WAŻNE ZORZA Festiwal Dawida Podsiadły we Wrocławiu | BILETY

  1. wroclaw.pl
  2. Kultura
  3. Aktualności
  4. „Białe krzyże”. Mroczny kryminał z akcją we Wrocławiu
Kliknij, aby powiększyć
Na zdjęciu z lewej Mieczysław Gorzka, na zdjęciu z prawej okładka książki „Białe krzyże”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Literackiego fot. Julita Mync, Wydawnictwo Literackie
Na zdjęciu z lewej Mieczysław Gorzka, na zdjęciu z prawej okładka książki „Białe krzyże”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Literackiego

– Już od pierwszej książki mam takie założenie, że piszę o Wrocławiu, ponieważ mieszkam we Wrocławiu, lubię to miasto, interesuję mnie jego historia – podkreśla Mieczysław Gorzka, autor kryminałów. Właśnie ukazała się jego nowa książka „Białe krzyże”, której akcja również rozgrywa się we Wrocławiu. Spotkanie z autorem 19 listopada w Mediatece. Przeczytajcie rozmowę z Mieczysławem Gorzką o pisaniu, inspiracjach, Wrocławiu w kryminałach.

Reklama

Kryminał inspirowany prawdziwymi zdarzeniami

Magdalena Talik: Akcja Pana nowej powieści „Białe krzyże” rozgrywa się we Wrocławiu. To nie jest akurat odstępstwo od reguły, bo Pana bohaterowie regularnie pracują i prowadzą śledztwa w stolicy Dolnego Śląska. Ale chciałam zapytać o to, czy tytuł i wydarzenia w książce zainspirowała autentyczna sprawa z 2013 roku, kiedy na drzewach w kilku wrocławskich miejscach malowano tajemnicze krzyże?

Mieczysław Gorzka: Rzeczywiście, pomysł powstał z lektury tekstów o tym, że we Wrocławiu kiedyś ktoś namalował białe krzyże na drzewach. Pomyślałem sobie, że to jest świetny motyw na początek książki i wykorzystałem go.

Później sprawdzałem fakty i istniała teoria, że w sprawę we Wrocławiu zamieszana była jakaś sekta, która po pewnym czasie wywieszała na drzewach również swoje manifesty. Oficjalnie nie zostało to nigdy wyjaśnione, ale nieoficjalnie mieliśmy w mieście chyba do czynienia z sektą.

Inspiracja to tylko impuls, ale Pana książka jest m.in. o fanatyzmie, który w kontekście ostatnich wydarzeń z Krakowa, jest odmieniany przez wszystkie przypadki. Czy jako autor powieści kryminalnej, śledząc najnowsze doniesienia, nie miał Pan wrażenia, że fikcja czasem niebezpiecznie przenika się z rzeczywistością?

Zawsze twierdzę, że rzeczywistość jest o wiele bardziej skomplikowana i o wiele bardziej zaskakująca niż fikcja literacka, którą wymyślają autorzy kryminałów i innych książek. Nigdy nie nadążymy za tym, co tak naprawdę zdarzy się nam jutro, pojutrze, za tydzień.

My, autorzy czasem wymyślamy różne krwawe historie, a potem się okazuje, że życie i tak je przelicytuje.

Dwa tygodnie przed tragicznymi wydarzeniami 7 listopada byłem gościem Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie.

Miałem spotkanie autorskie, podczas którego mówiłem właśnie o fanatyzmie, o tym, że jesteśmy teraz tak podzieleni i że w naszym świecie wpadamy ze skrajności w skrajność, a nasze granice są poprzesuwane w różne strony, brakuje nam natomiast środka.

Nie potrafimy wykazać się zdrowym rozsądkiem, znaleźć takiego punktu, w którym wszyscy potrafimy się dogadać. A media społecznościowe dodatkowo popychają ludzi w coraz większe ekstremizmy. Atak w Krakowie jest tylko jednym z dowodów.

Pisanie, czyli potrzeba opowiadania historii

W „Białych krzyżach” nie brak drastycznych scen i wydarzeń (a to już Pana bodaj 22 książka). Tymczasem w życiu prywatnym prowadził Pan niegdyś firmę księgową, ma Pan uporządkowaną rzeczywistość. Kiedy pojawiła się w Panu chęć, żeby pisać powieści kryminalne?

Pisałem od zawsze, opowiadania już od szkoły podstawowej, potem też w szkole średniej. Czułem potrzebę opowiadania historii, która wtedy oznaczała zazwyczaj utwory fantasy, science fiction, horrory, takie opowieści z pogranicza horror and mystery, jak wczesny Stephen King czy Dean Koontz. Przeczytałem bardzo dużo tych książek.

