Array

WROCŁAW Kolorowa parada przeszła przez Rynek. Jarmark oficjalnie otwarty | ZDJĘCIA

  1. wroclaw.pl
  2. Dla mieszkańca
  3. Aktualności
  4. Spokojne czeskie miasteczko u stóp gór. Idealne na jesienną wycieczkę
Kliknij, aby zobaczyć galerię
Zdjęcie podzielone na pół: z lewej - widok z na potok i zabudowania w Javorniku, u góry w tle zamek na Janskym vrchu; z prawej wnętrze zabytkowej sali tanecznej w Raci udoli koło Javornika w Czechach. Fot. Bartosz Wawryszuk
Zdjęcie podzielone na pół: z lewej - widok z na potok i zabudowania w Javorniku, u góry w tle zamek na Janskym vrchu; z prawej wnętrze zabytkowej sali tanecznej w Raci udoli koło Javornika w Czechach.

Jeśli już zwiedziliście krzywą wieżę w Ząbkowicach Śląskich, pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim i kopalnię złota w Złotym Stoku, to pora na nieco dalszy wypad - do północnych Czech. Zaledwie kilka kilometrów za granicą z Polską czeka sporo pięknych miejsc na weekendowy wypad. I jeśli tylko nie pada, jesienią jest tam bardzo pięknie, gdy drzewa w mieszanych lasach mienią się ciepłymi kolorami w listopadowym słońcu.

Reklama

Jeśli mamy do dyspozycji samochód, warto zrobić weekendowy wypad do miasteczka Javornik w kraju ołomunieckim. Z centrum Wrocławia, w zależności od tego jaką wybierzemy trasę, to od 93 do 120 km. Dojedziemy tam zatem w około dwie godziny.

Javornik leży u podnóża Gór Złotych w paśmie Sudetów Wschodnich. To ciche i spokojne, by nie powiedzieć senne, miasteczko zamieszkałe przez niespełna 2,6 tys. osób. Nie znajdziesz tam zgiełku ani tłumów turystów.

Widok z Janskego vrchu na Javornik. Fot. Bartosz Wawryszuk
Widok z Janskego vrchu na Javornik.

Najbardziej charakterystyczną budowlą miejscowości jest zamek - Jansky vrch (po niemiecku Johannesberg) - stojący na wzgórzu górującym nad miejskimi zabudowaniami.

Dawna letnia rezydencja wrocławskich biskupów

Źródła historyczne podają, że zamek powstał w drugiej połowie XIII w. dla strzeżenia Śląska przed czeskim królem Wacławem II. Przez pewien czas za jego właściciela uważano księcia świdnickiego Bolka I Surowego. W 1348 r. budowle przekazano biskupowi wrocławskiemu Przecławowi. Ponad 100 lat później, po wojnach husyckich, w 1482 r. nastąpiła przebudowa obiektu.

Zamek  Jansky vrch w Javorniku. Fot. Bartosz Wawryszuk
Zamek Jansky vrch w Javorniku.

Z kolei w trakcie wojny trzydziestoletniej zamek ufortyfikowano bastionami. W XVII w. przebudowano jeszcze wieżę główną. W kolejnym stuleciu nastąpiła zmiana funkcji – warownia została przekształcona na pałac w stylu barokowym. Do 1945 roku zamek był letnią siedzibą biskupów wrocławskich. Państwo czechosłowackie stało się oficjalnie jego właścicielem dopiero w 1984 roku.

Obecnie w zamku znajduje się muzeum, ale w listopadzie jest już zamknięte na zimową przerwę. Bywa, że muzeum jednak otwiera swoje podwoje w okresie między listopadem a marcem, ale tylko dla większych zorganizowanych grup, po wcześniejszym umówieniu się.

Widok na potok i domy w Javorniku, u góry zamek Jansky vrch. Fot. Bartosz Wawryszuk
Widok na potok i domy w Javorniku, u góry zamek Jansky vrch.

Mimo tego warto wejść po pochyłych chodnikach i schodach do bramy zamkowej, bo z tego miejsca roztacza się świetny widok na centrum Javornika. Przy dobrej pogodzie dostrzeżemy też w oddali taflę Jeziora Otmuchowskiego w Polsce.

