Teatr
M jak Morinj - spektakl grupy ATAK / Juventas (Czarnogóra) [spektakl]
- BILETY: Wstęp biletowany / Cena biletu od 40zł do 30 zł
- Miejsce: Instytut Grotowskiego, Sala Teatru Laboratorium
- TERMINY:
FILTRUJ
OPIS
„M jak Morinj” to spektakl teatru dokumentalno-poetyckiego, który podejmuje temat jednej z bolesnych i wciąż przemilczanych kart najnowszej historii Czarnogóry. Twórcy przyglądają się zbrodniom popełnionym w obozie jenieckim w Morinj, stawiając pytania o pamięć, odpowiedzialność i dziedziczenie zbiorowej traumy. Łącząc autentyczne świadectwa, dokumenty sądowe, materiały archiwalne, poezję i refleksję filozoficzną, tworzą przestrzeń do namysłu nad tym, jak społeczeństwa mierzą się z przeszłością i jakie konsekwencje niesie milczenie wobec przemocy.
Historia, która domaga się pamięci
Pod koniec 1991 roku w nadmorskiej miejscowości Morinj powstał obóz prowadzony przez Jugosłowiańską Armię Ludową. Choć oficjalnie określano go jako „punkt zbiorczy”, w rzeczywistości był to obóz jeniecki, w którym przetrzymywano żołnierzy i cywilów, przede wszystkim narodowości chorwackiej. Więźniowie doświadczali przemocy fizycznej i psychicznej, upokorzeń oraz tortur. Przez obóz przeszło około 312 osób, z czego blisko połowę stanowili cywile. Kilku osadzonych zmarło wskutek odniesionych obrażeń i złego traktowania.
Po niemal dwudziestu latach czarnogórski sąd skazał czterech członków rezerwowych oddziałów Jugosłowiańskiej Armii Ludowej za zbrodnie wojenne popełnione w Morinj. Sprawa nie stała się jednak przedmiotem szerokiej debaty społecznej. Spektakl przywraca pamięć o ofiarach i kieruje uwagę na odpowiedzialność wspólnoty za przeszłość, a także na cenę, jaką niesie wyparcie i brak rozliczenia przemocy.
Różewicz i Jaspers – cztery wymiary winy
Artystyczna koncepcja przedstawienia opiera się na spotkaniu twórczości Tadeusza Różewicza i filozofii Karla Jaspersa. Poetyka Różewicza wyznacza język sceniczny i sposób budowania narracji z fragmentów, natomiast myśl Jaspersa staje się punktem odniesienia dla refleksji nad winą i odpowiedzialnością. Dramaturgiczną podstawą spektaklu jest wiersz czarnogórskiej pisarki Dragany Tripković.
Na jego kanwie powstały cztery akty, odpowiadające wyróżnionym przez Jaspersa rodzajom winy: kryminalnej, politycznej, moralnej i metafizycznej. Podtytuł „Morinj: akta sumienia” nawiązuje z kolei do „Kartoteki” Różewicza. Podobnie jak w dziele polskiego poety, opowieść powstaje z fragmentów dokumentów, zeznań, głosów świadków i śladów pamięci. Zamiast kronikarskiej rekonstrukcji wydarzeń widz otrzymuje wielowymiarową opowieść o mechanizmach przemocy i trudnym procesie mierzenia się z przeszłością.
„M jak Morinj" łączy dokument, poezję, filozofię oraz doświadczenia pracy psychologicznej. To próba spojrzenia na historię nie tylko przez pryzmat faktów, ale również przez doświadczenia jednostek i zbiorowości, które muszą zmierzyć się z konsekwencjami przemilczanych zbrodni.
Spektakl powstał w ramach projektu „Sztuka, edukacja i dialog społeczny jako narzędzia konfrontacji z przeszłością”, realizowanego przez grupę ATAK / Juventas i dzięki wsparciu regionalnej inicjatywy „Wsparcie UE na rzecz budowania zaufania na Bałkanach Zachodnich”, finansowanej przez Unię Europejską i realizowanej w ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP).
TERMINY M jak Morinj - spektakl grupy ATAK / Juventas (Czarnogóra) [spektakl]
-
Instytut Grotowskiego, Sala Teatru Laboratorium
-
Sobota 28 lis
- 19:00
-
Miejsce
-
Instytut Grotowskiego, Sala Teatru Laboratorium
Przejście Żelaźnicze, Wrocław