Hala Targowa we Wrocławiu – historia i plany na rozwój

Jak i po co zbudowano Halę Targową we Wrocławiu?

W 1901 r. władze Breslau podjęły decyzję o budowie Markthalle I (Hala Targowa przy ulicy Piaskowej 17) i Markthalle II (nieistniejąca już bliźniacza Hala Targowa przy ul. Kolejowej 43-45). Wcześniej głównymi targowiskami miasta były Rynek, pl. Solny i Nowy Targ – duże, otwarte przestrzenie pod gołym niebem.

Jednym z głównych powodów budowy hal (w pierwotnych planach miało ich powstać aż pięć, w różnych częściach miasta) była potrzeba prowadzenia handlu miejskiego, niezależnie od warunków pogodowych. Aby spełnić nowe wymagania sanitarno-higieniczne, wrocławskie hale miały być wyposażone w nowoczesne urządzenia techniczne: chłodnie, windy, mechaniczną wentylację, a także bieżącą wodę. Hale wydawały się więc być idealnym rozwiązaniem – zarówno dla mieszkańców, jak i sprzedawców. 

Głównym projektantem obu hal mianowany został Richard Plüddemann – wybitny niemiecki architekt, radca budowlany Wrocławia. To na podstawie jego pomysłów opracowany został projekt koncepcyjny, ukończony później przez miejskiego inspektora budowlanego Friedricha Friesego. Ostateczne prace nad realizacją inwestycji prowadził jednak jego następca, Heinrich Küster – specjalista od konstrukcji żelaznych, który od 1905 roku kierował wszystkimi pracami budowlanymi.

Galeria zdjęć

Obie hale targowe powstawały w tym samym czasie, w analogicznej technologii. Budynki miały konstrukcję betonową i żelbetową. Decyzja o pionierskim zastosowaniu tego nowego materiału podyktowana została względami ekonomicznymi oraz przekonaniem, że tak masywna budowla zapewni lepszą ochronę przed ciepłem w lecie, a zimnem w zimie. Obie hale zostały wyposażone w galerie, piwnice i chłodnie.  

We Wrocławiu obu halom nadano formy neogotyckie. Ich ściany szczytowe były lekkie i mocno przeszklone. Elewacje wykonano z czerwonej cegły i ozdobiono je skromną dekoracją z piaskowca, widoczną głównie w partii wejścia głównego (herb Wrocławia), cokołów i narożników. 

Tomasz Hołod

Hala Targowa przy ulicy Piaskowej 17 zyskała ponadto dwie wieże – wysoką czworoboczną wieżę zegarową i mniejszą, przykrytą łamanym dachem, usytuowaną od strony Odry. To właśnie na wieży zegarowej znajduje się jedna z najbardziej znanych we Wrocławiu dekoracji rzeźbiarskich – płaskorzeźba przedstawiająca zziębniętą przekupkę pod parasolem, na tle zimowego, otwartego targowiska. Obie hale zostały oddane do użytku 5 października 1908 roku i działały nieprzerwanie do 1945 roku. 

Hala przy ul. Kolejowej, mocno uszkodzona w wyniku działań wojennych, została ostatecznie rozebrana w latach 70. XX wieku. Więcej szczęścia miała hala przy ulicy Piaskowej, która po doraźnych naprawach szybko powróciła do swej funkcji. Szczęśliwie zachowały się też oryginalne stoiska, posadzki, urządzenia mechaniczne i windy. Część tego oryginalnego wyposażenia została wymieniona dopiero w latach 1980-1983.

Kto zarządzał Halą Targową we Wrocławiu przez ostatnie dekady?

Właścicielem Hali Targowej w latach powojennych było Państwowe Przedsiębiorstwo “Targowiska”, które po 1989 roku przekształciło się w Społem PSS “Północ”, a następnie w zarządzającą obiektem do początku 2026 roku spółkę Tradycja i Jakość. Obecnie zabytkowa hala jest znów pod opieką władz miasta, które do końca tego roku planują wyłonić w przetargu nowego operatora hali.

Tomasz Hołod

To właśnie T&J – mając w swojej sieci 13 placówek handlowych, w tym znane Delikatesy T&J w Pasażu Grunwaldzkim – zarządzała Halą Targową aż do końca 2025 roku. Umowa z T&J wygasa z końcem 2026 roku, kiedy zarządzanie przejmie nowy operator wyłoniony w konkursie.

Dlaczego miasto angażuje się właśnie teraz?

Hala Targowa jest własnością Wrocławia – miasto jednak przez długi czas przekazywało zarządzanie obiektem zewnętrznym podmiotom na podstawie wieloletnich umów. Wygaśnięcie umowy z T&J to naturalny moment, by przemyśleć przyszłość tego miejsca od podstaw.

Prezydent Wrocławia Jacek Sutryk podkreśla, że hala nie zostanie sprzedana ani nie zmieni swojego handlowego charakteru – ma pozostać dobrem wspólnym mieszkańców. W tym celu miasto przeprowadza pełną inwentaryzację obiektu, zamówiło analizę trzech wariantów jego rozwoju (wykonuje ją wrocławska firma Beeline Research & Consulting) i planuje konkurs na nowego operatora w czerwcu 2026 roku. Nowy podmiot ma zacząć zarządzać halą od 1 stycznia 2027 roku, na podstawie umowy zawartej na co najmniej 15 lat.

Tomasz Hołod

Warto pamiętać, że Hala Targowa I jest wpisana do rejestru zabytków od 1979 roku, co oznacza, że wszelkie prace remontowe muszą odbywać się pod nadzorem konserwatorskim.

Kompleks budynków hali to dziś blisko 8 tys. m² powierzchni – parter, antresola i piwnice. Mieści w sobie zarówno przestrzenie handlowo-usługowo-gastronomiczne, magazynowe jak i biurowe, a nawet dawny hostel. Choć część stoisk pozostaje pusta, kupcy, usługodawcy i mieszkańcy są zgodni: to wyjątkowe miejsce w centrum miasta, które warto zachować i rozwijać.

Więcej o historii i bieżącej działalności Hali Targowej znajdziesz na stronie hala-targowa.pl.

Plany na rozwój Hali Targowej we Wrocławiu