Maria Skłodowska-Curie:
- urodziła się 7 listopada 1867 roku w Warszawie w rodzinie nauczycieli,
- wychowywała, uczyła się i pracowała na ziemiach polskich pod zaborem rosyjskim,
- studiowała i pracowała naukowo we Francji m.in. na paryskiej Sorbonie (Sorbonne Universite),
- badania nad promieniotwórczością doprowadziły ją do odkrycia radu i polonu,
- dwukrotna laureatka Nagrody Nobla – w dziedzinie chemii (indywidualnie) i fizyki (w zespole),
- zmarła 4 lipca 1934 roku w sanatorium w Sallanches we Francji,
- uhonorowana miejscem spoczynku w Panteonie w Paryżu.
Niczym klejnoty w koronie świecą laboratoryjne naczynia w jej włosach, i świeci fiolka w jej dłoni. Świeci też, dzięki farbom fluorescencyjnym, napis POLSKA KRÓLOWA NAUK, i świecą dwa symbole pierwiastków: polonu i radu.
Jedno tylko widziałam wyjaśnienie, a mianowicie, że musi istnieć w tych minerałach jakaś substancja nieznana, a bardzo czynna. Rozpoczynając tę pracę żadne z nas nie mogło jednak przewidzieć, że dzięki niej powstanie nowa gałąź wiedzy, w której pracować będziemy aż do końca życia.Maria Skłodowska-Curie, Autobiografia, cytat za Culture.pl i Aleksandrą Jagielską
Polon i rad
Maria Skłodowska-Curie, wspierana przez męża Pierra, odkryła pierwiastek chemiczny, prowadząc badania naukowe do swojej pracy doktorskiej na temat promieniowania uranu. W 1898 roku nadała mu nazwę: polonium (łacina), czyli polon. W laboratorium doszła ponadto do dwóch innych przełomowych wniosków: promieniotwórczość jest mierzalna oraz jest jedną z właściwości atomów (dziś wiadomo precyzyjniej, że chodzi o jądro atomu).
Odkrycie polonu doprowadziło do tego, że Pierre Curie porzucił temat osobistych badań (nad wzrostem kryształów) i dołączył do żony, aby całkowicie skoncentrować siły nad analizą promieniotwórczości. Kilka miesięcy później zdeterminowana Maria odkryła drugi pierwiastek, który nazwała radius (łacina), czyli rad.
W późniejszych latach potwierdziła swoje odkrycia, dochodząc do chemicznego wyizolowania tych dwóch pierwiastków.
I oto w nędznej starej szopie przeżyliśmy najlepsze i najszczęśliwsze nasze lata, poświęcając całe dnie pracy. Niekiedy wypadało mi spędzić cały dzień na mieszaniu gotującej się masy ciężkim prętem żelaznym, prawie tak wielkim jak ja sama. Byłam wtedy nieraz naprawdę przemęczona. Kiedy indziej znowu praca polegała na niezmiernie drobiazgowej i delikatnej krystalizacji cząstkowej, która miała na celu stężenie roztworu radu.Maria Skłodowska-Curie, Autobiografia, cytat za Culture.pl
Nobel x 2
Za odkrycie dwóch pierwiastków i otrzymanie czystego radu Maria Skłodowska-Curie otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w roku 1911. To był jej drugi taki honor. Pierwszego Nobla dostała kilka lat wcześniej (w 1903) drużynowo wraz z mężem Pierrem oraz Henrim Becquerelem, za odkrycie promieniotwórczości, w dziedzinie fizyki.
Maria Skłodowska-Curie była pierwszą kobietą uhonorowaną Noblem, a do dziś pozostaje jedyną z tą nagrodą w dwóch dziedzinach nauki.
Podwójna noblistka zmarła na białaczkę 4 lipca 1934 roku w alpejskim sanatorium we Francji. Uznaje się, że jej choroba była konsekwencją długoletniej ekspozycji na rad. Została pochowana w grobie rodzinny Curie na cmentarzu w Sceaux, gdzie przed laty, w przydomowym ogrodzie, wyszła za Pierra.
Obecnie spoczywa w paryskim Panteonie. W tym szczególnie ważnym grobowcu jest także jej mąż, który w 1906 roku zginął tragicznie potrącony przez wóz towarowy zaprzężony w konie.
Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie mieli dwie córki: Irene i Eve. W ślady rodziców poszła Irene, poświęcając się fizyce i chemii. Także ona jest laureatką Nagrody Nobla wraz z mężem – Frederikiem Joliot-Curie.
Na muralach
Murale poświęcone Marii Skłodowskiej-Curie pojawiły się w pierwszych tygodniach 2026 roku we Wrocławiu i w Łodzi. Prawdopodobnie podobny powstanie w Krakowie. Niewykluczone, że także w innych miastach. Malowidła są bowiem częścią kampanii spółki Orlen, realizowanej w związku z nawiązaniem współpracy z Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.
U nas „POLSKA KRÓLOWA NAUK” jest na ścianie 8-piętrowego bloku stojącego przy ul. Legnickiej na Szczepinie – niedaleko Placu Solidarności. To realizacja agencji Good Looking Studio.
Galeria zdjęć
