„Kazanie do ptaków. Wizerunki św. Franciszka z kolekcji prof. Franciszka Kusiaka”
- Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu
- od 24 stycznia do 1 marca 2026 roku
- kuratorka: Joanna Kurbiel
- rozpiska wydarzeń towarzyszących (oprowadzania, warsztaty)
„Skrajnie rasowy kolekcjoner.” Tymi słowy profa Franciszka Kusiaka, wieloletniego wykładowcy Uniwersytetu Wrocławskiego, przedstawił dr. hab. Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w przededniu otwarcia wystawy w oddziale etnograficznym, organizowanej – nie przez przypadek – w roku 800. rocznicy śmierci Francesco Bernardone, późniejszego św. Franciszka, zwanego także Biedaczyną z Asyżu.
Ekspozycja składa się przede wszystkim z obrazków religijnych i znaczków pocztowych. Obok nich pokazywane są medale, rzeźby, obrazy i witraże. Eksponaty przypominają o szczególnych wydarzeniach z żywota świętego, takich jak kazanie do ptaków, stygmatyzacja, odpust dla Porcjunkuli, spotkanie z wilkiem, z sułtanem Egiptu czy adoracja krzyża.
Mogłoby się wydawać, że to monotematyczna wystawa, lecz przeczy temu zróżnicowanie obiektów pod względem techniki wykonania, jak i typów ikonograficznych. Życie Świętego Franciszka, choć krótkie, obfitowało w wiele cudownych wydarzeń.kuratorka Joanna Kurbiel
Bez wątpienia jest on w gronie świętych najczęściej ukazywanych przez artystów z minionych epok. — To nie tylko święty i wielki mistyk, patron ubogich czy ekologów, ale też postać, która wywarła piętno na naszym wyobrażeniu o świętych — twierdzi Piotr Oszczanowski. — Jego postępowania na drodze życiowej sprawiło, że należy do najwybitniejszych postaci Kościoła, która zawsze nas ujmuje — dodaje dyrektor.
Kolekcjoner Franciszek Kusiak
Za przejmującą i niezwykłą uważa pasję prof. Franciszka Kusiaka do konsekwentnego powiększania zbiorów na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Zaczęło się od obrazków, które z okazji różnych okazji dostawał w dzieciństwie od mamy, która podczas pielgrzymki zafascynowała się postacią Biedaczyny z Asyżu. Jej syn nieszczególnie przepadał za takimi prezentami, marząc o cukierkach i zabawkach.
Z biegiem czasu większość obrazków poginęła. Franciszek stracił na jakiś czas zainteresowanie swoim patronem-imiennikiem, ale wpojona mu przez mamę sympatia do kolekcjonerstwa powróciła. W czasie studiów w Oficerskiej Szkole Wojsk Zmechanizowanych we Wrocławiu kupował obrazki u antykwariusza na Placu Solnym.
— Na służbie wojskowej cały żołd zostawiałem antykwariuszom. Na szczęście pieniądze dostawałem też z domu — wspomina profesor. — Szukałem wizerunków Świętego Franciszka także na giełdach staroci i oczywiście w kościołach.
Profesor przywołał anegdotę z Gliwic, ze swojej pierwszej wycieczki na Górny Śląsk: — Wszedłem do przypadkowego kościoła. Jak się okazało, była to świątynia franciszkanów. Zaraz dopadł mnie ojciec z pytaniem: „Czego tu szukasz, żołnierzu?”
— Jakby tu coś ukraść — odpowiedział mu Franciszek, czym jednak nie zraził do siebie zakonnika, który ostatecznie zaprosił go na obiad i podarował kilkadziesiąt wizerunków świętego z Asyżu.
Dziś jego zbiór liczy – jak mówi kolekcjoner – przynajmniej 800 obiektów, głównie obrazków.
Na rozpoczynającej się w sobotę 24 stycznia wystawie, otwierającej nowy rok w Muzeum Etnograficznym, są tablice przedstawiające bliżej postać prof. Franciszka Kusiaka – żołnierza w armii PRL-u, kolekcjonera, wykładowcy i autora książek naukowych na temat obrazków religijnych.
Ze wszystkich świętych Franciszek reprezentowany jest w sztuce najliczniej, gdyż bogactwo jego osobowości i poetyckość ziemskiej egzystencji są trwałym natchnieniem dla artystycznej twórczości. Największym odkrywcą w historii ludzkości był św. Franciszek.prof. Franciszek Kusiak
Muzeum Etnograficzne (ul. Traugutta 111/113) jest otwarte:
- od wtorku do soboty od 10:00 do 16:00,
- w niedziele od 10:00 do 18:00,
- wstęp z biletem na wystawę czasową (10 złotych – normalny) lub z biletem łączonym na wystawę czasową i stałą (15 złotych – normalny).
