– Substancje chemiczne potrafią działać podstępnie - nie zawsze je widzimy czy czujemy, a mimo to mogą stanowić śmiertelne zagrożenie. Dlatego najważniejsze jest szybkie opuszczenie skażonego obszaru i ochrona dróg oddechowych. Wiele gazów unosi się, inne przeciwnie - pełzają nisko przy ziemi, dlatego kierunek wiatru i sposób poruszania się mają ogromne znaczenie. Jeśli znajdziemy się w pobliżu zdarzenia, najlepiej schronić się w budynku, uszczelnić okna i nie wychodzić bez potrzeby. Każda minuta właściwego działania realnie zmniejsza ryzyko zatrucia — wyjaśnia kpt. Marek Gwóźdź z Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych we Wrocławiu.
Zgodnie z rządowym poradnikiem bezpieczeństwa na możliwe skażenie chemiczne mogą wskazywać:
- widoczny dym, nietypowa mgła lub intensywny zapach
- nagłe bóle głowy, pieczenie oczu, kaszel u wielu osób w jednym miejscu
- komunikaty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa i służb ratunkowych
- sygnały alarmowe – lokalne lub zakładowe.
Informacje o zagrożeniach mogą pojawić się także w mediach społecznościowych, ale tu ostrożność jest kluczowa. W trakcie pożaru jednego z magazynów na terenie Wrocławia w 2023 roku w internecie krążyły sprzeczne wiadomości o rozprzestrzenianiu się oparów. Ostatecznie wątpliwości rozwiały dopiero PSP i Urząd Miejski Wrocławia – dlatego zawsze warto czekać na oficjalny komunikat, a nie słuchać plotek.
Pierwsze kroki – jak postępować?
Co zrobić natychmiast po zauważeniu oparów? Oto kilka wskazówek postępowania.
- Oddal się od źródła zagrożenia, najlepiej w przeciwną stronę do kierunku wiatru.
- Zabezpiecz drogi oddechowe – nawet zwykła chusta lub ręcznik mogą dać czas na skuteczną ucieczkę.
- Wejdź do budynku, jeśli jesteś na otwartej przestrzeni – ukrycie się jest często skuteczniejsze niż ucieczka.
- Zamknij okna i drzwi, uszczelnij szczeliny mokrymi ręcznikami,jeśli to konieczne.
- Wyłącz klimatyzację i wentylację, które mogą wciągnąć opary do środka.Słuchaj komunikatów – korzystaj wyłącznie z oficjalnych źródeł: RCB, PSP, Policja, Urząd Miejski Wrocławia.
Ewakuacja – kiedy jest konieczna?
Służby mogą podjąć decyzję o ewakuacji, jeśli opary stanowią realne zagrożenie. Wtedy:
- zabierz dokumenty, telefon, leki i małą apteczkę
- pomóż dzieciom, seniorom i osobom o ograniczonej mobilności
- zabierz zwierzęta, jeśli sytuacja na to pozwala – transporter i smycz są obowiązkowe
- zachowaj spokój i idź w wyznaczone miejsce zbiórki.
W trakcie pożaru w jednym z wrocławskich zakładów w 2022 roku część mieszkańców ewakuowano prewencyjnie. Ci, którzy stosowali się do instrukcji straży pożarnej, opuścili teren szybko i bez zbędnego ryzyka.
Co z domowymi zwierzętami?
Zwierzęta są równie narażone na działanie oparów jak ludzie, a często nawet mniej odporne. W sytuacji zagrożenia bądź ewakuacji pamiętaj o zabraniu transportera dla małego pupila, przygotowaniu miski i wody, założeniu mu identyfikatora lub adresówki.
Jeśli musisz zostawić zwierzę w domu na czas ewakuacji, poinformuj o tym strażaków – oni też prowadzą akcje ratowania zwierząt.
Jak zadbać o bezpieczeństwo po powrocie?
- Dokładnie przewietrz mieszkanie.
- Wyrzuć żywność, która mogła mieć kontakt z toksycznym dymem.
- Zmień ubranie, umyj twarz i ręce.
- Jeśli pojawią się kaszel, duszność lub podrażnienie oczu – zgłoś się do lekarza.
- Zgłoś wszelkie szkody w budynku odpowiednim służbom.
To już ostatnia lekcja
W ramach programu Bezpieczny Wrocław mieszkańcy Wrocławia w maju dostali do skrzynek specjalne wydanie biuletynu „Poradnik na czas kryzysu”, jesienią mogli wziąć udział w praktycznych szkoleniach, a także zapoznać się z zasadamipostępowania w wyjątkowych sytuacjach w specjalnym cyklu edukacyjnym „Lekcje o bezpieczeństwie”.
Program miał na celu wyposażyć każdego w praktyczną wiedzę – od pierwszej pomocy i ratowania życia, przez bezpieczeństwo cyfrowe, po przygotowanie na sytuacje kryzysowe. Bo w krytycznej chwili to ty możesz być pierwszy na miejscu, gotowy do działania.
Wszystkie lekcje w serwisie Bezpieczny Wrocław.
