Najważniejsze informacje (kliknij, aby przejść)
We Wrocławiu działa 48 rad osiedli. Łącznie mieszkańcy wybierają do nich 786 radnych. Obecna, pięcioletnia kadencja zakończy się 17 października 2026 roku.
Była ona wyjątkowo długa. Wybory odbyły się jesienią 2021 roku, a ich termin był związany z pandemią COVID-19. Od kolejnej kadencji rady osiedli ponownie będą wybierane na cztery lata. Nowe statuty osiedli, obowiązujące od 10 kwietnia 2026 roku, pozwalają przeprowadzić wybory w ciągu 180 dni od zakończenia kadencji.
Między kadencjami osiedlami będą kierować zarządy
Wygaśnięcie kadencji rad nie oznacza przerwy w działaniu osiedli. Do czasu wyboru nowych rad bieżącymi sprawami będą zajmować się pięcioosobowe zarządy osiedli.
Dlatego – jak zwraca uwagę Sławomir Czerwiński, przewodniczący Komisji Osiedli, Partycypacji, Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego – ważne jest, kto będzie w nich zasiadał po 17 października.
Zbliżający się koniec kadencji Rad Osiedli to dobry moment, aby odpowiedzialnie spojrzeć na składy Zarządów, które przez kolejne miesiące będą samodzielnie realizować zadania osiedlowe. Na ewentualne zmiany Rady Osiedli mają czas do 17 październikaSławomir Czerwiński, przewodniczący Komisji Osiedli, Partycypacji, Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego w Radzie Miejskiej Wrocławia
7 marca czy kwiecień? Termin nie jest jeszcze przesądzony
W czerwcu Komisja Osiedli, Partycypacji, Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego jednogłośnie zarekomendowała, aby wybory odbyły się 7 marca 2027 roku.
Za wiosennym terminem przemawia m.in. powrót do czteroletnich kadencji, możliwość wcześniejszego rozliczenia przez obecne rady budżetów i przygotowania sprawozdań oraz czas potrzebny na kampanię informującą mieszkańców o wyborach. Wcześniej wybory wiosną 2027 roku rekomendował również Zespół ds. Reformy Jednostek Pomocniczych Wrocławia. Już podczas prac nad reformą wskazywano, że przesunięcie wyborów pozwoli m.in. uniknąć sytuacji, w której nowo wybrane rady rozliczałyby działalność swoich poprzedników.
Nie jest to jednak decyzja ostateczna. Porozumienie Osiedli Wrocławia proponuje rozważenie późniejszego, kwietniowego terminu. Argumentem ma być możliwość lepszego przygotowania wyborów i zwiększenia frekwencji.
7 września na ten temat ma ponownie dyskutować Komisja Osiedli. Później decyzję podejmie cała Rada Miejska. Zgodnie z obecnymi przepisami wybory muszą odbyć się w ciągu 180 dni od zakończenia kadencji. W praktyce ostatnim niedzielnym terminem w tym przedziale jest 11 kwietnia 2027 roku.
Żak: rady osiedli mają być lepiej wykorzystywane
Wiceprezydent Wrocławia Mateusz Żak, który wcześniej był radnym miejskim i przewodniczącym zarządu osiedla Widawa, zapowiada, że jednym z jego obszarów zainteresowania będzie współpraca miasta z radami osiedli.
– Będę chciał szczególny nacisk położyć na tę materię, aby działalność radnych była jak najlepiej wykorzystywana, ponieważ to rady osiedlowe w pewien sposób kształtują miasto – mówił po objęciu stanowiska wiceprezydenta.
Jeszcze podczas prac Rady Miejskiej nad reformą osiedli Żak wskazywał również na potrzebę zwiększenia wiedzy mieszkańców o tym, kiedy odbywają się wybory i jakie możliwości mają rady osiedli. Podkreślał przy tym, że zamiast wprowadzać próg frekwencyjny, lepiej zachęcać mieszkańców do udziału w wyborach i zwiększać sprawczość osiedli.
