Voices from Ukraine. Landscapes – wystawa

Jak artystki i artyści z Ukrainy mierzą się z traumą wojny? Jak temat inwazji i przemocy – zarówno współczesnej, jak i zapisanej w historii ZSRR – odbija się w sztuce ukraińskiej? Wystawa „Landscapes” [Krajobrazy] prezentuje prace będące przejmującą reakcją na zbrodnie i nieodwracalne zmiany dokonywane na ojczystej ziemi. Przenika je solastalgia – ból wywołany utratą krajobrazu uważanego za dom. Jednocześnie, sięgając do narodowych tradycji i symboliki przyrody, twórczynie i twórcy z nadzieją podejmują refleksję nad przyszłością, odnową kraju i krajobrazami, które mogą stać się miejscami pamięci.

„Wojna uwrażliwiła nas na odczuwanie bólu razem z naszym otoczeniem” – mówi Katya Buchatska, ukraińska artystka, która maluje farbami zawierającymi ziemię zebraną na terenach okupowanych przez Rosjan. Na wystawie trudno jednak dostrzec figurę człowieka. Choć ekspozycja opowiada o jego relacji z naturą, jest on ledwie cieniem lub tylko częścią pejzażu.

Zbrodnie na krajobrazie

Wystawa w pierwszej części skupia się na prowadzonych przez twórców i twórczynie badaniach nieodwracalnych zmian i zbrodni dokonanych na rodzimym krajobrazie w trakcie rosyjskiej inwazji. Z wykorzystaniem narzędzi artystycznych dokumentują oni i one akty ekobójstwa, takie jak skutki wysadzenia przez Rosjan tamy i elektrowni w Nowej Kachowce w 2023 roku.

Tęsknota za krajobrazem

W drugiej części wystawa koncentruje się na uczuciu solastalgii – cierpienia powodowanego degradacją krajobrazu. W pracach widać tęsknotę za naturą, obecnie zaminowaną, bombardowaną i niszczoną. Jednocześnie poprzez odniesienia do narodowych tradycji i wyobrażeń artystki i artyści budują nadzieję na przyszłość. Wystawie towarzyszy refleksja nad odnową i przyszłymi miejscami pamięci o wojnie w Ukrainie, których częścią stałaby się przyroda.

Wystawa „Landscapes” to jedna z trzech – obok ekspozycji w Galerii Labirynt w Lublinie i BWA w Zielonej Górze – prezentacji postaw twórczych ukraińskich artystów i artystek wobec rosyjskiej inwazji, ujętych w ramach projektu „Voices from Ukraine” [Głosy z Ukrainy].

Artystki i artyści: Kateryna Aliinyk, Katya Buchatska, Nikita Kadan, Alevtina Kakhidze, Yana Kononova, Yarema Malashchuk & Roman Khimei, Daryna Mamaisur, Kateryna Pokora, Daniil Revkovskyi & Andrii Rachynskyi, Anton Saenko, Karina Synytsia 

Kuratorka wystawy „Landscapes”: Marta Gendera

Zespół kuratorski projektu „Voices from Ukraine”: Daryna Skrynnyk-Myska i Waldemar Tatarczuk we współpracy z Mateuszem Wszelakim

Kuratorka galerii BWA Wrocław Główny: Joanna Kobyłt 

Scenografia: BudCud (Mateusz Adamczyk, Agata Woźniczka)

Partnerzy: Instytut Ukraiński, Fundacja im. Stefana Batorego 

Patroni medialni: TVP Kultura, Radio RAM, Radio Wrocław Kultura, Pismo Artystyczne „Format”, Miej Miejsce, „Notes Na 6 Tygodni”, Magazyn „Szum”, Mint Magazine  

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.