Cmentarz pełen historii i kulturalna willa

Będąc w miasteczku warto wybrać się na spacer, by obejrzeć kilka ciekawych miejsc. Jednym z nich jest cmentarz. Dotrzemy do niego idąc na wschód w stronę potoku przepływającego przez miasteczko i trzymając się jego brzegu. Cmentarz jest godny uwagi dlatego, że znajduje się na nim niewielki kościół pw. św. Krzyża i św. Heleny z XIII wieku. Ze stromego spadzistego dachu kościółka, który ma wielkość sporej kaplicy wychodzi kanciasta wieżyczka – łatwo więc zlokalizujemy to miejsce leżące wśród zabudowań.

Na cmentarzu zachowało się wiele starych grobów i płyt nagrobnych. Część tych drugich pochodzących sprzed kilkuset lat jest wmurowana w ściany kościoła i cmentarne mury. To przeważnie płyty nagrobne znaczniejszych osób – rozmaitych urzędników i notablów.

Zdjęcie podzielone na pół: z lewej - stary niemiecki nagrobek na cmentarzu w Javorniku; z lewej - pomnik rodzinnego grobu na cmentarzu w Javorniku. Fot. Bartosz Wawryszuk
Zdjęcie podzielone na pół: z lewej - stary niemiecki nagrobek na cmentarzu w Javorniku; z lewej - pomnik rodzinnego grobu na cmentarzu w Javorniku.

Są też okazałe pomniki kryjące miejsce pochówku mieszkańców z XVIII, XIX i okresu przedwojennego XX wieku. Niektóre bardzo bogate, widać że wyszły spod dłuta utalentowanych rzemieślników, ogrodzone są kamiennymi lub kutymi balustradami.

Wracając do głównego placu okolonego ulicami Miru i Pod Zamkem, warto przejść obok miejskiego ośrodka kultury. Mieści się on w starej, okazałej willi zbudowanej przez miejscowego budowniczego Aloisa Utnera w latach 80. XIX wieku. Budynek zmieniał właścicieli w ciągu kolejnych dekad. Po II wojnie światowej ostatni niemieccy właściciele zostali deportowani a nieruchomość została skonfiskowana i przeszła na własność gminy.

Ozdobna weranda w miejskim ośrodku kultury w Javorniku. Fot. Bartosz Wawryszuk
Ozdobna weranda w miejskim ośrodku kultury w Javorniku.

Budowlę z wieżyczką, w której obecnie działa m.in. kino, biblioteka i sala widowiskowa wyróżnia przepiękna weranda ozdobiona ornamentami i otoczona tarasem z kutą balustradą.

Dolina raków na… końcu świata

Jeśli mamy więcej czasu albo gdy planujemy nocleg w Javorniku (bez trudu znajdziemy noclegi w kilku pensjonatach, na kwaterach prywatnych lub w Hotelu pod Zamkem – najprościej przez internetowe platformy do rezerwacji noclegów), można jeszcze pozwiedzać okolice miasteczka. Trzeba tylko pamiętać, że listopadowe dni są już krótkie i jeśli nie będziemy korzystać z samochodu lub planujemy dłuższą trasę – trzeba wyruszyć rano by zdążyć obejrzeć interesujące nas miejsca przed zmrokiem.

Na wzgórzu, na którym stoi zamek, jest także park, gdzie trafimy na drogę prowadzącą przez wzgórze do traktu. Dojdziemy nim wśród pól do miejsca zwanego Raci udoli, czyli doliny raków, którą nomen omen przepływa Potok Raków (Raci potok). Do przejścia jest niespełna 4 km, co zajmie około godziny. Autem dojedziemy tam natomiast w kilka minut.

Polna droga  między Javornikiem a Raci udoli. Fot. Bartosz Wawryszuk
Polna droga między Javornikiem a Raci udoli.

Potańcówka w głuszy

Przy opcji samochodowej można dojechać do Raci Udoli i zostawić pojazd na jednym z parkingów w pobliżu pensjonatu i restauracji Isolde. I choć miejsce to zdaje się wyglądać niczym konec sveta (koniec świata), to znajdziemy tam kilka ciekawych miejsc.

Tablica "koniec świata" w Raci udoli. Fot. Bartosz Wawryszuk
Tablica "koniec świata" w Raci udoli.

Pierwszym jest leżąca nieopodal Tančírna, czyli drewniana sala taneczna w secesyjnym stylu. Już sama obecność takiego budynku z dala od miasta zdaje się pomysłem nieco ekscentrycznym, ale kryje się za tym ciekawa historia.

