Wystawa o kardynale Kominku w Arsenale - jeszcze do 26 września [ZDJĘCIA]

Jeszcze do 26 września w Muzeum Miejskim przy ul. Cieszyńskiego (Arsenał) można oglądać wystawę „Przebaczenie i pojednanie. Kardynał Kominek. Nieznany ojciec Europy”. Ze względu na dużą frekwencję wystawa będzie otwarta dłużej.

  • Wystawa w Arsenale od 14 maja, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • „Podwójny anioł”, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Dyr. Isabelle Benoit, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Konsul generalna Niemiec we Wrocławiu Elisabeth Wolbers, fot. UM

  • „Requiem”, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Prezydent Rafał Dutkiewicz: „Kardynał Kominek był ojcem pojednania europejskiego i gdyby nie to pojednanie europejskie, to nie byłoby Europy we współczesnym kształcie”, fot. UM

  • Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • „Requiem” autorstwa Alexandra Polzina, fot. UM

  • Ks. biskup Andrzej Siemieniewski:

    Wystawa w Arsenale, fot. UM

  • Ks. biskup Andrzej Siemieniewski: „Ksiądz kardynał Kominek wiedział, że wielką wizję Europy zjednoczonej trzeba zaczynać od pojednania”, fot. UM


Wystawa przedstawia postać Bolesława Kominka, arcybiskupa Wrocławia, autora listu wysłanego w 1956 roku przez polskich biskupów do ich niemieckich od­powiedników, zawierającego słynne zdanie „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”. 
Ten gest zapoczątkował proces pojednania polsko-niemieckiego, bez którego rozszerzenie Unii Europejskiej na wschód byłoby o wiele trudniejsze, jeśli nie całkowicie niemożliwe.

Tło wystawy stanowi krótka prezentacja wydarzeń zaczerp­niętych z historii relacji polsko-niemieckich oraz historii Europy, obejmujących okres przed II wojną światową, samą wojnę oraz czasy po jej zakończeniu.

Godziny otwarcia: poniedziałek-sobota 10.00 – 17.00, niedziela 10.00 – 18.00. Wstęp wolny

Wystawa jest dostępna w języku polskim, angielskim i niemieckim.

Otwarcie wystawy

Podczas uroczystego otwarcia ekspozycji, 13 maja, zebrani usłyszeli jednak, że kardynał był i znany w Europie, i bez wątpienia można go uznawać za jednego z jej ojców. Taką opinią podzieliła się z zebranymi na uroczystym otwarciu wystawy we wrocławskim Arsenale konsul generalna Niemiec we Wrocławiu Elisabeth Wolbers:

– Na pewno Bolesława Kominka można nazwać ojcem Europy. Właśnie on był inicjatorem i głównym autorem kamienia milowego na drodze do pojednania między Polakami i Niemcami. To on przekonywał swoich braci biskupów w Polsce, że należy uczynić ten z pewnością niełatwy krok, zaledwie 20 lat po zakończeniu rozpętanej przez Niemcy II wojny światowej, po niewyobrażalnej fali przemocy, ucisku i zagładzie biskupi polscy wyciągnęli rękę do pojednania. (...) Wizja Europy Bolesława Kominka wykraczała poza pojednanie między Polską a Niemcami. Już wówczas, cztery lata po zbudowaniu muru berlińskiego, dążył do pokonania podziału Europy. Już wtedy – i słusznie – rozpatrywał stosunki polsko-niemieckie w kontekście europejskim. Dzisiaj, ponad pięćdziesiat lat później, my, Niemcy, i Polacy jesteśmy połaczeni partnerstwem we wspólnocie wartości Unii Europejskiej. Jako konsul niemiecka tutaj, we Wrocławiu, prawie codziennie mam okazję obserwować, jak bliskie, wielostronne i partnerskie, a często wręcz przyjacielskie są dzisiaj nasze relacje. Ten pozytywny rozwój Polska i Niemcy doceniają zwłaszcza w tym roku, kiedy to obchodzimy jubileusz 25-lecia traktatu o dobrym sasiedztwie i przyjaznej współpracy. My, Niemcy, jesteśmy w pełni świadomi tego, że taki rozwój wypadków nie był wcale oczywisty. Jesteśmy głęboko wdzięczni, że tak mogło się stać. (...) List biskupów polskich, odważne słowa sformułowane przez kardynała Kominka pięćdziesiąt lat temu mogą być dla nas impulsem i zachęta, aby nadal chronić i rozwijać partnerstwo i przyjaźń między naszymi narodami. (...) Dlatego wystawa otwierana dzisiaj we Wrocławiu jest nie tylko ważna w kontekscie historycznym, lecz jest takze bardzo aktualna – powiedziała m.in. konsul Wolbers.

Prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz w swoim wystapieniu zwrócił natomiast uwagę na kilka aspektów aktywności kardynała Kominka, które znalazły swoje przełożenie na jego późniejszą aktywność w dażeniu do pojednawczego zbliżenia narodów polskiego i niemieckiego, a idąc dalej – do powstania zjednoczonej Europy.

– Kardynał Kominek był ojcem pojednania europejskiego i gdyby nie to pojednanie europejskie, to nie byłoby Europy we współczesnym kształcie. (...) Kardynał jest dowodem na to, że myślenie o wspólnej Europie ma głęboko chrześcijańskie korzenie. (..) Bolesław Kominek skupia w sobie wszystkie te elementy, które są w odniesieniu do Wrocławia bardzo istotne: był tutaj przyjezdnym, był Polakiem z krwi i kości, był Europejczykiem – w najlepszym tego słowa znaczeniu. To jest druga wystawa poświęcona kardynałowi Kominkowi w tym roku we Wrocławiu, pierwsza w ratuszu, druga w Arsenale – to tak, jakby zwolennicy Kominka wołali „Do broni!”, co ma pewien aktualny wymiar... Wcześniej wystawa odwiedziła Muzea Watykańskie i było to istotne dlatego, że to, czy biskupi polscy powinni napisać list do biskupów niemieckich, było konsultowane z papieżem Pawłem VI, a list powstał nieopodal Rzymu. Potem ekspozycja odwiedziła jeszcze parlament berliński, a dziś jest we Wrocławiu. Chcemy, żeby na koniec zjechała do Brukseli – mówił m.in.prezydent Dutkiewicz.   

Głos – w imieniu komisarza wystawy o kardynale Kominku prof. Krzysztofa Pomiana, a także pracowników firmy Tempora, która wystawę wyprodukowała, oraz wszystkich z Muzeum Europy, którzy pracowali nad projektem w Watykanie, Berlinie, Brukseli i Wrocławiu  – zabrała Isabelle Benoit, współautorka koncepcji i idei wystawy i jej dyrektor ds. współpracy międzynarodowej. Przypomniała genezę wystawy, która sięga 2007 r., gdy w Brukseli pokazano ekspozycję pn. „Europa – nasza historia”. W 2009 r. zaprezentowano ją na prośbę władz Wrocławia także w stolicy Dolnego Śląska. Wówczas to prezydent Dutkiewicz zwrócił uwagę organizatorom wystawy na historię kardynała Kominka i to właśnie ten duchowny stał się częścią polskiej edycji wystawy. – Wtedy kardynał Kominek wystąpił po raz pierwszy jako symboliczny ojciec-założyciel Europy – powiedziała Isabelle Benoit. –  Na wystawę w Arsenale składają sie poszczególne dokumenty, jak i przedmioty z życia kardynała Kominka. Łączy ona w sobie losy jednostki z historią zbiorową Europy XX wieku. W efekcie stała się szczęśliwym przedłużeniem ekspozycji z 2009 r.  

Obecny podczas otwarcia wystawy ks. biskup Andrzej Siemieniewski zauważył, że ogladając wystawę, kardynała Bolesława Kominka należałoby traktować jako wizjonera.

