Wrocław uruchamia pilotaż transportu DOOR TO DOOR

Pilotaż systemu przewozów potrwa trzy miesiące – ruszy 1 października i będzie realizowany do końca bieżącego roku. Operatorem systemu jest Stowarzyszenie Dolnośląskie Forum Integracyjne, wybrane w otwartym konkursie ofert.

Pilotaż nie jest obietnicą gotowego, doskonałego systemu. Jest pierwszym krokiem: sprawdzeniem w praktyce, ilu mieszkańców potrzebuje takiego transportu, dokąd chcą jeździć, w jakich godzinach, z jakimi barierami się spotykają i jak powinien wyglądać model możliwy do rozwijania w kolejnych latach.

Nie chcemy budować tej usługi na przekonaniu, że urząd wie najlepiej. Chcemy najpierw dowieźć mieszkańca tam, gdzie naprawdę potrzebuje dotrzeć, a potem uważnie zapytać, co zadziałało, czego zabrakło i jakiego transportu dla osób z niepełnosprawnościami Wrocław potrzebuje na stałe. Ten pilotaż ma dwa równie ważne zadania: wozić i słuchać.

Michał Sałkowski, wicedyrektor Biura Wrocław Bez Barier Urzędu Miejskiego Wrocławia

Od dostępnego transportu do rzeczywistej mobilności

Niskopodłogowy autobus, winda obok przystanku czy odpowiednio przygotowany tramwaj są podstawą dostępnego miasta. Dla osoby z niepełnosprawnością nie zawsze jednak wystarczą. Barierą może być odległość od przystanku, brak dostępnej drogi dojścia, konieczność przewiezienia cięższego wózka elektrycznego albo niedostępność infrastruktury na trasie.

Transport DOOR TO DOOR ma wypełnić tę lukę. Kierowca pomoże pasażerowi w drodze od dostępnego wejścia do budynku do pojazdu, przy wsiadaniu i wysiadaniu oraz w bezpiecznym użyciu windy lub rampy. Asysta nie obejmuje ręcznego podnoszenia lub przenoszenia pasażera ani wchodzenia do prywatnego mieszkania.

Usługa będzie realizowana dwoma pojazdami przystosowanymi do przewozu osób z niepełnosprawnościami. Każdy z nich umożliwi bezpieczny przejazd co najmniej jednej osoby pozostającej na wózku.

Prawo wskazuje kierunek

Uruchomienie transportu DOOR TO DOOR nie wynika z jednego przepisu, który nakazywałby każdemu dużemu miastu stworzenie dokładnie takiego systemu. Kierunek działania wyznaczają jednak zarówno polskie przepisy dotyczące dostępności, jak i Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

Artykuł 20 Konwencji mówi o zapewnianiu osobom z niepełnosprawnościami mobilności osobistej z możliwie największą samodzielnością. Artykuł 9 wskazuje natomiast na potrzebę zapewnienia dostępu do transportu, budynków, informacji i usług. Polska ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami zobowiązuje podmioty publiczne do podejmowania działań, które pozwalają korzystać z usług publicznych na równych zasadach.

Dla miasta oznacza to coś więcej niż usuwanie pojedynczych barier. Chodzi o budowanie całego łańcucha mobilności: od możliwości opuszczenia miejsca zamieszkania, przez bezpieczny przejazd, aż po dotarcie do drzwi wybranego obiektu.

To nie karetka. Dojedziemy do urzędu, na spotkanie z bliskimi czy na planowaną fizjoterapię

Transport DOOR TO DOOR nie zastąpi pogotowia ratunkowego, transportu sanitarnego ani przewozów wymagających opieki medycznej. Nie będzie obejmował przewozu osób leżących, monitorowania stanu zdrowia ani zapewniania specjalistycznego zabezpieczenia medycznego.

DOOR TO DOOR będzie usługą transportową, przeznaczoną do wcześniej zaplanowanych przejazdów. W sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia właściwym rozwiązaniem pozostaje kontakt z systemem ratownictwa medycznego.

W ramach ruszającego pilotażu Transportu DOOR TO DOOR pasażer będzie mógł zamówić kurs między innymi:

• do pracy,
• do szkoły, na uczelnię lub inne zajęcia edukacyjne,
• na planowe leczenie,
• na rehabilitację,
• do urzędu,
• do instytucji kultury,
• na zajęcia sportowe,
• na zakupy,
• na spotkanie rodzinne,
• na wydarzenie społeczne lub inną formę codziennej aktywności.

