W tych zwyczajnych sytuacjach przekonujemy się, jak realizowane są miejskie polityki związane z dostępnością, równością i wzajemnym szacunkiem. O tym, jak przekładać je na rzeczywiste działanie, będzie mowa podczas Kongresu „Miasta Praw Człowieka - od idei do praktyki”.
Gościem honorowym wydarzenia jest Aleś Bialacki, białoruski laureat Pokojowej Nagrody Nobla, Dyrektor Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna”, wieloletni więzień polityczny.
Program Kongresu łączy rozmowy o prawach człowieka z praktyką. Będziemy poruszać zagadnienia, które dotykają spraw bliskich nam wszystkim: warunkami pracy, wpływem na otoczenie i szeroko pojętej dostępności przestrzeni oraz instytucji publicznych.
W grudniu ubiegłego roku zostałem deportowany z Białorusi. Wiem, co to znaczy przybyć do obcego miasta i być zdanym na to, jak zostanie się w nim przyjętym. Miasto może stać się schronieniem dla praw człowieka - miejscem, w którym wciąż można ich doświadczyć w praktyce, a nie tylko przeczytać o nich na papierze.Aleś Bialacki
Miasto mieszkanek i mieszkańców
Mieszkanka i mieszkaniec znają swoje osiedle z codziennych tras, przyzwyczajeń i przeszkód. Ta wiedza ma znaczenie przy podejmowaniu decyzji o ich otoczeniu - jest równie ważna jak ekspertyza i dokumenty.
Kongres rozpoczniemy rozmową o tym, jak wartości wpisane w strategie i deklaracje mogą stawać się codziennymi procedurami i praktykami instytucji. Dyskusję poprowadzi Agnieszka Lichnerowicz, ceniona dziennikarka Polskiego Radia.
Jak skutecznie angażować mieszkańców w podejmowanie decyzji? Czy każda decyzja wymaga konsultacji? Jak sprawić, by w procesach decyzyjnych uczestniczyły również osoby, których głos jest zwykle słabiej słyszalny? W tej debacie udział wezmą m.in. Kuba Wygnański, prezes Fundacji Stocznia, jeden z najbardziej rozpoznawalnych ekspertów zajmujących się społeczeństwem obywatelskim i partycypacją w Polsce, oraz Artur Celiński, redaktor naczelny miesięcznika „Architektura-murator”, zajmującego się architekturą, urbanistyką i kształtowaniem przestrzeni miejskiej.
Przestrzeni przyjrzy się także architektka Magdalena Milert, znana jako Pieing, autorka książki „Dla kogo jest miasto? Jak stworzyć przestrzeń, która o nas dba”. Jej wystąpienie będzie dotyczyć tego, dlaczego w jednych miejscach chcemy przebywać, a inne nas odpychają, oraz znaczenia dostępności w projektowaniu miasta.
Kacper Pobłocki z Uniwersytetu Warszawskiego wprowadzi do tej rozmowy niewygodne pytanie o miasta praw człowieka tworzone dla klasy średniej. To ważny sprawdzian deklarowanej otwartości: potrzeby osób narażonych na marginalizację mogą łatwo zniknąć z pola widzenia, nawet gdy o mieście mówi się językiem równości.
Szacunek w pracy, bezpieczeństwo wśród innych
Dużą część życia spędzamy w pracy. O tym, co sprzyja włączeniu i jak budować przyjazne miejsca pracy, będą mówić Michał Bomastyk z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Małgorzata Adamowicz z Fundacji Share the Care.
Jednym z najważniejszych tematów będzie bezpieczeństwo i przeciwdziałanie przemocy motywowanej uprzedzeniami oraz mowie nienawiści. To jeden z kluczowych wątków programu Kongresu. Jak powinny reagować miasta, kiedy mieszkańcy doświadczają przemocy ze względu na pochodzenie, narodowość, religię, płeć czy inne cechy? Jak budować współpracę między samorządami, organizacjami społecznymi i służbami? O tym dyskutować będą m.in. Wawrzyniec Smoczyński z Fundacji Nowej Wspólnoty, Olena Babakova, badaczka i publicystka, oraz Maciej Mandelt ze Stowarzyszenia Nomada.
Warsztaty: mapy, scenariusze i codzienne sytuacje
Kongres nie kończy się na rozmowach. Drugi dzień to także cztery warsztaty, dzięki którym uczestniczki i uczestnicy dostaną konkretne narzędzia pozwalające wdrażać zmiany „od jutra”.
Zapowiedzią pracy nad przestrzenią są mapy, przykłady i ćwiczenia przygotowywane przez Ewelinę Jaskulską z Architektoniczek. Zajęcia mają dotyczyć projektowania uwzględniającego różne potrzeby mieszkanek i mieszkańców.