Na początku XX wieku w miejscu, gdzie wcześniej był tartak parowy, biskup wrocławski Georg Kopp zbudował w latach 1906-1907 salę taneczną z karczmą. Od jego imienia wzięła się też nazwa budynku – Georgs Halle.

Było to wówczas popularne miejsce wycieczek mieszkańców Javornika i okolic. Przed wojną w soboty odbywały się tam imprezy, a w niedzielne popołudnia herbatki przy muzyce. Budynek uchodził za jeden z najpiękniejszych w okolicy i nic dziwnego.

Galeria zdjęć

Pod spadzistym dachem, na górnej kondygnacji, do której wejdziemy po szerokich schodach zewnętrznych, skrywa się przeszklona z trzech stron wielkimi oknami (część szyb jest kolorowa) sala do tańców i występów (można tam teraz trafić na koncerty różnych wykonawców i inne imprezy). Salę otacza drewniana weranda, ozdobiona ornamentami pod łukami wpierającymi dach. Piętro niżej, w murowanej części jest kawiarnia i punkt informacyjny dla turystów.

Po odrestaurowaniu w XXI w. Tančírna znowu robi wrażenie, choć w latach powojennych była mocno zaniedbana i niemal popadła w ruinę. Na szczęście teraz znowu cieszy oczy, tym bardziej, że jest unikatem w skali całego regionu.

W górę do czarciej ambony i ruin

Spod Sali tanecznej mamy już tylko kilka kroków by wejść na szlak prowadzący do następnej, tym razem naturalnej atrakcji. Certova kaztelna, czyli czarcia ambona to grupa skał w Górach Rychlebskich, z której rozpościera się piękny widok na masywy przez które płynie Raci potok.

Aby się tam dostać możemy wybrać bardziej strome i krótkie podejście – wtedy trzeba przejść wijącą się serpentynami ścieżką zabezpieczoną drewnianymi balustradami (przy tej trasie nieodzowne będą dobre buty turystyczne), albo nadkładając drogi pójść drogami wspinającymi się łagodniej do góry. 

Gdy już dotrzemy do czarcich skał, z wystającego kamienia otoczonego barierką możemy napawać się widokiem jak z balkonu. Pod nami wierzchołki drzew, a w dali zbocza gór przecięte wąską doliną Raci potoku. W razie pogorszenia pogody przy skałach jest drewniana wiata, gdzie można schronić się przed wiatrem i opadami.

Galeria zdjęć

Stąd można ruszyć dalej na zachód szlakiem prowadzącym, do ruin zamku Rychleby. Warownia położona na zalesionym skalnym zboczu, na wysokości 425 m n.p.m. datowana jest na XIII wiek. Niestety nie zachowały się żadne pisane źródła historyczne dotyczące zamku.

Archeolodzy, którzy badali ruiny odkryli liczne znaleziska militariów oraz ślady ognia. To sugeruje, że zamek był w jakimś stopniu zniszczony podczas wojen w XIV wieku, albo w czasie wojen husyckich. Potem stał się lokum rycerzy-rozbójników, co przyczyniło się zapewne do jego zniszczenia. Mieszczanie i szlachta rozeźleni działalnością rozbójników najechali zamek i zrównali go z ziemią. Od XIX w. pozostałości, już jako „romantyczne ruiny”, są celem wycieczek. Leżą bowiem przy pieszym szlaku turystycznym Bílá Voda – Jeseník.

Galeria zdjęć

W listopadzie spacer do ruin może być szczególnie widowiskowy, jeśli trafimy na słoneczny dzień. Droga przez mieszany las jest kolorowa, mamy trochę podejść i zejść, ale raczej łagodnych, co przyjemnie urozmaica trasę.

Galeria zdjęć

Wracając można rozgrzać się w jednym z lokali w Raci udoli. Do wyboru mamy kawiarnię w Tančírnej i gospodę Isoldę. A jeśli komuś jeszcze brakuje wrażeń, to na łące naprzeciwko pensjonatu Isolde można sobie pograć w disc golfa.

Bądź na bieżąco z Wrocławiem!

Kliknij „obserwuj”, aby wiedzieć, co dzieje się we Wrocławiu. Najciekawsze wiadomości z www.wroclaw.pl znajdziesz w Google News!

Reklama