–  Wizjonerzy dzielą się na marzycieli i realistów. Wizjoner nmarzyciel to ten, który marzy o dobrej przyszłości, ale nie wie, jak ja sprowadzić na ziemię, od czego zacząć. Wizjoner realista ma wspaniałą wizję przyszłości, ale wie, że trzeba zacząc od tego, co można zrobić dziś. Ksiądz kardynał Kominek wiedział, że wielką wizję Europy zjednoczonej trzeba zaczynać od pojednania. W liście do biskupów niemieckich jest wizja przeszłości polsko-niemieckiej i jesteśmy zaskoczeni, jak wiele dobra z tej przeszłości tam wydobyto. W liście zawarta też jest wielka wizja przyszłości. Odległej, ale małe kroki zaczynają właśnie prowadzić do niej od „dziś”, zaczynają prowadzić od pojednania. To właśnie jest chrześcijańskie wizjonerstwo, które umie chodzić po ziemi i umie także sprowadzać Boże błogosławieństwo współpracy, współmieszkaniu narodów w Europie – podkreślił m.in. biskup Siemieniewski.   

Wystawa w trzech aktach

Zgodnie z wymową i przesłaniem wystawy, zaraz po wejściu na salę ekspozycyjną w Arsenale zwiedzający zobaczą dwie rzeźby autorstwa niemieckiego artysty Alexandra Polzina. „Reqiuem” jest symbolem wojny i żałoby, natomiast „Podwójny anioł” przywodzi na myśl pojednanie. Potem będzie można „towarzyszyć” życiu i dziełu Bolesława Kominka, pokazanego na tle wydarzeń zaczerpniętych z historii stosunków polsko-niemieckich, a także dziejów Europy sprzed II wojny światowej, z czasów wojennej pożogi oraz lat powojennych. 

Autorzy podzielili całość na niejako trzy akty, nazwając je: W cieniu Hitlera: 1939-1945; W cieniu Stalina: 1945-1956; Droga do pojednania: 1956-1974

Bolesław Kominek, choć nominację biskupią i urząd administratora we Wrocławiu dostał w 1951 r., do Wrocławia przyjechał pięć lat później. Sakrę biskupią przyjął potajemnie 10 października 1954 r. w Przemyślu. Dopiero 28 czerwca 1972 r. został pełnoprawnym arcybiskupem metropolitą wrocławskim, pierwszym od śmierci Adolfa Bertrama w 1945. Był pierwszym arcybiskupem wrocławskim, uczestnikiem Soboru Watykańskiego II i inicjatorem orędzia, które w historii nie miało sobie podobnych. To jedna z najwybitniejszych postaci powojennego Kościoła w Polsce i zarazem niekwestionowany mąż stanu. Pięćdziesiąt lat temu, w 1965 r., napisał „Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w chrystusowym urzędzie pasterskim”, w którym padły słynne słowa „udzielamy wybaczenia i prosimy o nie…”. Była to pierwsza próba pojednania narodów podjęta po II wojnie światowej. Wystosowanie „Orędzia…” spotkało się z ostrym sprzeciwem władz i represjami wobec Kościoła w Polsce. Biskupi niemieccy odpowiedzieli na Orędzie 5 grudnia 1965 r. Wystawa w Arsenale przypomina to wydarzenie w kontekście drogi, która doprowadziła do polsko-niemieckiego pojednania.  

W latach 1971-1974 kardynał Bolesław Kominek pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Rady Konferencji Episkopatów Europy (CCEE). Decyzją papieża Pawła VI został kreowany kardynałem 5 marca 1973. Zmarł we Wrocławiu rok później. Pochowany został we wrocławskiej archikatedrze.

Wystawa „Przebaczenie i pojednanie. Kardynał Kominek. Nieznany ojciec Europy” w Arsenale

Wystawa „Przebaczenie i pojednanie. Kardynał Kominek. Nieznany ojciec Europy” w Arsenale

Wystawa / Sztuki wizualne / ESK
Termin od 14 maja 2016 00:00 do 26 września 2016 17:00

Miejsce Arsenał Miejski – Muzeum Militariów we Wrocławiu

Zobacz

Ekspozycja od końca października 2015 r. była prezentowana w Rzymie, od marca tego roku gościła w Berlinie. Po Wrocławiu będzie prezentowana jeszcze w Brukseli. Wystawa została przygotowywana we współpracy z Muzeum Europy, z którym była przygotowana m.in. wystawa „Europa – to nasza historia”. 

fot. Krzysztof Szymoniak, UM Wrocław 

Zgłoś uwagę