Pytania i odpowiedzi WBO 2026

Szczególna forma konsultacji społecznych. To proces, w którym mieszkańcy zgłaszają projekty, które chcieliby, żeby były zrealizowane przez Gminę Wrocław. Projekty są następnie oceniane pod względem formalnym i merytorycznym przez właściwe jednostki gminy. Projekty muszą mieścić się w katalogi zadań własnych gminy, być zgodne z prawem i wykonalne technicznie. W toku oceny odbywają się konsultacje, osoby zgłaszające (nazywamy ich Liderami projektów) mogą projekt poprawić, wejść w dyskusję z urzędnikami oceniającymi projekt. Następnie nad wszystkimi projektami, które przeszły pozytywnie ocenę odbywa się powszechne głosowanie, w którym mogą wziąć udział wszyscy mieszkańcy Wrocławia. Wygrane projekty są następnie realizowane przez Gminę w porozumieniu z Liderem projektu.

• Które mieszczą się w katalogu zadań własnych Gminy Wrocław;
• Których szacunkowy koszt mieści się w wyznaczonych progach kwotowych;
• Które mogą być zrealizowane w ciągu jednego roku budżetowego;
• Ogólnodostępne dla wszystkich mieszkańców Wrocławia.

Suma środków przeznaczonych na realizację projektów w ramach Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego 2026 wynosi 39 mln PLN.

15 mln zł jest zarezerwowane dla projektów ponadosiedlowych, a 24 mln zł dla projektów osiedlowych. Zrealizowane zostaną projekty, które zdobędą najwięcej głosów, aż do wyczerpania środków w każdej puli.

Najważniejsze jest określenie, kto ma być beneficjentem takiego projektu. Zgłaszając wniosek, Lider wskazuje i uzasadnia zakres oddziaływania inwestycji, to znaczy określa jak szeroka grupa mieszkańców będzie z niego korzystać. Autor powinien rozważyć, czy używać projektu będą mieszkańcy jednego czy kilku osiedli, a może całego miasta. Decyzja w tej sprawie należy przede wszystkim do Lidera, ale jest też sprawdzana podczas oceny projektu.

W WBO 2026 osoby niepełnoletnie mogą zgłaszać projekty i brać udział w głosowaniu. W przypadku zgłoszenia projektu przez osobę niepełnoletnią niezbędna jest zgoda przedstawiciela ustawowego i podanie jego danych podczas zgłaszania projektu.

Wymaganie takie wynika bezpośrednio z zapisów art. 5a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Należy dołączyć podpisy przynajmniej 2 mieszkańców Wrocławia popierających projekt. Jednym z nich może być podpis Lidera projektu.

W takim przypadku wystarczy dołączenie skanu listy poparcia.

Oczywiście, że tak. Prosimy jednak uwzględnić uwagi wniesione na etapie oceny projektu, w szczególności w zakresie zgodności z zasadami WBO oraz poprawności kalkulacji kosztów. Projekty z poprzednich edycji znaleźć można na naszej stronie internetowej.

Tak.

Tak.

Tak. Nie ograniczamy ilości projektów zgłaszanych do WBO przez jedną osobę.

Można to sprawdzić w tym miejscu: www.geoportal.wroclaw.pl

Tak. Miejsce zamieszkania nie ma znaczenia dla składania i głosowania na projekty WBO.

Jako instytucje nie mogą składać projektów. Projekty mogą być składane przez osoby fizyczne.

Tak. Rady osiedli mogą angażować się w dyskusje o osiedlu, wspierać Liderów w promowaniu projektów czy pozyskiwaniu głosów. Mogą także wyrażać swoje opinie na temat każdego projektu, opinia rady wyrażona w formie uchwały będzie zamieszczona na stronie danego projektu. Jednak jeśli mieszkaniec uzna taką pomoc za zbędną, może niezależnie od Rady złożyć wymyślony przez siebie projekt.

Tak. Ale praktyka pokazuje, że takie działanie zmniejsza szanse na uzyskanie przez dany projekt większej ilości głosów.

