Zdrowie na wakacje: Jak rozpoznać czerniaka?

Słońce niesie za sobą wiele korzyści – sprzyja dobremu samopoczuciu i działa przeciwdepresyjnie, ma korzystny wpływ na zdrowi. Z drugiej strony szkodliwe promieniowanie UV stwarza ryzyko poparzeń oraz wystąpienia czerniaka. Zobacz, które zmiany na skórze powinny Cię zaniepokoić i kiedy wybrać się na wizytę kontrolną do dermatologa.


zerniak skóry należy do najgroźniejszych nowotworów złośliwych. W naszym kraju zachorowalność na ten typ raka podwaja się co 10 lat. Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych przez Krajowy Rejestr Nowotworów, w 2010 roku czerniaka skóry zdiagnozowano u 2545 osób, a 1191 Polaków umarło z powodu tego nowotworu.

Dlatego tak istotne są profilaktyka i informowanie o czynnikach zwiększających ryzyko zachorowania. Czerniak wykryty we wczesnym stadium jest w 90 proc. wyleczalny.

Ulotka informacyjna

Ulotka informacyjna

Ulotka intormacyjna

Profilaktyka

Istotne jest samobadanie, które pozwolą szybko wykryć ewentualne niepokojące zmiany. Warto w ramach profilaktyki raz w miesiącu obejrzeć dokładnie swoje ciało: skórę, błony śluzowe (jamę ustną, okolice narządów płciowych) i paznokcie. Zaniepokoić powinny nowo powstałe zmiany oraz zmiany zachodzące w obrębie już istniejących znamion. Bardzo pomocna jest tu tzw. reguła ABCDE określająca cechy zmiany skórnej, którą należy uznać za podejrzaną:

  • asymetria – niepewność powinny wzbudzić znamiona asymetryczne, rosnące w jednym kierunku;
  • brzegi – często czerniak skóry przybiera nieregularną postać, a znamię ma nierówne brzegi lub jest postrzępione;
  • color (kolor) – niepokojącym sygnałem są znamiona składające się z kilku różnych kolorów (np. różu, czerwieni, brązu, czerni);
  • diameter (średnica) – najczęściej zmiany nowotworowe przekraczają 5-6 mm. Podejrzane są znamiona takiej wielkości, ale również i te, które zaczynają szybko rosnąć;
  • ewolucja – znamię przekształca się w czasie, rośnie, staje się wypukłe, zmienia wygląd, krwawi czy swędzi.

Jeśli zauważymy u siebie choć jeden z objawów ABCDE, powinniśmy udać się do dermatologa. Ale jak podkreśla lek. Katarzyna Nowogrodzka, do specjalisty należy udać się przynajmniej  raz w roku, nawet jeśli nic nas nie niepokoi. Lekarz przeprowadzi proste i bezbolesne badanie dermatoskopem, które pozwoli ocenić stan skóry i wcześnie wykryć ewentualną niepokojącą zmianę. 

– Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać, ale pamiętajmy, że nie powinniśmy przychodzić ze świeżą opalenizną. Najlepiej umówić się na wizytę około dwóch miesięcy po intensywnej ekspozycji na słońce, oczywiście o ile nie jest to pilny przypadek. Lekarz poprosi nas o rozebranie się i zapyta o zaobserwowane zmiany skórne. Dobrze więc być na to przygotowanym – mówi lek. Katarzyna Nowogrodzka, dermatolog.

Opracowanie: Fundacja Sensoria

Lek. Katarzyna Nowogrodzka W 2011 roku ukończyła Wydział Lekarski Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Obecnie pracuje w Klinice Dermatologii, Wenerologii i Alergologii we Wrocławiu. Od 2015 roku związana z kampanią Rakoobrona, w ramach której prowadzi badania dermatoskopowe podczas licznych akcji edukacyjnych.

Artykuł finansowany przez Miasto Wrocław.

Zgłoś uwagę