1. wroclaw.pl
  2. Zielony Wrocław
  3. Zieleń i woda
  4. Jak działa błękitno-zielony Wrocław?
  5. Co to jest zielono-niebieska infrastruktura?

Co to jest zielono-niebieska infrastruktura?

Data publikacji: Autor:

Zielono-niebieska infrastruktura to zintegrowane podejście do planowania przestrzeni miejskiej, które łączy elementy zielone (roślinność) i niebieskie (woda opadowa). Zieleń i wodę traktuje się jako infrastrukturę, ponieważ - podobnie jak drogi, sieci kanalizacyjne czy energetyczne - są one projektowane i zarządzane w sposób systemowy, z myślą o konkretnych funkcjach użytkowych.

Elementy te nie pełnią już wyłącznie roli estetycznej, lecz wspierają codzienne funkcjonowanie miasta i jego mieszkańców. 

Zielono-niebieska infrastruktura staje się kluczowym elementem współczesnych, odpornych na zmiany klimatu terenów zurbanizowanych. To infrastruktura przyszłości, która zamiast tłumić przyrodę - współpracuje z nią.

Infografika: Zielono-Niebieska Infrastruktura – czym jest? Przekrojowa ilustracja domu i jego otoczenia z ponumerowanymi przykładami rozwiązań zatrzymujących deszczówkę. UM Wrocław
Infografika: Zielono-Niebieska Infrastruktura – czym jest? Przekrojowa ilustracja domu i jego otoczenia z ponumerowanymi przykładami rozwiązań zatrzymujących deszczówkę.

Kluczowe elementy zielono-niebieskiej infrastruktury

Zielono-niebieska infrastruktura obejmuje szeroki wachlarz rozwiązań, które mogą być dostosowywane do lokalnych warunków. Do jej głównych elementów zaliczamy:

  • ogrody deszczowe i muldy chłonne - zagłębienia w gruncie, które zbierają wodę opadową i oczyszczają ją dzięki zastosowaniu odpowiednich warstw filtrujących i roślin hydrofitowych (takich jak np. turzyce, paprocie, mięta, niezapominajka, jeżówka),

Kolaż trzech zdjęć z podpisami: ogród deszczowy w drewnianym pojemniku przy ścianie budynku, ogród deszczowy urządzony bezpośrednio w gruncie ze żwirową ścieżką i kamieniami wśród traw i kwiatów, oraz mulda chłonna obsadzona trawami i kwiatami wzdłuż jezdni osiedlowej. UM Wrocław
Kolaż trzech zdjęć z podpisami: ogród deszczowy w drewnianym pojemniku przy ścianie budynku, ogród deszczowy urządzony bezpośrednio w gruncie ze żwirową ścieżką i kamieniami wśród traw i kwiatów, oraz mulda chłonna obsadzona trawami i kwiatami wzdłuż jezdni osiedlowej.

  • zielone dachy i ściany - pokryte roślinnością powierzchnie budynków, poprawiające izolację cieplną, zwiększające retencję wody i wspierające mikroklimat,

Kolaż dwóch zdjęć: widok z lotu ptaka na zielony dach porośnięty rozchodnikiem na budynku biurowym, podpisany „zielony dach”, oraz zdjęcie zielonej ściany z pnączami rosnącymi na metalowym stelażu przy chodniku, podpisane „zielona ściana”. UM Wrocław
Kolaż dwóch zdjęć: widok z lotu ptaka na zielony dach porośnięty rozchodnikiem na budynku biurowym, podpisany „zielony dach”, oraz zdjęcie zielonej ściany z pnączami rosnącymi na metalowym stelażu przy chodniku, podpisane „zielona ściana”.

  • parki i skwery – gleba i bogata roślinność umożliwiają wchłanianie wody opadowej, jednocześnie chłodzą przestrzeń miejską i łagodzą skutki upałów,

Kolaż dwóch zdjęć z lotu ptaka podpisanych „parki i skwery”: plac zabaw z górką linową i piaskownicą otoczony zielenią oraz skwer z pagórkami porośniętymi trawą i krzewami przy parkingu i drodze. UM Wrocław
Kolaż dwóch zdjęć z lotu ptaka podpisanych „parki i skwery”: plac zabaw z górką linową i piaskownicą otoczony zielenią oraz skwer z pagórkami porośniętymi trawą i krzewami przy parkingu i drodze.