Liderzy projektów na etapie konsultacji lub wcześniej będą mogli porozumieć się w kwestii wyboru lepszego projektu, ewentualnej rezygnacji z realizacji lub łączenia i modyfikowania złożonych przez siebie projektów. Jednak ostateczna decyzja będzie należała do mieszkańców, którzy wyrażą ją w głosowaniu. W wypadku połączenia projektów Liderzy powinni określić kto będzie reprezentował taki projekt. Z Liderem każdego projektu można skontaktować się z chwilą opublikowania wszystkich projektów, poprzez formularz znajdujący się na stronie projektu.

Do formularza projektu można dodać dodatkowe załączniki w postaci rysunków sytuacyjnych, mapek i zdjęć. W przypadku przekazywania załączników w formie elektronicznej powinny one być w formacie PDF, JPG, PNG albo DOC i nie przekraczać podanej w formularzu maksymalnej wielkości.

Tak, załączniki można później dosłać na adres [email protected] i zostaną one umieszczone na stronie. Należy jednak pamiętać, że załączniki takie jak np. wizualizacje musza być zgodne ze zweryfikowanym przez Urząd Miejski zakresem projektu.

Tak, ale tylko wtedy, jeśli dyrektor placówki zapewni, że po jego wykonaniu obiekt będzie ogólnodostępny dla mieszkańców poza godzinami pracy placówki.

Lider samodzielnie podejmuje decyzję czy chce aby jego imię i nazwisko pojawiło się przy projekcie, który zgłosił. Na stronie projektu nie publikujemy danych kontaktowych do Lidera, ale znajduje się tam formularz, za pomocą którego każdy zainteresowany może nawiązać kontakt z Liderem.

Szacunek powinien być oparty o dane zaczerpnięte z powszechnie dostępnych źródeł, np. z Internetu. Należy również pamiętać, że publicznie dostępne obiekty muszą być wykonane z materiałów posiadających certyfikaty bezpieczeństwa, a koszty całości będzie można dokładnie określić dopiero po rozstrzygnięciu przetargu.

To zależy indywidualnie od projektu, terenu, itp., ale zazwyczaj tak.

Tak, jednak wystarczy zwrócić uwagę na taką pozycję przy wyszczególnianiu elementów składowych danego projektu. Warto pamiętać, że zwyczajowo dokumentacja stanowi ok. 20% wartości całego projektu

Tak, pracownicy komórek merytorycznych Urzędu Miejskiego sprawdzą szacunkowy koszt pod względem jego adekwatności do postulowanego zadania. Informacja taka trafi następnie do Liderów i będzie podstawą rozmowy w trakcie spotkań konsultacyjnych.

Urzędnicy weryfikują propozycje zadań pod kątem formalno-prawnym oraz finansowym. Sprawdzą czy zadanie jest możliwe do realizacji w ciągu jednego roku, czy jest zaplanowane na terenach należących do gminy, a jeśli nie, to czy zawarte umowy pozwalają na daną realizację. Projekt musi być zgodny z prawem, także wynikającą z prawa zasadą gospodarności, jak również nie przekraczać ram przyjętych strategii i programów Gminy Wrocław. Sprawdzane jest też czy podobne zadanie nie jest już realizowane lub przygotowywane do realizacji. Urzędnicy pracujący w merytorycznych wydziałach posiadają niezbędną na etapie oceny wiedzę i doświadczenie. Mieszkańcy będą oceniali każdy z projektów na etapie głosowania.

Nie. Weryfikacja kosztów jest szacunkowa, na podstawie doświadczenia danej jednostki w realizacji podobnych projektów. Dokumentacja projektowa może zostać wykonana dopiero z chwilą wybrania projektu do realizacji, ponieważ wiąże się to z wydatkowaniem konkretnych środków. Dopiero wykonanie dokumentacji pozwala doprecyzować koszty realizacji danego pomysłu.

Zasadniczo tak, jednym z kryteriów sprawdzanych podczas oceny projektów będzie to czy projekt jest możliwy do realizacji w ciągu jednego roku. Jednak w niektórych przypadkach wynikających np. ze skali projektu, ilości koniecznych uzgodnień lub trudności z wyborem wykonawcy faktyczny czas realizacji może okazać się dłuższy.

Oznacza to, że realizacje WBO muszą być dostępne dla wszystkich mieszkańców Wrocławia. Wejście nie może być biletowane ani płatne. Zasada ta nie wyklucza jednak zamykania obiektu na noc ze względu bezpieczeństwa, ani zajmowania go przez pewien okres dnia, jak w przypadku projektów na terenach szkół placówek oświatowych, które stają się dostępne po godzinach pracy placówki, w weekendy, dni wolne.

