Wrocław Extra

Pomysł na weekend: Brzeg Dolny. Spacerem przez parki wokół pałacu von Hoymów

UM Brzeg Dolny

Brzeg Dolny leży niecałe 40 km od Wrocławia. Poza pałacem warto zobaczyć kilka innych ciekawych miejsc. Walorem okolicy są dziesiątki kilometrów tras rowerowych, a latem można skorzystać z odkrytych basenów.

Redakcja www.wroclaw.pl | 03 lipca 2022

Pałac w Brzegu Dolnym to ozdoba 13-tysięcznego miasteczka. Pierwszy wybudowano pod koniec XVII stulecia dla barona Georga Abrahama von Dyhrna w stylu charakterystycznym dla śląskich rezydencji.

Wspaniała rezydencja ministra

Po roku 1770 budowla została przekształcona i powiększona (pełniła funkcję rezydencji ministra Śląska Karla Georga von Hoyma). Autorem nowego wizerunku gmachu był Karl Gotthard Langhans (projektant wielu znanych budynków na Dolnym Śląsku oraz Bramy Brandenburskiej w Berlinie). Sto lat później, przy okazji kolejnego remontu, dobudowano narożne wieże i zmieniono elewację. Wtedy już dolnobrzeski pałac był uznawany za jedną z największych i najwspanialszych śląskich rezydencji.W lutym 1945 r. spłonął wraz z całym wyposażeniem. Odbudowa przeprowadzona w latach pięćdziesiątych XX w. zatarła dawne cechy stylowe.

Langhans odpowiadał także za wygląd sentymentalno-krajobrazowego przypałacowego parku. Powiększył go, wyznaczył kręte ścieżki pośród lasu, zaplanował długą oś wodną na wprost pałacu, a następnie pawilony ogrodowe. Podzielił park na trzy strefy, które miały zapewniać gościom hrabiego Karla Georga von Hoyma określone doznania.

Dawny pałac rodu von Hoym

Dawny pałąc von Hoymów, fot. UM Brzeg Dolny

Powstała strefa zabawy ze stawami, herbaciarnią, winiarnią, salonem kąpielowym i wodotryskiem, której zwiedzanie miało dostarczać przede wszystkim rozrywki. Strefę drugą tworzyły miejsca pracy – młyn z pracującym młynarzem oraz hodowla jedwabników. Trzecia strefa była miejscem, w którym można było poświęcić się sprawom duchowym i religijnym. Należały do niej neogotycka kaplica, grota, pustelnia, w której mieszkał pustelnik, cmentarz żydowski oraz mauzoleum rodowe Hoymów autorstwa Friedricha Gilly’ego.

Najchętniej odwiedzane miejsca w parku to stawy. Prowadzą do nich oświetlone, szutrowe alejki. Trzy stawy mają w sumie ok. 2,5 ha, są połączone strumieniem i kanałem wodnym.

Na największym – stawie Młyńskim – zbudowano cztery zielone wyspy. Efektowny jest biały mostek przerzucony nad kanałem łączącym staw Młyński ze stawem Owalnym. Park jest miejscem przyjaznym do uprawiania sportu, relaksu i odpoczynku. Poprowadzono tu przyrodniczą ścieżkę edukacyjną.

Kamień z odciskiem stopy świętej

Kaplica św. Jadwigi powstała w miejscu, gdzie od niepamiętnych czasów tkwi kamień, na którym według legendy odpoczywała święta Jadwiga w drodze z Legnicy do klasztoru w Trzebnicy. Według podania właśnie na tym kamieniu święta odcisnęła swoją stopę.

Baron Georg Abraham von Dyhrn – właściciel miejscowości – polecił wybudować kaplicę w tym miejscu pod wezwaniem św. Jadwigi. Powstała murowana kaplica z cegły na planie ośmioboku z kopułą zwieńczoną latarnią. Uroczystego poświęcenia dokonano 29 sierpnia 1666 r. Z czasem do pierwotnej konstrukcji dobudowano nawę. Obok postawiono małą kaplicę, nazwaną Kaplicą Tajemnicy Pańskiej, a nieopodal w eremie osadzono zakonnika, którego zadaniem było dbanie o utrzymanie budynku w dobrym stanie.

W 1858 r. hrabina Lazareff-Hoym rozpoczęła odnowę wnętrza kaplicy. Ołtarz otrzymał nową oprawę, tak że można było oglądać kamień św. Jadwigi. Przez lata kaplica niszczała. Dopiero remont w latach 2007-2013 poprawił jej stan techniczny.

Z kaplicy do Rynku prowadzi aleja ze stacjami Drogi Krzyżowej. Wybudowano ją w 1734 r. przez barona Krzysztofa Ferdynanda von Glaubitz.

Rowerem nad Odrą

Na terenie Brzegu Dolnego jest kilkadziesiąt kilometrów ścieżek rowerowych oraz szlaków prowadzących po najciekawszych miejscach miasta i gminy. 

Park miejski w Brzegu Dolnym

Park miejski w Brzegu Dolnym, fot. UM Brzeg Dolny

Po otwarciu mostu na Odrze bardzo popularna jest ponad ośmiokilometrowa trasa, prowadząca z Brzegu Dolnego, przez most Wolności – 4 Czerwca, do miejscowości Klęka w pobliżu Miękini. To doskonały odcinek bezpiecznej drogi nie tylko dla rowerzystów, ale też dla rolkarzy i fanów nordic walking. Przez gminę Brzeg Dolny przebiega również rowerowy „Szlak Odry”. Odnogi tego szlaku biegną w kierunku Wołowa i Obornik Śląskich, łącząc się z innymi lokalnymi trasami.

Dla miłośników przyrody

To nie koniec listy atrakcji w gminie Brzeg Dolny. Na granicy gminy Brzeg Dolny i Obornik Śląskich – w pobliżu wsi Jodłowice – znajduje się rezerwat przyrody. W malowniczym Godzięcinie jest interesująca ścieżka pszczelarska i zabytkowy kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, a w Wałach ośrodek wypoczynkowy oraz przystań żeglarska z doskonałym warunkami dla wodniaków i wędkarzy.

Jak dojechać?

Samochodem: wyjazd z Wrocławia drogą krajową 342 w kierunku Obornik Śląskich. W miejscowości Pęgów zjazd w lewo, w drogę krajową nr 341. Odległość 39 km, czas przejazdu ok. 50 min.

Pociągiem: wyjazd z dworca Wrocław Główny w kierunku na Zieloną Górę. Odległość 30 km, czas przejazdu 25-38 minut.