Aheym

Aheym – muzyczna opowieść o domu i emigracji

Program koncertu NFM Orkiestry Leopoldinum został zbudowany wokół pogodnych dzieł klasycznych, neoklasycznych i romantycznych. Wśród jasnych brzmień pojawiają się jednak również akcenty pamięci i doświadczenia utraty. Element kontrastu wnosi Aheym, utwór współczesnego kompozytora Bryce’a Dessnera. Amerykański kontekst powraca w finałowym Concerto in D Igora Strawińskiego, pierwszym dziele napisanym po przyjęciu przez artystę obywatelstwa USA.

Wieczór staje się muzyczną opowieścią o domu, emigracji i poszukiwaniu równowagi w różnych epokach. Do zespołu dołączy również znakomity młody skrzypek Jacques Forestier, laureat Joseph Joachim Violin Competition 2024.

Klasycyzm i romantyzm

Koncert rozpoczyna się od spotkania z muzyką epoki klasycyzmu. Joseph Haydn, uważany za ojca kwartetu smyczkowego i symfonii, pozostawił także mniej znane koncerty instrumentalne, które nie ustępują pod względem jakości innym dziełom jego autorstwa. Doskonałym przykładem jest jasny i pogodny Koncert skrzypcowy C-dur, stworzony w latach 60. XVIII wieku dla włoskiego wirtuoza Luigiego Tomasiniego. Artysta po sukcesach w ojczyźnie wyruszył za granicę w poszukiwaniu posady i znalazł ją na dworze Esterházych, gdzie objął stanowisko koncertmistrza. Wykonania Tomasiniego wzbudzały wśród słuchaczy prawdziwy entuzjazm.

Kolejnym dziełem w programie jest Serenada e-moll na orkiestrę smyczkową Edwarda Elgara, wczesne dzieło kompozytora napisane w 1892 roku dla jego żony Alice z okazji trzeciej rocznicy ślubu. Utwór zabrzmiał najpierw podczas prywatnego koncertu, a publiczna premiera odbyła się cztery lata później. Liryczna i zadumana kompozycja szybko stała się jednym z najczęściej wykonywanych dzieł Elgara oraz pierwszym, z którego kompozytor był w pełni zadowolony.

Współczesne akcenty – Aheym i Strawiński

Drugą część koncertu otwiera Aheym Bryce’a Dessnera, napisane w 2009 roku dla słynnego Kronos Quartet. Kompozycja została zadedykowana babci artysty, Sarah Dessner, która opowiadała mu o losach rodziny podczas II wojny światowej, ucieczce z Polski i osiedleniu się na Brooklynie. Tytuł utworu w języku jidysz oznacza „w stronę domu”.

Program zamyka Concerto in D Igora Strawińskiego, powstały w 1946 roku na zamówienie Paula Sachera, szwajcarskiego dyrygenta. Sacher chciał w ten sposób uczcić dwudziestolecie założonej przez siebie Basler Kammerorchester, która prawykonała utwór rok później. Dzieło utrzymane jest w duchu neoklasycznym – pełne pogody i elegancji, z bogatymi akcentami na słabych częściach taktów i rozmaitymi zabiegami artykulacyjnymi.