Zgodnie z art. 5a ust 7, pkt 1) ustawy o samorządzie gminnym, jednym z wymogów formalnych, które musi spełniać projekt budżetu obywatelskiego, jest to, żeby, o ile jest to możliwe, uwzględniał zasady uniwersalnego projektowania zgodnie z ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. 

Należy przez to rozumieć projektowanie przestrzeni w taki sposób, by była ona możliwie najbardziej użyteczna i dostępna dla wszystkich mieszkańców, bez potrzeby jej adaptacji. Czyli projektowanie uniwersalne polega na projektowaniu dla wszystkich, ale w sposób niewymagający dodatkowej modyfikacji czy specjalnych rozwiązań funkcjonalnych. Nie chodzi o to aby realizowane projekty były modyfikacjami rozwiązań pierwotnie opracowanymi dla osób sprawnych. Istotą jest dostępność – bez jakichkolwiek przeróbek, przestrzeni publicznej czy przedmiotów, dla osób, które w różny sposób się przemieszczają, z różną precyzją postrzegają otoczenie i w różnym tempie realizują swoje codzienne działania. Na przykład tak planujemy przestrzeń, aby nie wymagała ona dodatkowych udogodnień dla osób niepełnosprawnych czy mam z dziećmi w wózkach. Raczej zatem szerokie, dostępne z poziomu ulicy, wejście przez automatycznie otwierane drzwi niż wejście po schodach i oddzielna rampa wjazdowa dla wózków.

Strategia taka jest również zgodna z przyjętymi przez Prezydenta Wrocławskimi Standardami Dostępności https://www.wroclaw.pl/rozmawia/wroclawskie-standardy-dostepnosci.

Jeśli zostanie oceniony jako niemożliwy do realizacji lub sprzeczny z zasadami określonymi w uchwale w sprawie Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego to tak. Natomiast urzędnicy weryfikują jedynie możliwość wykonania projektów. O tym czy projekt trafi do realizacji decydują mieszkańcy w trakcie głosowania. 

We wniosku zawieramy jedynie szacunkowy koszt realizacji zadania bez uwzględnienia późniejszych kosztów utrzymania danego obiektu. Utrzymanie obiektu po zakończonej realizacji należeć będzie do gminy. Jednak ten element także będzie brany pod uwagę przez urzędników przy ocenie. W WBO nie mogą być realizowane projekty, których koszt utrzymania jest niewspółmiernie wysoki w stosunku do wartości danej inwestycji.

Tak, opinie Rady Osiedla wyrażone podczas pierwszego etapu oceny w formie uchwały będą zamieszczane przy każdym projekcie, którego będą dotyczyły. Jednak nie są one wiążące do tego, żeby projekt został poddany pod głosowanie mieszkańców lub nie.

Konsultacje są organizowane dla Liderów, którzy chcą poprawić zgłoszone przez siebie projekty w oparciu o uwagi, które otrzymali.

Nie. Ale jest wskazane, ponieważ daje możliwość dokładnego omówienia uwag, które pojawiły się na etapie oceny projektu. 

Jeśli w toku oceny Urząd Miejski zaproponuje modyfikację, po której projekt będzie mógł być realizowany (np. urealni kwotę inwestycji), to projekt trafi pod głosowanie w zaproponowanym przez UMW kształcie, bez konieczności składania przez Lidera formularza poprawkowego. Jeśli jednak projekt będzie zawierał poważne błędy, uniemożliwiające jego realizację, które nie zostaną skorygowane przez Lidera w wyznaczonym czasie, projekt nie zostanie poddany pod głosowanie.

Liderzy projektów na etapie konsultacji będą mogli odnieść się do wskazanych błędów w projekcie i poprawić je w określonym czasie. Ocenę negatywną należy traktować jako informację o koniecznych zmianach możliwych do poprawienia na etapie konsultacji.

O ile projekt zmieści się w maksymalnej kwocie dla projektów WBO i nie będzie w nim innych błędów uniemożliwiających realizację, to zostanie on skierowany pod głosowanie z poprawionym budżetem. W takim wypadku nie jest nawet wymagana pisemna zgoda ze strony Lidera na zaproponowaną zmianę kwoty projektu.

