I Kongres Polaków w Berlinie z 6 marca 1938 r. stał się nie tylko manifestacją narodową, ale miał ważną rolę. Pod koniec obrad Kongresu uchwalono tzw. prawdy Polaków, którestanowić miały swoisty drogowskaz dla naszych rodaków w Niemczech.
Na prawdy składało się pięć zasad:
- Jesteśmy Polakami!
- Wiara Ojców naszych jest wiarą naszych dzieci!
- Polak Polakowi bratem!
- Co dzień Polak Narodowi służy!
- Polska Matką naszą, nie wolno mówić o Matce źle!
Dni Polonii Wrocławskiej i rocznica Kongresu Polaków – wyjątkowe uroczystości 6 marca
W piątek 6 marca uroczystą kulminację Dni Polonii Wrocławskiej celebrowano uroczystością przy Kościele św. Marcina na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu.
Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. wojewoda dolnośląska Anna Żabska, wiceprezes Towarzystwa Miłośników Wrocławia Halina Okólska i dyrektor Centrum Historii Zajezdnia dr Andrzej Jerie.
– Znając historię, a często dramatyczne momenty historii Polek i Polaków jesteśmy w stanie budować mądrzejszą przyszłość. Dzień 6 marca 1938 roku był czasem wyjątkowo trudnym, bo wiemy, co wtedy działo się na terenie III Rzeszy, a jednocześnie Polacy wyrazili na I Kongresie wyjątkowo silną, niezłomną postawę. Pięć wtedy uchwalonych prawd, wyrytych na tablicy, to prawdziwy drogowskaz dla pokoleń, bo nieważne, gdzie jesteśmy, jesteśmy zawsze Polakami, zawsze reprezentujemy interes naszego kraju – mówiła Anna Żabska, Wojewoda Dolnośląska.
Dr Andrzej Jerie, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia dziękował za współpracę instytucjom, w tym Instytutowi Pamięci Narodowej podkreślając, że wspólnie realizują w praktyce trzecią prawdę „Polak Polakowi bratem”, która powinna być podkreślana w tej uroczystości, bo mówi o wartości, jaką jest współpraca dla celu, jaki jest ważniejszy, szczytny, pozwala przezwyciężać podziały.
Zwrócił też uwagę na ciekawy fakt, który nie powinien zostać w tym roku pominięty.
– W tym roku mija sto lat od powstania pierwszej polskiej drużyny harcerskiej w przedwojennym Wrocławiu. Data nie jest do końca precyzyjna, ale źródła mówią o 1 listopada 1926 roku, gdy powstały dwie drużyny – męska i żeńska, a pierwszym drużynowym był Witold Urbanowicz. Harcerze spotykali się w kilku miejscach, m.in. w restauracji przy dzisiejszym Moście Pokoju, najpierw w dobrych warunkach, potem w coraz trudniejszych, będąc zmuszonym ukrywać przynależność do przedwojennego harcerstwa, ale też oddając życie – mówił dr Andrzej Jerie.
Dyrektor Centrum Historii Zajezdnia podkreślał, że w planach jest zorganizowanie konferencji o polskich harcerzach w przedwojennym Wrocławiu, która zebrałaby źródła, opracowała informacje.
Galeria zdjęć
Rocznica I Kongresu Polaków w Niemczech – wydarzenia w CH Zajezdnia
Wydarzenie towarzyszące:
- 6 marca 2026 (piątek)
Współorganizowane z Oddziałem IPN we Wrocławiu prelekcje Kamili Jasińskiej:
- „Polonia Wrocławska – ludzie, miejsca, wydarzenia” (godz. 13.30, Sala pod „Czwórką”, ul. Katedralna 4)
- „Tak przerzucani byliśmy z miejsca na miejsce…” Konsulat RP, Dom Polski, Kościoły św. Anny i św. Marcina oraz inne miejsca spotkań wrocławskiej Polonii i spoczynku jej działaczy (godz. 17.00, Przystanek Historia IPN, ul. Jana Długosza 48).
Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli: Prezydent Wrocławia Jacek Sutryk oraz Kuratorium Oświaty we Wrocławiu. Partnerami Dni Polonii Wrocławskiej są: Oddział IPN we Wrocławiu, Fundacja Obserwatorium Społeczne, Towarzystwo Miłośników Wrocławia oraz Związek Szkół Noszących Imię Dawnej Polonii Wrocławskiej (SP 25, SP 63, SP 72).
