Atak nastoletniego nożownika w szkole w Wyszkowie zelektryzował całą Polskę i wywołał dyskusję na temat bezpieczeństwa dzieci i młodzieży. Natychmiastową reakcją na to było wzmocnienie patroli policji i straży miejskiej w rejonie szkół.
O to, czy młodzi Wrocławianie czują się bezpiecznie w szkole, na podwórku i innych miejscach, już w ubiegłym roku zapytali również ankieterzy. Zebrane wyniki posłużyły do przygotowania Wrocławskiej Diagnozy Społecznej – dużego badania, w którym udział wzięło 2,5 tys. mieszkańców Wrocławia i aglomeracji.
„Wrocław w świadomości młodzieży”
Uzupełnieniem Diagnozy jest moduł „Wrocław w świadomości młodzieży” stworzony na podstawie wywiadów z grupą 899 mieszkańców miasta i okolic w wieku szkolnym.
Młodzi ludzie zostali zapytani o szereg różnych zagadnień m.in. o to, jak im się żyje we Wrocławiu. Tu odpowiedzi były wyjątkowo pozytywne:
- 68,7% uczniów podpisało się pod sformułowaniem „kocham Wrocław”,
- 63,2% zadeklarowało, że chce pozostać w mieście po zakończeniu szkoły.
Młodzi Wrocławianie jednocześnie zgłaszali bardzo wysokie oczekiwania dotyczące mieszkań, transportu, środowiska, własnego wpływu na otoczenie i dobrostanu.
Młodzi bez energii do życia
Badanie wykazało, że aż 28,8% przepytanych uczniów znalazło się w grupie o niskim lub bardzo niskim poziomie witalności subiektywnej. Kryterium to definiowane jest jako wewnętrzne poczucie posiadania energii, siły życiowej i entuzjazmu (nie chodzi tu jednak o depresję lub zaburzenia psychiczne).
Odpowiadając na potrzeby młodych Wrocław od lat rozwija ofertę skierowaną do tej grupy. Przykładem może być Przestrzeń Młodych MOST przy ul. Legnickiej. To miejsce dla osób w wieku 13–26 lat, które umożliwia m.in. kontakt z psychologiem. Dodatkowo w ponad 110 szkołach podstawowych i przedszkolach działa także program „Zdalny Psycholog”.
Młodzi a przemoc
Innym niezwykle ważnym, zwłaszcza w kontekście ostatnich niepokojących sygnałów o aktach agresji w szkołach, jest rozdział poświęcony bezpieczeństwu i kontaktom młodzieży z przemocą. Badanie zostało wykonane w ubiegłym roku i wskazuje na to, że akty przemocy, zarówno fizycznej, jak i psychicznej dotykają bardzo wielu młodych Polaków.
Jakich rodzajów przemocy doświadczają uczniowie?
Uczniowie zostali zapytani przez ankieterów m.in. o to czy - a jeśli tak to jak często - są świadkami przemocy w swoim środowisku. 56,8% ankietowanych powiedziało, że nigdy nie było świadkiem pobicia, 15,8% zapytanych uczniów przyznało, że raz w życiu było świadkiem takiego zdarzenia. Podobna liczba ankietowanych przyznała, że kojarzy więcej takich zdarzeń, ale nie są one powszechne (więcej niż raz, ale nie w każdym miesiącu).
14,7% ankietowanych przyznało, że samemu, przynajmniej raz było ofiarą pobicia.
Uczniowie znacznie częściej spotykają się z przemocą słowną. Ze złośliwymi i wulgarnymi wyzwiskami spotyka się aż 80,9% ankietowanych. Z tej grupy aż 38% mówi, że tego typu zachowania w swoim środowisku zauważa codziennie. Aż 47,1% dzieci przyznało, że przynajmniej raz tego typu wyzwiska zostały skierowane bezpośrednio wobec nich.
65,5% ankietowanych przyznało, że przynajmniej raz było świadkiem przemocy polegającej na szturchaniu lub popychaniu przez inną osobę. 38,5% twierdzi, że przynajmniej raz słyszało, gdy ktoś poważnie groził komuś innemu. 37,8% przynajmniej raz było świadkiem kradzieży wewnątrz środowiska uczniowskiego.
Gdzie uczniowie spotykają się z przemocą?
59% ankietowanych przekazało ankieterom, że miejscem, w którym przynajmniej raz spotkali się z przemocą jest szkoła. Na szczęście większość tych doświadczeń ma charakter sporadycznych – 24,7% z tej grupy przyznaje, że było świadkiem niebezpiecznego zachowania w szkole tylko raz w ciągu całego życia, a 32,8% zaledwie kilka razy.
Co ciekawe tylko 40% ankietowanych doświadczyło przemocy na podwórku. Więcej, bo aż 65,9% jako miejsce, w którym doświadczyło przemocy podaje ulicę. Z kolei 14,6% ankietowanych przyznało, że przynajmniej raz doświadczyło przemocy w domu rodzinnym.
Trójkąt, Nadodrze, Rynek – w tych miejscach trzeba uważać
Ankieterzy zapytali też młodych respondentów o najbardziej niebezpieczne miejsca we Wrocławiu. Każdy z nich mógł podać maksymalnie 10 lokalizacji, w których ich zdaniem zdarzają się akty przemocy i trzeba uważać, żeby nie stać się ofiarą czyjegoś ataku.
A ankietach aż 237 razy wymieniono „Trójkąt” czyli część osiedla Przedmieście Oławskie, kolejną lokalizacją było Nadodrze – to osiedle za niebezpieczne uznało 235 ankietowanych. Młodzi niezbyt bezpiecznie czują się także na Rynku (193 odpowiedzi) oraz w rejonie Dworca Głównego (124).
Co istotne wśród odpowiedzi często padały także nazwy galerii handlowych - 106 ankietowanych jako miejsce, w którym trzeba zachować szczególną uwagę wskazało Wroclavię, 18 – Magnolię, a 12 – Pasaż Grunwaldzki.
Na liście odpowiedzi pojawiły się też popularne miejscówki spędzania wolnego czasu. 78 osób jako miejsce potencjalnie niebezpieczne wskazało Wyspę Słodową, 35 – Pasaż Niepolda.
54 ankietowanych uważa z kolei, że miejscem, w którym zdarzają się akty przemocy są pojazdy komunikacji miejskiej. 38 – za miejsce niebezpieczne uważa szkołę.
Wrocławska Diagnoza Społeczna 2025 – co jeszcze znajduje się w raporcie?
Więcej informacji i danych z badania znajdziecie w artykule: Kim są mieszkańcy Wrocławia i aglomeracji? Znamy wyniki Wrocławskiej Diagnozy Społecznej!
Pełną treść poszczególnych modułów można ściągnąć stąd:
