Łowcy głów - spektakl/instalacja/wykład performatywny Ludomira Franczaka

Spektakl w ramach programu „Żywe kultury teatru”

Z tłumaczeniem na PJM, napisami i pętlą indukcyjną

Chcemy wierzyć, że Polska była krajem skolonizowanym i sama nie uczestniczyła w kolonialnym wyścigu. Ta narracja okazuje się jednak niespójna i pełna luk.

Punktem wyjścia spektaklu jest historia powojennego kierownika Katedry Antropologii UAM – Jana Czekanowskiego. Był on niezwykle ważną postacią w świecie etnograficznym i antropologicznym, a jego statystyczna metoda badań, opracowana jeszcze na Uniwersytecie we Lwowie, jest stosowana do dziś w wielu dziedzinach.

Czekanowski jest jednocześnie postacią niejednoznaczną. Jego wczesna kariera, związana z wyprawami do Afryki i gromadzeniem materiału badawczego w postaci czaszek dla Felixa von Luschana (przechowywanych w Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie z odręcznym podpisem Czekanowskiego na kościach czołowych), została udokumentowana w jego dziennikach.

To historia pełna przygód i zwrotów akcji, wpisująca się w europejskie narracje kolonialne, podobnie jak opowieści Arkadego Fiedlera, którego muzeum w podpoznańskim Puszczykowie jest nadal celem wielu szkolnych wycieczek.

Dziś sen o kolonialnej potędze Polski przyblakł, ale jego ślady pozostają w zakurzonych kątach domów prywatnych i instytucji. Być może nastał czas, aby je odkurzyć i dokładnie się im przyjrzeć.

Ludomir Franczak tropi poznańskie wątki kolonialne, samemu stając się łowcą – głowy Czekanowskiego, snów o potędze polskich kolonizatorów oraz egzotycznych przedmiotów przywiezionych z podróży.

Dokąd prowadzi ta wędrówka?

Twórcy spektaklu

• Idea i realizacja: Ludomir Franczak
• Muzyka: Robert Piotrowicz
• Realizacja świateł: Jacek Broda
• Realizacja dźwięku: Maciej Frycz
• Produkcja: Scena Robocza
• Promocja i komunikacja (Scena Robocza): Michalina Cendrowska, Aleksandra Puk

Premiera: 24 maja 2024
Dofinansowano ze środków budżetowych miasta Poznania
#poznanwspiera

Scenariusz i warstwa wizualna

Scenariusz powstał na podstawie fragmentów tekstów i wypowiedzi m.in.:

• Nnamdiego Azikiwego
• Josepha Conrada
• Jana Czekanowskiego
• Arkadego Fiedlera
• Przedstawicieli Ligi Morskiej i Kolonialnej
• Roberta Mugabego

Dodatkowo wykorzystano cytaty z:

• „Dziennika Misji Rwaza”
• prac naukowych i popularnonaukowych od połowy XIX wieku
• komentarzy pod artykułami Gazety Wyborczej

W warstwie wizualnej zastosowano autorskie kolaże przestrzenne oparte na:

• fotografii archiwalnej i prasowej
• materiałach zebranych podczas przygotowań do spektaklu

Materiały wideo i niektóre fotografie pochodzą z zasobów:

• Ogród Zoologiczny w Poznaniu
• Collegium Maius i Biblioteka Uniwersytetu Poznańskiego
• Muzeum Arkadego Fiedlera w Puszczykowie