Spis treści (kliknij, aby przejść)
Mocnymi, o ile nie najmocniejszymi, stronami Przeglądu Sztuki Survival od lat są: opuszczone miejsca i tematy nakłaniające twórców do osadzenia dzieł w kontekście niedostępnych dziś budynków oraz minionych, ale w pewnym sensie do dziś aktualnych, wydarzeń.
Miejsce Survivalu – kliniki na Bujwida
Tym razem festiwal zagości w dawnej Klinice Psychiatrii i Chorób Nerwowych przy ul. Bujwida 44 - jednym z najbardziej fascynujących kompleksów medycznych we Wrocławiu.Magdalena Basak, kuratorka z fundacji Art Transparent
Na przełomie XIX i XX wieku wybudowanie uniwersyteckich klinik na Bujwida było najpoważniejszą inwestycją z zakresu nauk medycznych w mieście. Ośrodek natychmiast stał się symbolem potęgi pruskiej nauki i jej znaczenia dla państwa.
Jedną z największych w kompleksie była klinika psychiatrii, działająca od 1907 roku.
Należała do nowoczesnych ośrodków badań nad ludzkim umysłem i układem nerwowym. Pracowali tu wybitni lekarze i naukowcy, wśród nich Alois Alzheimer. Przez pięć festiwalowych dni zwiedzający będą mogli odkryć przestrzeń, która przez ponad sto lat była miejscem leczenia, badań i naukowych przełomów, a dziś staje się sceną dla sztuki współczesnej.Magdalena Basak
Słynny naukowiec od 1912 kierował katedrą psychiatrii i był dyrektorem całych klinik. Alzheimer zmarł we Wrocławiu w 1915 roku w wieku zaledwie 51 lat.
Organizatorzy przeglądu przywołują także postać Otfrida Foerstera, innego znakomitego pracownika kliniki, który zrewolucjonizował światową neurologię. Foerster był współtwórcą przełomowego atlasu mózgu oraz sygnatariuszem apelu Magnusa Hirschfelda o zniesienie paragrafu 175, kryminalizującego homoseksualnych mężczyzn.
Po drugiej wojnie światowej budynki psychiatrii i chorób nerwowych odbudowano ze zniszczeń na potrzeby szpitala dziecięcego specjalizującego się w chorobach onkologicznych, hematologicznych oraz zakaźnych.
– Na tych, którzy chcą lepiej poznać prezentowane prace i historię miejsca, czekają oprowadzania kuratorskie – informuje Magdalena Basak. Obowiązują na nie zapisy (do sprawdzenia tutaj).
Program wszystkich wydarzeń wraz z mapą, pokazującą, w których budynkach prezentowane są poszczególne prace, jest do pobrania pod tym artykułem (plik PDF) oraz ze strony Survivalu – tutaj.
Galeria zdjęć
Temat – palec w sercu
Wystawa składa się z 35 prac wyłonionych spośród 903 zgłoszeń. Część z nich to realizacje przygotowane specjalnie dla tej wyjątkowej lokalizacji.
Dawna Klinika Psychiatrii i Chorób Nerwowych UMW stanie się w tym roku przestrzenią dla sztuki, która stawia pytania o to, komu ufamy i skąd czerpiemy wiedzę o świecie. Hasło „palec w sercu” odwołuje się do historii wrocławskiej medycyny, ale prowadzi także do rozmowy o współczesnych wyzwaniach - od zdrowia psychicznego po dezinformację.Magdalena Basak
Temat wspomina o Wiktorze Brossie, który podczas przeprowadzania operacji używał palca do poszerzania zastawki w sercu pacjenta. Metoda Brossa uznana została za pionierską, a jego palec odlano w gipsie.
Zachowany model zapisywał głębokość, na jaką należało wsunąć palec do lewej komory, by poszerzyć zastawkę. Odlew palca Brossa jest zarówno narzędziem medycznym, ustanawiającym ciało konkretnego lekarza jako wzorzec miary, jak i osobliwą naukową relikwią.
Scena Społeczna
Ważną częścią przeglądu jest Scena Społeczna, gdzie eksperci rozmawiają o tematach uniwersalnych – od zdrowia psychicznego po dezinformację. – Wieczorami festiwal ożyje także dzięki programowi muzycznemu – dodaje Magdalena Basak.
Więcej o Scenie Społecznej i jej program – tutaj.
Część przychodzi na Survival dla sztuki, część po to, by odkryć nieznane zakątki miasta. Dla wielu osób jest to pierwszy kontakt ze sztuką współczesną. Ważnym elementem festiwalu pozostaje dostępność: bezpłatny wstęp, przystępne opisy prac oraz oprowadzania, które pomagają każdemu poczuć się tutaj równie ważnym i zrozumianym.Magdalena Basak
Organizatorzy zapraszają także do klubu festiwalowego na kawę, leżaki i na rozmowy.
24. Przegląd Sztuki Survival - program, informacje
24. Przegląd Sztuki Survival
- Termin: od 26 do 30 czerwca 2026
- Miejsce: była Klinika Psychiatrii i Chorób Nerwowych przy ul. Bujwida 44
- Wstęp: bezpłatny, na część wydarzeń obowiązują zapisy
- Program: w pliku PDF poniżej i pod tym linkiem
- Kuratorzy: Michał Bieniek, Daniel Brożek, Małgorzata Miśniakiewicz i Ewa Pluta
- Organizator: fundacja Art Transparent