Pierwszeństwo przed potwierdzeniem rezerwacji będą miały zgłoszenia związane z pracą, edukacją, planowym leczeniem i rehabilitacją. Wszystkie te cele będą miały równy stopień pierwszeństwa, a w ramach tej samej kategorii zdecyduje kolejność prawidłowo złożonych zgłoszeń.

Kurs już potwierdzony nie zostanie odebrany pasażerowi z powodu późniejszego zgłoszenia dotyczącego celu uprzywilejowanego. Miejsce rozpoczęcia i zakończenia każdego przejazdu musi znajdować się w granicach administracyjnych Wrocławia.

Kto będzie mógł skorzystać

Z pilotażu będą mogli korzystać mieszkańcy Wrocławia posiadający ważne orzeczenie o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności lub dokument równoważny wskazany w regulaminie. Z usługi będą mogły korzystać również dzieci posiadające orzeczenie o niepełnosprawności – pod opieką rodzica, opiekuna prawnego albo wskazanej osoby pełnoletniej.

Kwalifikację przeprowadzi Operator. Dokument będzie okazywany jednorazowo w oryginale, w uzgodnionym i dostępnym miejscu. Operator nie będzie wykonywał ani przechowywał jego kopii lub fotografii i nie będzie gromadził diagnoz, kodów chorób ani szczegółowych informacji medycznych.

Operator przeprowadzi kwalifikację w terminie nie dłuższym niż pięć dni roboczych od otrzymania kompletnego zgłoszenia i okazania dokumentu. Po pozytywnym zakończeniu weryfikacji pasażer otrzyma identyfikator użytkownika oraz informację o aktywacji uprawnienia do korzystania z usługi.

Szczegółowe informacje dotyczące kwalifikacji:

• telefon: 737 877 337,
• adres e-mail: [email protected],
• miejsce i godziny okazania dokumentu (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności): godzina 10.00 – 15.00, od poniedziałku do piątku, Dolnośląskie Forum Integracyjne, ul. Ruska 62/63, 50-079 Wrocław; pomocniczo mail: [email protected]

Pasażer – 20 złotych za kurs, opiekun – bezpłatnie

Opłata pasażera wyniesie 20 złotych za pojedynczy zrealizowany kurs. Podróż do miejsca docelowego i przejazd powrotny będą zatem kosztowały łącznie 40 złotych.

Jedna osoba wspierająca albo opiekun będzie podróżować bezpłatnie. Bez dodatkowej opłaty będzie można również przewieźć potrzebne urządzenie wspomagające mobilność, psa asystującego oraz jedną sztukę bagażu osobistego, jeżeli będzie można bezpiecznie umieścić ją w pojeździe.

Opłata zostanie pobrana dopiero po wykonaniu kursu. Dostępna będzie płatność gotówką oraz możliwość przelewu kwoty na wskazane przez Operatora konto bankowe: 67 1600 1462 1741 0138 0000 0005.

Jak zamówić kurs

Po zakończeniu kwalifikacji pasażer będzie mógł zgłaszać kursy:

• telefonicznie pod numerem 737 877 337,
• pocztą elektroniczną na adres [email protected].

Nowe zgłoszenia telefoniczne będą przyjmowane w dni robocze od godziny 6.00 do 15.00. Ten sam numer telefonu będzie służył poza godzinami przyjmowania nowych rezerwacji – w czasie funkcjonowania usługi – do kontaktu w sprawach wcześniej potwierdzonych kursów.

Wiadomość e-mail będzie można wysłać o każdej porze. Wiadomość otrzymana po godzinie 15.00, w sobotę, niedzielę albo dzień ustawowo wolny od pracy zostanie zarejestrowana w najbliższym dniu roboczym.

Operator potwierdzi przyjęcie kursu albo poinformuje o braku możliwości jego realizacji co do zasady w dniu zarejestrowania zgłoszenia do godziny 18.00, a najpóźniej w następnym dniu roboczym do godziny 10.00.

Samo wysłanie wiadomości lub wykonanie telefonu nie oznacza jeszcze, że kurs został przyjęty. Rezerwacja staje się skuteczna dopiero po jej potwierdzeniu przez Operatora.

Kiedy będą realizowane przejazdy

Potwierdzone kursy będą wykonywane:

• od poniedziałku do piątku w godzinach 6.00–22.00,
• w soboty i niedziele w godzinach 8.00–22.00.