Tak się akurat złożyło, że w momencie, gdy pomyślałem, że napiszę książkę i poszukam wydawcy, wpadłem na pomysł kryminału. Byłem wtedy po lekturze serii książek Jo Nesbø z Harrym Hole’em jako głównym bohaterem i stwierdziłem, że też potrafię napisać powieść o śledczych.

Tak powstał „Martwy sad”, mój debiut. Dzięki temu piszę teraz kryminały i zostałem zaszufladkowany jako autor.

Autorzy kryminałów ze Skandynawii stworzyli nowy styl pisania, bo obok intrygi bardzo ważne okazywały się wątki społeczne, czasem polityczne, ocena państwa dobrobytu, w których źle się dzieje. Interesował Pana ten aspekt?

Moim pierwszym zetknięciem się z kryminałem skandynawskim, bardzo udanym, była trylogia „Millenium” Stiega Larssona. Autor był socjalistą, szczególnie wyczulonym na sprawy społeczne i jako pierwszy poruszał w swoich książkach takie wątki, co postawiło wątki kryminalne w tych powieściach w zupełnie nowym świetle. Potem poszli za nim wszyscy inni skandynawscy autorzy kryminałów.

Wtedy to działało, ale wszystkie pomysły się stopniowo zużywają. Teraz trzeba się mocno zastanawiać, o czym pisać i jak pisać, żeby książka była oryginalna. Przyznaję, że lubię ten skandynawski sposób pisania, w którym, oprócz wątku kryminalnego, sensacyjnego, można przemycić jeszcze swoje wewnętrzne przemyślenia, spostrzeżenia.

Od czasu do czasu staram się w moich książkach pisać podobnie.

Wrocław – ulubione miasto w książkach Mieczysława Gorzki

Cechą charakterystyczną wielu polskich kryminałów z ostatnich lat jest miejsce akcji, często znane miasto, z którym ludzie lubią się identyfikować, w którym szukają konkretnych miejsc, ulic. W Pana książkach taką lokacją jest Wrocław, także dlatego że tu Pan mieszka. Jakie zakamarki miast poznamy w „Białych krzyżach”?

Już od pierwszej książki mam takie założenie, że piszę o Wrocławiu, ponieważ mieszkam we Wrocławiu, lubię to miasto, interesuję mnie jego historia.

<p>Mieczysław Gorzka</p> fot. Julita Mync
Mieczysław Gorzka

Moi bohaterowie poruszają się po Wrocławiu i ewentualnie w regionie, bo czasami trzeba odświeżyć pomysły i wysłać ich w inne miejsce.

Ale w mieście postaci poruszają się po prawdziwych ulicach, odwiedzają prawdziwe miejsca. W książce „Białe krzyże” mamy willę na Oporowie, prawdziwą pierogarnię na Solskiego.

W tej powieści Wrocławia jest może mniej, ponieważ śledztwo prowadzone jest w całej Polsce, więc bohaterowie są obecni w Warszawie, Krakowie, Olsztynie czy Szczecinie.

Natomiast w moich poprzednich książkach Wrocław odgrywa pierwszoplanową rolę, obok bohaterów, i starałem się przedstawić miasto wiernie.

Skoro wspomniał Pan o bohaterach dotychczas Pana ulubionym był komisarz Marcin Zakrzewski, ale w „Białych krzyżach” wprowadza Pan nową główną bohaterkę – komisarz Agatę Wolską z Centralnego Biura Śledczego Policji. Czy to zapowiedź nowej serii?

Napisałem dziewięć książek z nadkomisarzem Marcinem Zakrzewskim, ostatnia z nich miała premierę trzy lata temu i na razie Zakrzewski jeszcze nie powrócił.

Bohaterowie moich ostatnich książek są raczej przeznaczeni na jedną powieść i mimo, że lubię postaci z „Białych krzyży", będzie to jednak książka pojedyncza, bez żadnej kontynuacji.

<p>Książka Mieczysława Gorzki &bdquo;Białe krzyże&rdquo; ukazała się nakładem Wydawnictwa Literackiego</p> fot. Wydawnictwo Literackie
Książka Mieczysława Gorzki „Białe krzyże” ukazała się nakładem Wydawnictwa Literackiego

Silne kobiece bohaterki w kryminałach

Agata Wolska to akurat ciekawa bohaterka kobieca. Silna, zdeterminowana, ze specyficznym, czarnym poczuciem humoru. Kiedy wybiera sobie współpracownika, Mikołaja Pulita, policjanta z Wrocławia, ocenia nie tylko zawodowe plusy, ale i tinderowy wygląd. Jak Pan kreuje kobiece bohaterki, które muszą być w męskim środowisku dosyć zdecydowane?