Przy obsłudze mieszkańca punktem wyjścia będą scenariusze z życia instytucji. Karolina Mróz poprowadzi pracę nad standardami opartymi na empatii i szacunku. To obszar, w którym sposób przeprowadzenia jednej rozmowy może mieć dla człowieka równie duże znaczenie jak sama procedura.
Iga Woźniak z Akcji Demokracja zajmie się językiem. Jej warsztat będzie poświęcony temu, jak zrozumiale mówić o równości, dostępności i prawach człowieka oraz wiązać te pojęcia z codziennym doświadczeniem.
Albert Miściorak i Marta Siciarek poprowadzą zajęcia o danych społecznych w politykach miejskich. Ich wykorzystanie ma pomagać dostrzegać, kto korzysta z działań instytucji, kogo one omijają i gdzie pojawiają się bariery. Za liczbami kryje się tu bardzo ludzka sprawa: potrzeby osób, które bez uważnego rozpoznania mogą pozostać niezauważone.
Łączymy rozmowę o przestrzeni, pracy, obsłudze mieszkańców i przeciwdziałaniu przemocy, bo człowiek doświadcza miasta we wszystkich tych obszarach. Zależy nam na wymianie doświadczeń między samorządami, organizacjami społecznymi i instytucjami oraz na pracy warsztatowej. Jej wartość dla mieszkańca pojawi się wtedy, gdy zdobyta wiedza znajdzie zastosowanie w zrozumiałym piśmie, uważnej obsłudze czy lepiej zaprojektowanej przestrzeni.Barbara Lisiewicz, dyrektorka Departamentu Różnorodności Społecznej Urzędu Miejskiego Wrocławia
Warsztaty dotyczą przede wszystkim praktyki instytucji. Mają dać osobom pracującym z mieszkańcami sposobność do przyjrzenia się własnym działaniom i przećwiczenia rozwiązań. Od ich późniejszego wykorzystania zależy, co z kongresu pozostanie w codziennym życiu miasta.
Kongres „Miasta Praw Człowieka”, organizowany przez Departament Różnorodności Społecznej Urzędu Miejskiego Wrocławia, odbędzie się 17–18 listopada 2026 roku we Wrocławskim Centrum Kongresowym przy ul. Wystawowej 1. Finansowany jest ze środków Gminy Wrocław, przy udziale budżetu państwa oraz funduszy unijnych w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021–2027.
Rejestracja na Kongres
Udział w Kongresie jest bezpłatny. Z uwagi na ograniczoną liczbę miejsc, obowiązują zapisy. Przed rejestracją prosimy o zapoznanie się z pełnym programem wydarzenia: Program Kongresu. Link do rejestracji: Formularz zgłoszeniowy.
Zasady udziału w warsztatach
Udział w warsztatach drugiego dnia Kongresu jest bezpłatny, ale obowiązują zapisy. Każda osoba uczestnicząca może wybrać jeden warsztat - tak, aby zapewnić komfort pracy i możliwość ćwiczenia narzędzi.
Liczba miejsc jest ograniczona: 40 osób (lista podstawowa), 10 osób - lista rezerwowa. Decyduje kolejność zgłoszeń.
Osoby zapisane na listę rezerwową otrzymają informację o możliwości udziału, jeśli zwolnią się miejsca na liście podstawowej.
Informacja projektowa
Drugi dzień Kongresu realizowany jest w ramach projektu „Wrocław miastem równości. Model na rzecz równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji mieszkańców i mieszkanek Wrocławia", współfinansowanego z Unii Europejskiej (Europejski Fundusz Społeczny - EFS+) w ramach programu Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021–2027 oraz z budżetu państwa (umowa FEDS.07.03IP.020025/2500). Beneficjent: Gmina Wrocław.
W przypadku pytań prosimy o kontakt: [email protected] Zespół Departamentu Różnorodności Społecznej Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Dostępność
W ramach Kongresu „Miasta Praw Człowieka – od idei do praktyki” zapewniamy pełną dostępność wydarzenia dla osób z niepełnosprawnościami.
Pętla indukcyjna będzie dostępna przez cały pierwszy dzień Kongresu oraz podczas wszystkich paneli i wykładów drugiego dnia.
Tłumaczenie na Polski Język Migowy (PJM) obejmie wykłady, panele i sesje w obu dniach wydarzenia, tak aby osoby Głuche i słabosłyszące mogły w pełni uczestniczyć w programie.
Działania te są zgodne z naszym standardem dostępności i projektowania uniwersalnego, podkreślanym m.in. w wykładzie „Bezpieczna i dostępna przestrzeń miejska: projektowanie, które nie wyklucza” oraz w miejskich działaniach na rzecz dostępności usług i wydarzeń publicznych.
