów gospodarczych, biegnących w tym wnętrzu.
