W badaniu „Indeks codziennej demokracji lokalnej” obejmującym wszystkie gminy w kraju Wrocław uzyskał najwyższy wynik – 99 punktów na 100 możliwych.
Eksperci Fundacji im. Stefana Batorego podkreślają, że indeks pokazuje jakość demokracji pomiędzy wyborami samorządowymi – czyli to, jak samorządy współpracują z mieszkańcami na co dzień, jak są otwarte na dialog i jak wspierają obywatelską aktywność.
Średnia dla polskich gmin wynosi około 42 punkty, co pokazuje, jak wysoki wynik osiągnął Wrocław.
CAL-e tworzone z mieszkańcami i dla mieszkańców
Jednym z najbardziej widocznych przykładów takiej codziennej aktywności oddolnej mieszkańców we Wrocławiu są Centra Aktywności Lokalnej (CAL) – miejsca tworzone razem z mieszkańcami i dla mieszkańców, w których lokalne społeczności spotykają się, organizują wydarzenia i realizują własne inicjatywy.
Centra Aktywności Lokalnej od kilku lat są ważnym elementem życia wrocławskich osiedli. Integrują mieszkańców, inspirują do działania i wzmacniają więzi sąsiedzkie. Dzięki konsekwentnej polityce miasta Wrocław stał się jednym z liderów w Polsce w ich tworzeniu i rozwijaniu.
Aż 26 CAL-i we Wrocławiu – każde z charakterem
Obecnie w mieście działa 26 Centrów Aktywności Lokalnej, a kolejne są w przygotowaniu. Każde z nich ma własny charakter i odpowiada na potrzeby mieszkańców danego osiedla – oferując przestrzeń do spotkań, realizacji inicjatyw społecznych oraz rozwijania pasji.
Wrocław przoduje w Polsce w rozwoju Centrów Aktywności Lokalnej. To miejsca, które powstają z myślą o mieszkańcach i razem z nimi się rozwijają. CAL-e integrują lokalne społeczności, wzmacniają więzi sąsiedzkie i zachęcają do działania na rzecz najbliższego otoczenia.mówi Renata Granowska, wiceprezydent Wrocławia
– Miasto wspiera te inicjatywy nie tylko finansowo, ale także organizacyjnie i merytorycznie, aby jak najwięcej osób mogło aktywnie działać w swojej społeczności – dodała wiceprezydent Wrocławia.
Przestrzenie otwarte dla wszystkich Wrocławian
W Centrach Aktywności Lokalnej odbywają się m.in. warsztaty artystyczne i kulinarne, spotkania sąsiedzkie, wydarzenia kulturalne oraz zajęcia dla dzieci, młodzieży i seniorów. To przestrzenie otwarte dla wszystkich mieszkańców, którzy chcą aktywnie uczestniczyć w życiu swojej okolicy.
Barbara Choinka z CAL-u Księże, który istnieje od listopada 2020 roku, przyznaje, że kluczem do sukcesu działania centrum są ludzie, którzy je prowadzą i ich otwartość na potrzeby mieszkańców.
– Co roku robimy ewaluację, zbieramy opinie ludzi, pytamy o to, co im się podoba, a co zmienić i odpowiedzi bierzemy pod uwagę w następnym roku pracy – podkreśla Barbara Choinka.
Dodaje, że w środę, kiedy CAL Księże będzie wizytowany pracownicy przedstawią, jak funkcjonuje na co dzień.
– Mamy zajęcia od 16 do 21, praktycznie dla każdego przedziału wiekowego, od maluchów po seniorów. W programie jest sporo warsztatów ruchowych – fitness, joga, treningi relaksacyjne – ale również i edukacyjne, jak nauka języka angielskiego, śpiewu czy gry na gitarze. Ważne są inicjatywy oddolne, gdy mieszkańcy się do nas zgłoszą z pomysłem – zwraca uwagę Barbara Choinka.
W środę eksperci złożą też wizytę w CAL-u na Hubach Widna 17, jednym z najmłodszych we Wrocławiu (powstał w 2024 roku). Nazwa jest jednocześnie adresem, a na ul. Widnej 17 CAL mieści się w budynku Spółdzielni Mieszkaniowej Wrocław-Południe.
Teresa Malik z CAL-u na Hubach Widna 17 podkreśla, że partnerstwo ze spółdzielnią jest kluczowe dla doskonałego funkcjonowania.
– Pozyskaliśmy piękny lokal, praktycznie dostosowany dla każdego, łącznie z zapleczem socjalnym. Z naszej strony jedynie poszerzyliśmy jedną toaletę, aby osobom na wózkach było po prostu łatwiej się poruszać. Wszystko pozostałe było już przygotowane – opowiada.
I zwraca uwagę, że w przypadku sprawnego działania CAL-i najważniejsze jest przekonanie ludzi, że to miejsce, gdzie dobrze się żyje, współpracuje, a drzwi zawsze są otwarte dla każdego. I aby oferta była dopasowana do potrzeb mieszkańców, a oni sami mogli zgłaszać swoje pomysły.
– Naszym zadaniem jest scalanie społeczności, otwartość na społeczność, współpraca i cierpliwość, bo jesteśmy bardzo różni. Jednej osobie podoba się taka inicjatywa, drugiej coś innego – podkreśla Teresa Malik.
O tych i wielu innych aspektach we Wrocławiu rozmawiają przedstawiciele miast, organizacji pozarządowych i instytucji zaangażowanych w rozwój CAL-i w Polsce. Odwiedzą też wrocławskie Centra Aktywności Lokalnej, jako przykład dobrych praktyk.
Centra Aktywności Lokalnej – od kiedy są we Wrocławiu
Pierwsze Centra Aktywności Lokalnej powstały we Wrocławiu w 2018 roku. Miasto konsekwentnie rozwija ich sieć – tylko w tym roku na ich funkcjonowanie przeznaczono około 8 mln zł. Docelowo władze Wrocławia chcą, aby na każdym osiedlu działało przynajmniej jedno takie miejsce.
Takie inicjatywy budujące aktywność mieszkańców i dialog między społecznością a samorządem są jednym z elementów, dzięki którym Wrocław znalazł się w czołówce badania Fundacji Batorego.
Raport „Indeks codziennej demokracji lokalnej” Fundacji im. Stefana Batorego wskazuje, że o jakości demokracji lokalnej decydują m.in. transparentność działania władz, otwartość na dialog z mieszkańcami oraz poziom ich aktywności obywatelskiej. Wrocław należy do samorządów, które w tych obszarach osiągają najlepsze wyniki w Polsce.
Centra Aktywności Lokalnej są więc nie tylko miejscami spotkań i integracji, ale także konkretnym przykładem tego, jak demokracja lokalna działa w praktyce – na poziomie osiedli i sąsiedztw, blisko mieszkańców.