Przejazdy nie będą realizowane w święta ustawowo wolne od pracy.

Wskazane przedziały są godzinami wykonywania wcześniej zamówionych i potwierdzonych przejazdów. Nie oznaczają całodobowego przyjmowania nowych rezerwacji telefonicznych.

Rezerwacja co najmniej dwa dni robocze wcześniej

Zgłoszenie kursu musi zostać zarejestrowane co najmniej dwa dni robocze przed planowanym przejazdem. Operator potrzebuje tego czasu na zestawienie tras, dopasowanie pojazdu do potrzeb pasażera i potwierdzenie możliwości wykonania kursu.

Kurs zarejestrowany w poniedziałek może odbyć się najwcześniej w środę. Zgłoszenie zarejestrowane w środę pozwala na przejazd najwcześniej w piątek, natomiast kurs zarejestrowany w piątek może zostać wykonany najwcześniej we wtorek.

Jeżeli w okresie pomiędzy zgłoszeniem a planowanym przejazdem przypada dzień ustawowo wolny od pracy, najwcześniejszy możliwy termin kursu odpowiednio się przesuwa.

Rezerwacja zarejestrowana	Najwcześniejszy możliwy przejazd
w poniedziałek (telefon, e-mail)	w środę
we wtorek (telefon, e-mail)	w czwartek
w środę (telefon, e-mail)	w piątek
w czwartek (telefon, e-mail)	w poniedziałek
w piątek (telefon, e-mail)	we wtorek
w sobotę lub niedzielę (tylko e-mail)	w środę – zgłoszenie zostanie zarejestrowane w poniedziałek

Jak odwołać kurs

Rezygnację z przejazdu należy zgłosić najpóźniej do godziny 12.00 w dniu poprzedzającym planowany kurs. Do odwołania albo zmiany rezerwacji służą te same kanały kontaktu: telefon i poczta elektroniczna.

Terminowe odwołanie pozwoli Operatorowi zaproponować zwolnione miejsce innemu pasażerowi. Zasady dotyczące spóźnionych rezygnacji, nieobecności pasażera oraz możliwości przedstawienia wyjaśnień zostaną szczegółowo opisane w regulaminie usługi.

Cztery kursy tygodniowo – żeby więcej osób mogło skorzystać

W okresie pilotażu jeden pasażer będzie mógł skorzystać standardowo z maksymalnie czterech pojedynczych kursów w tygodniu. Przejazd do miejsca docelowego i podróż powrotna są liczone jako dwa odrębne kursy. Limit ma zapobiec sytuacji, w której dostępność ograniczonej liczby pojazdów zostałaby wykorzystana przez niewielką grupę regularnych użytkowników, a pozostali mieszkańcy nie mieliby możliwości zamówienia przejazdu.

Na tym etapie Wrocław nie uruchamia przewozów abonamentowych gwarantujących stałe miejsce w systemie przez cały okres pilotażu.

Możliwe będą natomiast krótkie rezerwacje cykliczne związane z dojazdami do pracy, szkoły lub uczelni, na planowe leczenie albo rehabilitację. Taka rezerwacja będzie mogła obejmować okres nie dłuższy niż dwa tygodnie i pozostanie objęta ogólnym limitem czterech kursów tygodniowo.

Wspólny przejazd – TAK, ale tylko za zgodą pasażerów

Operator będzie mógł połączyć w jednym przejeździe kursy maksymalnie dwóch uprawnionych pasażerów, jeżeli ich trasy i godziny będą zbieżne, a możliwości pojazdu pozwolą zachować wymagany poziom dostępności, punktualności i bezpieczeństwa.

Połączenie kursów będzie wymagało wcześniejszej zgody obu pasażerów albo ich przedstawicieli. Odmowa wspólnego przejazdu nie będzie mogła powodować obniżenia pierwszeństwa, odmowy przyjęcia zgłoszenia ani ograniczenia dostępu do usługi.

Każda rezerwacja pozostanie odrębnym kursem pasażera. Każdy z pasażerów zapłaci więc 20 złotych za własny kurs, niezależnie od tego, czy pojazd będzie w tym czasie przewoził również drugą osobę.

Opóźnienie, rezygnacja albo nieobecność jednego pasażera nie będą mogły powodować naliczenia opłaty ani zastosowania ograniczenia wobec drugiego.

Możliwość łączenia kursów ma służyć lepszemu wykorzystaniu pojazdów i zwiększeniu liczby mieszkańców, którzy będą mogli skorzystać z pilotażu. Nie może jednak odbywać się kosztem bezpieczeństwa, dostępności ani praktycznego celu żadnej z podróży.