Lider będzie mógł poprawić projekt, zmniejszyć/zmienić jego zakres lub wybrać inną działkę na realizację projektu. Nie jest możliwa równoczesna modyfikacja zakresu i lokalizacji projektu.

Tak, w WBO pojawiła sie instytucja odwołania od negatywnej oceny. W ciągu 7 dni od opublikowania listy projektów po drugiej ocenie Lider może złożyć odwołanie wraz z uzasadnieniem, które zostanie niezwłocznie rozpatrzone przez Prezydenta Wrocławia. Dopiero po rozpatrzeniu wszystkich odwołań na stronie pojawi się ostateczna lista projektów pod głosowanie. 

To zależy czego ma dotyczyć zmiana. Jeżeli Lider modyfikuje zakres w taki sposób, że projekt wymaga ponownej oceny przez jednostkę merytoryczną UMW, to taką zmianę należy wnieść na formularzu poprawkowym w wyznaczonym do tego terminie od 01.06.2026 r. do 30.06.2026 r. Jeżeli jednak zmiana dotyczy poprawienia nazwy, opisu, wycofania albo połączenia projektów to takie poprawki można nanosić do 4 dnia po opublikowaniu listy projektów po rozpatrzeniu odwołań. 

Głosować może każdy mieszkaniec Wrocławia.

Tak, kwestia zameldowania nie ma znaczenia podczas głosowania, trzeba natomiast faktycznie mieszkać we Wrocławiu.

Głosowanie jest aktem jednorazowym. Można głosować na maksymalnie 2 projekty, jeden osiedlowy i jeden ponadosiedlowy.

Przede wszystkim projekt musi zdobyć więcej głosów niż projekty konkurencyjne, jednak żeby zostać zrealizowanym, musi zdobyć przynajmniej 100 głosów.

Decyzja ta należy do Liderów projektów. Wszystkie zgłoszone do WBO projekty zostaną zamieszczone na stronie www.wroclaw.pl/wbo, aby każdy zainteresowany mógł się z nimi zapoznać.

Dokładny zakres projektu będzie znany dopiero po opracowaniu dokumentacji projektowej. Wcześniej, aż do prac projektowych, na stronie widnieje wstępny zarys i szacunkowy kosztorys. Dodatkowo, jako opis projektu należy traktować łącznie charakterystykę przygotowaną przez Lidera oraz komentarze urzędu miejskiego zamieszczane po kolejnych etapach oceny. Za treść opisu znajdującego się na stronie WBO odpowiada przede wszystkim Lider projektu, dlatego po ogłoszeniu listy projektów do głosowania polecamy sprawdzić, czy w mapie, załącznikach i opisie na stronie nie ma błędów.

Realizacja rozpocznie się w roku 2026. Czas realizacji będzie zależał od zakresu i poziomu skomplikowania projektów. Może się też tak zdarzyć, że projekty bardziej złożone zostaną ukończone w kolejnych latach. Decyzja o tym zostanie jednak wcześniej skonsultowana z Liderem.

Taką wiedzę będziemy mieli dopiero po zakończeniu głosowania. Dopiero wybór przez mieszkańców konkretnych projektów pozwoli nam określić ile zadań będzie do wykonania.

Realizacja projektów wybranych w WBO 2026 przez mieszkańców Wrocławia powierzona zostanie jednostkom miejskim, właściwym z uwagi na rodzaj zadania. W ramach realizacji każdego z projektów przeprowadzone zostaną konsultacje z Liderem odnośnie ostatecznego kształtu danego projektu, zlecone zostanie przygotowanie dokumentacji technicznej oraz realizacja robót. Wszystkie procedury realizowane są zgodnie z ustawą prawo zamówień publicznych.

Jeśli na etapie sporządzenia kosztorysu inwestorskiego, stanowiącego załącznik do dokumentacji technicznej okaże się, że koszt realizacji przewyższa budżet projektu, decyzję o tym, co należy realizować w pierwszej kolejności i w jakim zakresie, będą podejmowane w porozumieniu z Liderem.

Jeśli po sporządzeniu dokumentacji projektowej okaże się, że znaczna część kosztów zostanie skonsumowana na dokumentację i roboty przygotowawcze i nie ma gwarancji realizacji zasadniczej części projektu wówczas projekt taki nie będzie realizowany.