wroclaw.pl Najnowsze wiadomości dla mieszkańców Wrocławia Dla mieszkańca logo
Pogoda we Wrocławiu temperatura powietrza wynosi 21°C
Link do portalu wroclaw.pl
Aby wyświetlić zawartość strony, zaakceptuj pliki cookie
Reklama

Koncert Andruchowycz & Karbido w rocznicę zakończenia remontu synagogi Pod Białym Bocianem

Tomasz Wysocki,
Wnętrze synagogi pod Białym Bocianem we Wrocławiu po remoncie archiwum Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu
Wnętrze synagogi pod Białym Bocianem we Wrocławiu po remoncie

Synagoga Pod Białym Bocianem to najważniejsze miejsce dla wrocławskich wyznawców judaizmu, ale i ważny punkt na mapie kulturalnej Wrocławia. Jej odbudowa trwała prawie 20 lat. Z okazji rocznicy zakończenia remontu, zorganizowano koncert duetu Andruchowycz & Karbido. Dochód z tego wydarzenia ma być przeznaczony na organizację lekcji języka polskiego dla uchodźców z Ukrainy prowadzonych przez Fundację Bente Kahan.

Reklama

Synagoga Pod Białym Bocianem - kiedy powstała?

Świątynia przy ul. Włodkowica stanęła w miejscu dawnego zajazdu Pod Białym Bocianem, po którym odziedziczyła nazwę. Klasycystyczny budynek powstał w 1829 r. według projektu Carla Ferdinada Langhansa. Przez ponad sto lat służyła ortodoksyjnym wyznawcom judaizmu w ówczesnym Breslau. Podczas Nocy Kryształowej została ograbiona, ale budynek ocalał – ze względu na gęstą zabudowę naziści go nie podpalili.

Po II wojnie ponownie przejęli do Żydzi – na Dolnym Śląsku społeczność żydowska była najliczniejsza w Polsce, osiedliło się tu kilkadziesiąt tysięcy osób, które ocalały z Holocaustu.

Historia synagogi Pod Białym Bocianem

Jednak w latach 60. komunistyczne władze zakazały korzystania z budynku synagogi ze względu na jego zły stan techniczny. Zarazem zabroniły go remontować - to był także efekt antysemickich nastrojów rozognionych przez władze PRL.

Jurij Andruchowycz & Karbido w Synagodze Pod Białym Bocianem

Jurij Andruchowycz & Karbido w Synagodze Pod Białym Bocianem

Zobacz Wydarzenie z serwisu go.wroclaw.pl

Budynek najpierw był w dyspozycji Uniwersytetu Wrocławskiego, a potem OKiS i Akademii Muzycznej. W tym czasie był kilkakrotnie podpalany, szybko ulegał degradacji. Na przełomie lat 80. i 90. pojawiły się pierwsze przymiarki do jego odzyskania przez społeczność żydowską. Wtedy też władze Akademii Muzycznej nagle sprzedały go właścicielowi firmy budowalnej.

Remont synagogi Pod Białym Bocianem

- Odwrócenie tej transakcji i odzyskanie budynku trwało kilka lat i wymagało wsparcia wielu osób i instytucji - opowiada Jerzy Kichler, członek zarządu wrocławskiej Gminy Żydowskiej, inicjator odbudowy świątyni. - Jednak nie mniejszym wyzwaniem było przekonanie ówczesnych władz gminy żydowskiej do rozpoczęcia odbudowy. Padały pytania: skąd weźmiemy pieniądze na remont? Jak utrzymamy synagogę po odbudowie? Po co nam w ogóle tak duża świątynia, skoro na modlitwy przychodzi 30-40 osób i mieścimy się w szulu, małej sali modlitw?

Ostatecznie w 1996 r. synagoga została przekazana Gminie Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu.

Budynek był w opłakanym stanie. Funkcję dachu pełniła drewniana konstrukcja przykryta folią. Nie było podłogi i stropu między parterem a piwnicą, ocalały szczątkowe elementy dawnego wyposażenia. Klatki schodowe prowadzące na balkony nie nadawały się nawet do remontu, w części były zburzone.

Widok dziedzińca synagogi w roku 1990, fot. archiwum dr Jerzego Kosa

Pieniądze na odbudowę dachu przeznaczyła Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, prace trwały półtora roku.

- Kolejne etapy remontu nie szły tak szybko, przede wszystkim ze względu na brak pieniędzy. Dopiero kiedy udało się uzyskać fundusze z unijnych programów operacyjnych, ruszyliśmy z pracami – opowiada Jerzy Kichler.

Poza tym odbudowę finansowano głównie ze środków własnych wrocławskiej gminy żydowskiej, pieniędzy przekazanych przez miasto Wrocław, fundacje i duże koncerny państwowe m.in. KGHM. Z czasem w proces renowacji zabytku zaangażowała się Fundacja Bente Kahan, która także uzyskała spore dotacje.

W 2005 r. gotowa była nowa posadzka świątyni. W kolejnych latach pojawiły się elementy wyposażenia: Aron ha-Kodesz, rytualna szafa, w której przechowywane są zwoje Tory, bima - wywyższenie dla prowadzącego modlitwę oraz scenę. W piwnicach urządzono przestrzenie wystawowe i kameralne sale do prezentacji filmów.

Remont budynku i dziedzińca synagogi zakończył się w 2010 r. Później odnowiono klatki schodowe, wyremontowano mykwę. W sumie prace kosztowały ok. 19 mln zł.

Koncert w synagodze Pod Białym Bocianem

W rocznicę zakończenia remontu synagogi Pod Białym Bocianem zaplanowano koncert duetu Jurij Andruchowycz & Karbido. Wydarzenie będzie miało miejsce 8 maja o godzinie 19 w Synagodze pod Białym Bocianem. Podczas koncertu będzie można poznać bliżej twórczość Brunona Schulza - jednego z najwybitniejszych pisarzy XX wieku. Dokładnie w tym roku, przypada 130. rocznica urodzin i 80. rocznica śmierci artysty. W trakcie koncertu Andruchowycz & Karbido będzie można usłyszeć utworów z płyt "Cynamon", "Atlas Estremo", "Absynt", oraz materiału przygotowanego do książki Andruchowycza "Radio Noc". 

Dzisiaj synagoga jest nie tylko miejscem kultu, pełni także funkcję sali koncertowej i teatralnej, organizowane są tu wystawy, spotkania z artystami. Kilka razy w roku na modlitwy zapraszane są także osoby spoza społeczności żydowskiej.

Wprawdzie wrocławską Dzielnicę Czterech Świątyń tworzą także cerkiew przy ul. Mikołaja oraz kościoły: katolicki przy ul. Antoniego i protestancki przy ul. Kazimierza Wielkiego, to synagoga Pod Białym Bocianem jest jej sercem.

Bądź na bieżąco z Wrocławiem!

Kliknij „obserwuj”, aby wiedzieć, co dzieje się we Wrocławiu. Najciekawsze wiadomości z www.wroclaw.pl znajdziesz w Google News!

Reklama
Zobacz więcej wiadomości portalu wroclaw.pl Więcej wiadomości portalu wroclaw.pl Wróć na portal wroclaw.pl Logo wroclaw.pl