Inne miasta już korzystają z transportu uzupełniającego

Transport uzupełniający DOOR TO DOOR dla mieszkańców z niepełnosprawnościami działa już w wielu dużych polskich miastach, choć jest organizowany na różne sposoby.

Warszawa zleca przewozy samochodami specjalistycznymi oraz osobowymi zewnętrznym przewoźnikom. W Łodzi usługa „drzwi w drzwi” jest realizowana od 1994 roku przez Zakład Przewozu Osób Niepełnosprawnych działający w strukturze MPK Łódź. W Gdańsku przewozy jednorazowe i abonamentowe wykonuje PKS Gdańsk na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego.

Rozwiązania oparte na umowach z zewnętrznymi wykonawcami funkcjonują również w Krakowie i Poznaniu. Kraków powierzył realizację przewozów firmie Radio Taxi „Partner”, natomiast od czerwca 2026 roku przewozy okazjonalne mieszkańców Poznania z niepełnosprawnościami wykonuje – na podstawie umowy zawartej z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie – spółka BTP Polska.

Poszczególne miasta różnią się zasadami kwalifikacji, wysokością opłat, liczbą pojazdów i sposobem zamawiania przejazdów. Wspólny pozostaje cel: uzupełnienie komunikacji publicznej tam, gdzie nie pozwala ona osobie z niepełnosprawnością odbyć całej podróży samodzielnie i bezpiecznie.

Pilotaż który ma nie tylko wozić, ale również badać

Dane statystyczne pozwalają określić przybliżoną liczbę osób z niepełnosprawnościami, ale nie odpowiadają na najważniejsze pytania potrzebne do zaprojektowania lokalnego transportu.

Narodowy Spis Powszechny jest przeprowadzany zasadniczo raz na dziesięć lat. Europejskie Ankietowe Badanie Zdrowia odbywa się obecnie co sześć lat. Dostępne są również częściej aktualizowane dane administracyjne dotyczące osób posiadających ważne orzeczenia.

Źródła te opisują skalę i wybrane cechy niepełnosprawności, ale nie dają Wrocławiowi bieżącej i szczegółowej odpowiedzi na pytania: kto potrzebuje transportu DOOR TO DOOR, jak często, w jakich godzinach, na jakich trasach, z jakiego powodu i z jakimi barierami spotyka się podczas podróży.

Dlatego Operator będzie prowadził bazę użytkowników i co miesiąc przeprowadzał dobrowolne badania ankietowe wśród pasażerów. Pytania będą dotyczyły między innymi łatwości dokonania rezerwacji, punktualności, bezpieczeństwa, jakości pomocy kierowcy, komunikacji z personelem, oceny pojazdów oraz powodów korzystania z usługi. Udział w badaniu albo odmowa udziału nie będą miały wpływu na możliwość dalszego korzystania z przewozów.

Miasto otrzyma wyniki w postaci zbiorczych, zanonimizowanych zestawień. Nie będzie prowadziło rejestru zakwalifikowanych pasażerów ani otrzymywało ich orzeczeń lub szczegółowych informacji medycznych.

Celem jest zebranie danych, które po zakończeniu pilotażu pozwolą odpowiedzieć uczciwie na trzy pytania: w jakiej formie taka usługa jest we Wrocławiu potrzebna, jak powinna być zorganizowana i jakiej skali transportu rzeczywiście potrzebują mieszkańcy.

Najpierw sprawdzamy, potem podejmujemy decyzje

Pilotaż zakończy się 31 grudnia 2026 roku. Udział w nim nie oznacza automatycznej gwarancji kontynuacji przewozów w kolejnym roku. Nie oznacza również, że Miasto nie ma docelowych planów rozwoju tego rozwiązania.

Przeciwnie: zadaniem pilotażu jest stworzenie uczciwej podstawy do dalszych decyzji. Zamiast projektować docelowy system wyłącznie na podstawie urzędowych założeń, Wrocław chce oprzeć go na doświadczeniu pasażerów, danych z rzeczywistych kursów oraz ocenie kosztów i możliwości organizacyjnych.

Dostępność miasta nie zaczyna i nie kończy się na przystanku. Zaczyna się wtedy, gdy człowiek może wyjść z domu i rzeczywiście dotrzeć tam, gdzie toczy się jego codzienne życie.

Źródło: materiały prasowe