  • zbiorniki retencyjne i niecki infiltracyjne - systemy gromadzenia i powolnego wchłaniania wody do gleby,

Kolaż dwóch zdjęć podpisanych „zbiornik retencyjny”: widok z lotu ptaka na zbiornik wodny otoczony bujną roślinnością oraz zdjęcie zbiornika retencyjnego z wodą i trzcinami na tle łąki i drzew. UM Wrocław
Kolaż dwóch zdjęć podpisanych „zbiornik retencyjny”: widok z lotu ptaka na zbiornik wodny otoczony bujną roślinnością oraz zdjęcie zbiornika retencyjnego z wodą i trzcinami na tle łąki i drzew.

  • nawierzchnie przepuszczalne - umożliwiają wodzie deszczowej wsiąkanie w grunt, zamiast spływać do kanalizacji.

Kolaż dwóch zdjęć z podpisami: ażurowa nawierzchnia betonowa z otworami porośniętymi trawą, podpisana „nawierzchnia przepuszczalna", oraz tramwaj jadący torowiskiem porośniętym rozchodnikiem w odcieniach zieleni i czerwieni na tle zabudowy miejskiej, podpisane „zielone torowiska". UM Wrocław
Kolaż dwóch zdjęć z podpisami: ażurowa nawierzchnia betonowa z otworami porośniętymi trawą, podpisana „nawierzchnia przepuszczalna", oraz tramwaj jadący torowiskiem porośniętym rozchodnikiem w odcieniach zieleni i czerwieni na tle zabudowy miejskiej, podpisane „zielone torowiska".

Nie każde rozwiązanie pasuje wszędzie. Wszędzie warto jednak zatrzymać deszcz.

Zainteresowanie błękitno-zieloną infrastrukturą rośnie - zarówno wśród mieszkańców, jak i projektantów czy inwestorów. To dobra wiadomość, ponieważ odpowiednio zaprojektowana zieleń pomaga lepiej gospodarować wodami opadowymi, radzić sobie z ulewami, suszą i wysokimi temperaturami. 

Najważniejsza zasada jest prosta: deszczówkę należy w pierwszej kolejności zatrzymać i wykorzystać, zamiast jak najszybciej odprowadzać ją do kanalizacji. Nie oznacza to jednak, że każde rozwiązanie sprawdzi się w każdej lokalizacji. 

Sposób zagospodarowania wody musi być dopasowany do warunków danego miejsca. Znaczenie mają m.in. rodzaj gruntu, poziom wód gruntowych, istniejąca zabudowa, ukształtowanie i sposób użytkowania terenu oraz przebieg infrastruktury podziemnej. 

Projektowanie przestrzeni miejskiej wymaga pogodzenia wielu równie ważnych potrzeb.  Zieleń,gospodarowanie wodą opadową, bezpieczeństwo, dostępność przestrzeni - także dla osób z niepełnosprawnościami - sprawna komunikacja oraz wygoda mieszkańców są niezbędnymi elementami dobrze zaprojektowanego miasta. Dlatego rozwiązania powinny łączyć te elementy i być dopasowane do charakteru oraz sposobu użytkowania danego miejsca. 

Czasem niewielka zmiana daje duży efekt

Błękitno-zielona infrastruktura nie musi oznaczać dużych i kosztownych inwestycji. W wielu miejscach wystarczy zastosować proste rozwiązania: obniżyć teren zieleni względem chodnika, aby mogła spływać do niego deszczówka, utworzyć niewielką nieckę retencyjną czy zastosować nawierzchnię przepuszczającą wodę do gruntu.

Pojedyncze działanie może wydawać się niewielkie, ale w skali całego miasta setki dobrze zaprojektowanych rozwiązań tworzą skuteczny system ochrony przed skutkami suszy i gwałtownych ulew. 

Błękitno-zielona infrastruktura nie jest jednym gotowym rozwiązaniem, które można zastosować wszędzie w taki sam sposób. To sposób myślenia o mieście, w którym wodę, zieleń i potrzeby mieszkańców uwzględnia się wspólnie - od początku planowania przestrzeni.