Najważniejsze informacje (kliknij, aby przejść)
Plebiscyt ma swoją doniosłą historię - piętnaście edycji i ponad 70 nagrodzonych osób, organizacji, instytucji oraz inicjatyw. Zmieniało się miasto, zmieniały się rozwiązania, ale punkt wyjścia pozostawał ten sam: dostrzec barierę i zrobić coś konkretnego, aby przestała wykluczać.
Zaczęło się od konkretu
Pierwsza edycja plebiscytu odbyła się w 2010 roku. Wśród nagrodzonych znaleźli się Stanisław Kośnik – inicjator roweru integracyjnego – oraz Aleksander Łukomski, który wprowadzał na wrocławskie ulice taksówki London Cab wyposażone w podjazd dla pasażerów poruszających się na wózkach.
Doceniono również Stowarzyszenie „Twoje Nowe Możliwości” za działania na rzecz równego dostępu do kształcenia oraz Biuro Literackie za tworzenie oferty otwartej na różne grupy odbiorców.
Rower, taksówka, możliwość studiowania i dostęp do literatury - już wtedy plebiscyt pokazywał, że dostępność nie sprowadza się do jednego rozwiązania. Dotyczy przemieszczania się, nauki, kultury i uczestnictwa w życiu miasta oraz w jego usługach.
Pierwsi laureaci pokazali nam dostępność bardzo konkretnie: jako rower, którym można pojechać razem, taksówkę, do której można wsiąść na wózku, możliwość podjęcia nauki i kulturę, która nie wybiera sobie odbiorców. Przez kolejne lata uczyliśmy się patrzeć szerzej. Dziś pytamy już nie tylko o to, czy człowiek może wejść do budynku, lecz także czy może samodzielnie skorzystać z usługi, zdobyć informację, pracować, uczyć się, tworzyć, trenować i bezpiecznie uczestniczyć w życiu miastamówi Michał Sałkowski, wicedyrektor Biura Wrocław Bez Barier Urzędu Miejskiego Wrocławia.
Dodaje, że plebiscyt to okazja do szukania ludzi i organizacji, które dostrzegają takie bariery, ale na ich wskazaniu nie kończą.
- Zamieniają dobrą intencję w zmianę, której naprawdę można doświadczyć. Jeżeli ktoś taki działa obok nas, to plebiscyt jest dobrą furtką do tego, by o nim opowiedzieć – podkreśla Michał Sałkowski.
Dostępność ma dziś jedenaście wymiarów
Tegoroczny regulamin dokładniej opisuje jedenaście obszarów, w których można zgłaszać kandydatury. Obejmują one dostępne miejsca, działania innowacyjne, sport i rekreację, integrację społeczną, społeczną odpowiedzialność biznesu, kulturę, miejsca pracy, usługi, edukację, bezpieczeństwo oraz działalność społeczną.
W tym roku mocniej wybrzmiewa sport i rekreacja. Zgłoszenie może dotyczyć zawodniczki lub zawodnika z niepełnosprawnością, drużyny, klubu, fundacji albo stowarzyszenia. Liczą się medale, rekordy i sukcesy zespołowe, ale również tworzenie dostępnych treningów, wydarzeń i warunków, dzięki którym kolejne osoby mogą rozpocząć aktywność.
Kandydatury można zgłaszać w obszarach (11 kategorii):
- Miejsce dostępne dla wszystkich – budynki, przestrzenie i ich wyposażenie umożliwiające osobom ze szczególnymi potrzebami jak najbardziej samodzielne i bezpieczne korzystanie z nich.
- Działania innowacyjne w zakresie powszechnej dostępności – nowe lub niestandardowe rozwiązania poprawiające dostępność architektoniczną, cyfrową albo informacyjno-komunikacyjną.
- Sport i rekreacja bez barier – indywidualne osiągnięcia sportowców z niepełnosprawnościami, sukcesy drużyn oraz działalność klubów, stowarzyszeń i innych podmiotów rozwijających sport dostępny i integrację poprzez aktywność fizyczną.
- Integracja społeczna – inicjatywy budujące relacje, współpracę i rzeczywiste uczestnictwo osób z niepełnosprawnościami w życiu lokalnej społeczności.
- Społeczna odpowiedzialność biznesu – działania przedsiębiorców podejmowane na rzecz dostępności i włączenia społecznego, wykraczające poza podstawowe obowiązki prawne i gospodarcze.
- Kultura dostępna – rozwiązania umożliwiające korzystanie z wydarzeń, instytucji i treści kultury oraz wspierające twórczość osób z niepełnosprawnościami.
- Dostępne miejsce pracy – działania wspierające zatrudnienie i rozwój zawodowy, obejmujące m.in. dostępną rekrutację, środowisko pracy, narzędzia i komunikację.
- Usługi bez barier – usługi, informacje i kanały obsługi, z których osoby ze szczególnymi potrzebami mogą korzystać możliwie samodzielnie i na równych zasadach.
- Edukacja bez barier – równy dostęp do nauki, materiałów, metod kształcenia, komunikacji i życia społeczności edukacyjnej.
- Bezpieczeństwo bez barier – rozwiązania uwzględniające potrzeby osób z niepełnosprawnościami w sytuacjach zagrożenia, podczas informowania, ewakuacji i udzielania pomocy.
- Działalność społeczna – długofalowa lub szczególnie wartościowa aktywność na rzecz osób z niepełnosprawnościami, dostępności i równego uczestnictwa w życiu miasta.
Kogo można zgłosić?
Kandydatem może zostać:
- osoba prywatna;
- zawodniczka, zawodnik lub drużyna;
- organizacja pozarządowa;
- instytucja publiczna lub niepubliczna;
- przedsiębiorca;
- klub lub stowarzyszenie;
- dostępne miejsce;
- projekt albo konkretna inicjatywa.
Kandydatury mogą zgłaszać zarówno osoby fizyczne, jak i organizacje, instytucje oraz przedsiębiorcy. Najważniejszą częścią formularza jest uzasadnienie. Warto opisać w nim konkretne działania i ich efekty: co kandydat zmienił, kto korzysta z tego rozwiązania i w jaki sposób pozwala ono uczestniczyć w życiu miasta bardziej samodzielnie i na możliwie równych zasadach.
Jak zgłosić kandydaturę?
Formularz zgłoszeniowy znajduje się w pliku z regulaminem plebiscytu, dostępnym pod tym artykułem.
Wypełniony formularz należy do 30 października 2026 roku:
- przesłać pocztą elektroniczną na adres [email protected] albo
- dostarczyć osobiście do Biura Wrocław Bez Barier Urzędu Miejskiego Wrocławia, ul. Wojciecha Bogusławskiego 8–10, I piętro, pokój 125.
Kapituła wybierze pięciu laureatów. Nagrody zostaną wręczone podczas uroczystej gali w grudniu 2026 roku.
Nie trzeba szukać wielkich słów. Wystarczy wskazać człowieka, organizację, miejsce albo pomysł, dzięki któremu ktoś może dziś zrobić coś, czego wcześniej zrobić nie mógł. Znasz kogoś, kto naprawdę otwiera Wrocław? Zgłoś jego kandydaturę, zanim nabór się zakończy.