Kobiety pracujące w policji, szczególnie na kierowniczych stanowiskach, funkcjonujące w świecie zdominowanym przez mężczyzn, muszą być twarde, niezależne i mieć charakter, żeby zaistnieć.

W moich książkach bardzo często pojawiają się mocne kobiety. W serii z komisarzem Marcinem Zakrzewskim mam komisarz Karinę Buczko, w serii dwóch książek – komisarz Laurę Wilk. Miałem też główną bohaterkę policjantkę w książce „Burza”.

Teraz jest Agata Wolska, która jest również taką niezależną, nie dającą sobie wejść na głowę, mającą własne zdanie policjantką. Dobrze mi się tworzy takie postaci, bo kobiece bohaterki bardzo dobrze mi się wymyśla i planując książkę mam je już gotowe.

Zagraniczni i polscy autorzy kryminałów korzystają czasem z pomocy researcherów, którzy wyszukują detale, sprawdzają zgodność z przepisami, zwracają się do fachowców. Jak jest w Pana przypadku?

Wszystkiego nauczyłem się sam, kiedy zacząłem pisać kryminały – wszystkich procedur policyjnych, metod przesłuchań, prowadzenia śledztwa, zależności, regulaminów.

Może w dwóch bardziej skomplikowanych przypadkach korzystałem z porad policjantów. I bardzo się cieszę, że moje poprzednie kryminały są uznawane za policyjne, czyli takie, w których procedury policyjne zostały w miarę realnie przedstawione.

Miałem nawet parę opinii od policjantów, którzy przeczytali moje książki. Uznali, że jest o.k. za mocno nie nakłamałem, chociaż, oczywiście, zdarza się, że naginam procedury a moi bohaterowie robią coś, co w rzeczywistości raczej by nie nastąpiło.

Ale nie zapominajmy, że to jest beletrystyka, książki, które mają sprawiać przyjemność. I czasami, żeby akcja była ciekawa i żeby czytelnika wciągnąć w jakąś intrygę, trzeba popełnić pewne błędy, ale w taki sposób, żeby czytelnik tego nie zauważył.

W „Białych krzyżach” trochę sobie pofolgowałem z procedurami i stworzyłem tajną grupę śledczą, która ma naprawdę duże możliwości, nawet Agata Wolska jako główna bohaterka i jej współpracownicy niekoniecznie trzymają się procedur, co zresztą oburza na początku Mikołaja Pulita, policjanta z Wrocławia.

Oni mają tylko jeden cel – złapać sprawcę i rozwiązać zagadkę.

Jak wymyślić i stworzyć czarny charakter 

W „Białych krzyżach” mamy mordercę i postać Czyściciela. Jak tworzy Pan powieściowe szwarccharaktery? Bazuje Pan na wyobraźni, konkretnej inspiracji w postaci konkretnego przestępcy?

Zazwyczaj wymyślam sobie swoich złych bohaterów, chociaż zdarzyło mi się na przykład, w książce „Rok zmian”, że główny bohater był wypadkową cech trzech seryjnych morderców amerykańskich, od których zapożyczyłem sobie pewne elementy ich zachowania i stworzyłem jedną postać własną.

Generalnie są to raczej postaci wymyślone przeze mnie pod fabułę. I zawsze staram się uzasadnić ich zachowanie, pokazać, co spowodowało, że stali się źli. Nie przekonują mnie autorzy, którzy wyjaśniają, że ktoś zabija, bo mógł albo sprawiało mu to frajdę.

W „Białych krzyżach” może nie widać tego zabiegu w przypadku budowania postaci Czyściciela, ale w przypadku mordercy już tak. 

Zwłaszcza w tak mrocznej powieści.

Starałem się, żeby to był mocny kryminał, z mrocznym klimatem. Akcja tej książki specjalnie rozgrywa się zimą przy dużych mrozach, aby wszystko było pokazane inaczej niż w moich poprzednich książkach.

Czytelników czeka ciekawa zagadka i dużo mocnych akcji.

Spotkanie z Mieczysławem Gorzką we Wrocławiu

Warto skorzystać z okazji i posłuchać, jak autor opowiada o nowej powieści „Białe krzyże”. Spotkanie z Mieczysławem Gorzką w czwartek 19 listopada o godz. 18.00 w Mediatece.

Bądź na bieżąco z Wrocławiem!

Kliknij „obserwuj”, aby wiedzieć, co dzieje się we Wrocławiu. Najciekawsze wiadomości z www.wroclaw.pl znajdziesz w Google News!

Reklama