W 100. rocznicę urodzin artysty – wystawa w Pałacu Królewskim
Wystawę udało się zorganizować dzięki malarzowi Andrzejowi Stroce, współwłaścicielowi Galerii Grafiki i Plakatu w Warszawie, przyjacielowi Jana Tarasina oraz dzięki Jakubowi Tarasinowi, synowi artysty, do którego należą obecnie wszystkie prezentowane na III piętrze budynku przy ul. Kazimierza Wielkiego prace.
We Wrocławiu sporadycznie oglądaliśmy dotąd dzieła Jana Tarasina. Były prezentowane na wystawach w latach 70. i 90. Obecna prezentacja jest największą dotychczasową i jednocześnie pełnowymiarową retrospektywą w stolicy Dolnego Śląska.
Wystawa w 100. rocznicę urodzin Jana Tarasina jest nie tylko historią artystycznej drogi wybitnego malarza, grafika, rysownika, fotografa, ale – w szerszym kontekście – również opowieścią o polskiej sztuce powojennej.
Jan Tarasin – jak zmieniał się styl artysty
Urodzony w 1926 roku w Kaliszu artysta w życiu migrował kilkakrotnie. Maturę zdawał w Olkuszu, studia kończył w Krakowie, ale prawdziwą karierę artystyczną zrobił już w Warszawie, gdzie potem pozostał na ASP jako pedagog i wreszcie rektor tej uczelni.
Należał do zawiązanej już po wojnie drugiej Grupy Krakowskiej, obok m.in. Tadeusza Brzozowskiego, Tadeusza Kantora, Jerzego Nowosielskiego, Marii Pinińskiej-Bereś i Erny Rosenstein.
Na wystawie monograficznej w Pałacu Królewskim prześledzimy ewolucję twórczości Jana Tarasina – od wczesnych rysunków, obrazów z lat 50. XX wieku, wykonanych tuż po studiach na krakowskiej ASP aż po ostatnie lata. Bo są tu prace, które powstawały w 2008 roku, tuż przed odejściem artysty.
Oglądając prace poznamy charakterystyczny styl artysty, który zmieniał się - od malarstwa figuratywnego po abstrakcję. Sztuka Jana Tarasina jest dziś kojarzona przede wszystkim z abstrakcją, chociaż, po dokładnej lekturze prac, przekonamy się, że wciąż ma wiele wspólnego z figuracją, a postaci i rzeczy są w niej często ukrytetłumaczy dr Anna Kania-Saj, kuratorka wystawy.
Galeria zdjęć
Obrazy, grafiki, rysunki i odnalezione w piwnicy dzieło
Wśród ponad 80 prac Jana Tarasina na wystawie są zarówno dzieła malarskie, ale też grafiki, rysunki.
Galeria zdjęć
– Niejednokrotnie ten sam motyw artysta traktował w wielu różnych technikach – w rysunku tuszem, litografii, wykonywał serigrafie, które były dla niego równie ważne co malarstwo – mówi kuratorka.
Ciekawostką będzie kilka akwarel Jana Tarasina, które artysta namalował dla syna Jakuba, żeby udowodnić mu, że tata umie malować, bo dla dziecka abstrakcja nie kojarzyła się raczej z umiejętnością oddania świata.
Jednym z najciekawszych odkryć ostatniego czasu jest niedokończony, a pochodzący prawdopodobnie z lat 60. XX wieku gipsowy relief, który Jakub Tarasin odnalazł w piwnicy ojca.
Galeria zdjęć
– Relief składa się z kilkunastu elementów i tworzy wyjątkową płaszczyznę. Być może był zamówiony jako część dekoracji do jakiegoś wnętrza, sądząc po tym, że Jan Tarasin pracował w tamtym czasie na Wydziale Architektury Wnętrz krakowskiej ASP. Historia nie jest do końca znana, ale dzieło jest premierą na 100. rocznicę urodzin, ponieważ nigdy wcześniej nie było prezentowane – opowiada dr Anna Kania-Saj.
Jan Tarasin – inspirujący się sztuką Dalekiego Wschodu
Dr Anna Kania-Saj uważa, że sztuka Jana Tarasina jest intelektualna, pełna inspiracji, m.in. z podróży jaką artysta odbył na Daleki Wschód, gdzie poznawał filozofię tamtej sztuki i w pewien sposób przełożył też na swoje prace.
– Na wystawie mamy kilka grafik o charakterystycznym rodzaju pejzażu, który można zaobserwować w sztuce Dalekiego Wschodu, gdzie nie ma jakiegoś konkretnego centralnego punktu, ale pejzaż jest bardzo rytmiczny, a jego warstwy miękko się w nim przenikają – opowiada kuratorka wystawy.
Sposób budowania pejzażu u Jana Tarasina przywodzi na myśl ten dalekowschodni. – To rodzaj charakterystycznej kompozycji, rozłożenie przedmiotów, rozmieszczenie ludzi na obrazach, zachowanie rytmiczności, powtarzalności, znaki, które mogą nam przypominać utwory muzyczne. Jan Tarasin wypracował styl wyjątkowy, nie dający się porównać z innymi artystami – tłumaczy dr Anna Kania-Saj.
Ważna jest u artysty kolorystyka, choć poza niezwykle barwnymi obrazami mamy również prace monochromatyczne, w których głównym tematem jest linia.
– Mogą u oglądającego wywołać wręcz hipnotyzujący efekt – dodaje kuratorka.
Wystawa Jana Tarasina – godziny otwarcia, bilety
Wernisaż wystawy prac Jana Tarasina w piątek 20 listopada o godz. 17 w Pałacu Królewskim. Wstęp wolny!
Potem wystawę można oglądać do 28 lutego 2027 roku w dniach:
- środa-sobota – 11-17,
- niedziela – 10-18.
Bilety kosztują:
- normalny – 25 zł,
- ulgowy – 20 zł,
- rodzinny* – 45 zł,
- grupowy* – 20 zł.