To jeden z głównych tematów dyskusji o przyszłości rad. Radny Piotr Uhle zwracał podczas marcowej sesji uwagę, że sama kampania wyborcza nie wystarczy, jeżeli mieszkańcy nie będą widzieli efektów działania rad.
– Najlepszą kampanią profrekwencyjną byłaby kampania, która sprawi, że z punktu widzenia mieszkańca będzie po co się do rady osiedla zwrócić – mówił radny.
Przewodniczący zarządu osiedla z głosem na sesji Rady Miejskiej?
Druga zmiana, nad którą pracują radni miejscy, dotyczy udziału przedstawicieli osiedli w sesjach Rady Miejskiej.
Dzisiaj Statut Wrocławia nie określa zasad, na jakich przewodniczący zarządów osiedli mogą uczestniczyć w pracach Rady Miejskiej i zabierać głos podczas sesji. Ustawa o samorządzie gminnym daje możliwość wprowadzenia takich zasad, ale muszą one zostać zapisane w statucie miasta.
Projekt przygotowany po konsultacjach z radami osiedli zakłada, że przewodniczący zarządu osiedla mógłby wystąpić podczas sesji, ale nie brałby udziału w głosowaniu.
Nie chodzi przy tym o możliwość zabierania głosu w każdej sprawie. Projekt wskazuje konkretny katalog tematów. Są to m.in.:
- miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego i niektóre inwestycje mieszkaniowe,
- obwody szkolne i zmiany siedzib placówek oświatowych,
- zezwolenia na sprzedaż alkoholu,
- nazwy ulic i innych miejskich obiektów,
- część spraw dotyczących miejskich nieruchomości,
- podział miasta na jednostki pomocnicze,
- statuty osiedli.
Przewodniczący nie przedstawiałby przy tym własnego stanowiska, ale stanowisko całej rady osiedla przyjęte wcześniej w uchwale. Dokument musiałby trafić do Biura Rady Miejskiej najpóźniej do godz. 12 dzień przed sesją. Na wystąpienie przewidziano maksymalnie pięć minut.
Dokładną treść projektu uchwały możecie pobrać tutaj. Projekt jest efektem trwających od 2025 roku rozmów z przedstawicielami osiedli. Wniosek w sprawie udziału przewodniczących w sesjach złożyło Wrocławskie Forum Osiedlowe. Na prośbę Przewodniczącej Rady Miasta Agnieszki Rybczak, Departament Spraw Społecznych zebrał także opinie rad osiedlowych na ten temat. Przygotowany na ich podstawie projekt, trafił do Komisji Osiedli.
Ostateczny kształt zmian ustalą radni
Projekt jest efektem trwających od 2025 roku rozmów z przedstawicielami osiedli. Wniosek w sprawie udziału przewodniczących w sesjach złożyło Wrocławskie Forum Osiedlowe. Później zbierano opinie rad osiedli, a przygotowany na ich podstawie projekt trafił do Komisji Osiedli.
Wrześniowe głosowanie nie zakończy jednak całej procedury. Zmiana Statutu Wrocławia wymaga uzgodnienia z Prezesem Rady Ministrów. Projekt przewiduje więc najpierw przyjęcie propozycji zmian przez Radę Miejską i przesłanie jej do uzgodnienia. Dopiero później możliwe będzie ostateczne uchwalenie zmienionego statutu.
O terminie wyborów oraz o zasadach udziału przedstawicieli osiedli w sesjach zdecydują więc radni miejscy. Obie sprawy mają wrócić pod obrady we wrześniu.
"ABC radnych osiedlowych" do pobrania
Dla osób, które rozważają start w przyszłorocznych wyborach, Wrocławskie Centrum Rozwoju Społecznego przygotowało „ABC radnych osiedlowych”. Materiał wyjaśnia m.in., czym zajmuje się rada osiedla i jakie obowiązki ma radny.
